антропологик гоялар индивид ва шахс инсон омили

DOC 52,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403842598_47462.doc антропологик гоялар: индивид ва шахс, инсон омили режа: 1. индивид ва шахс тушунчаси. 2. танлов эрки муаммоси. 3. инсоннинг ички олами масаласи. 4. ижтимоий тараққиётда инсон омилининг ошиб бориши. таянч сўзлар: индивид, шахс, ижтимоий муҳит, ахборотли интихос, тарихий шахс, шахс эрки, биологик танлов, инсон омили, инсон ички олами, руҳ, фозил одам, жоҳил одам. фалсафа тарихида антропологик ғояларнинг ривожланиши, одамзот эволюцион тараққиёти хамда унинг ер деб аталган бир бутун табиатга, шунингдек ижтимоий тараққиётга хал қилувчи таъсир ўтказиш босқичи – ноосфера даврига кирганини ҳар бир индивид англаб олиши зарур. муайян ижтимоий бирлик (бутунлик) ичидаги айримлик индивиддир. яъни индивид якка-ёлғиз одам эмас, балки бетакрор (индивидуал) хусусиятларига эга бўлган айрим кишидир. индивидда айримлик билан умумийлик уйғун холда мавжуд бўлади. масалан, ақмадда одам зотига хос хамма хусусиятлар бор. умумийликдан айримликни фарқлаш учун индивид тушунчаси қўлланилади. умумийликдаги айримлик – индивидуаллик қуйидагиларда намоён бўлади: а) муайян ижтимоий гурух, жамоа, ташкилотни ташкил этган одамларнинг ўзига хос феъл-атворлари; …

и муайян умумийлик айрим шахсларда ўзининг ёрқин ифодасини топади. масалан, «темир хотин» спектаклида јўчқор образи совет колхоз тузумида шаклланган индивидларнинг ёрқин намунаси бўлса, абдулла қаҳҳорнинг «синчалак» романидаги саида образи шахсга мисолдир. ижтимоий мухит инсон шахсини қай даражада шакллантирса, шахслар хам ўша мухит қандай холатда бўлишини кафолатлайди. бироқ, шахсларнинг барчаси хам ижтимоий муҳит доирасида ҳаракат қиладиган, қотиб қолган турғун фикрлар асосида ҳаёт йўналиши белгилайдиган инсонлар эмас. ҳар бир индивидда генетик дастур асосида қабул қилинган ва қайта ишлайдиган ахборотли инъикос турлича бўлгани сабабли, ундаги ўзи яшаб турган ижтимоий мухит ходисаларига қизиқиш даражаси хам турлича бўлади. шахс ўз шахсий сифатлари билан муайян ижтимоий ҳаракатга таъсир кўрсатиш даражасига қараб қадрланади ва қадрсизланади. муайян тарихий шароитларда йирик ижтимоий харакатларга бошчилик қилганлар тарихий шахс сифатида ўзидан яхши ёки ёмон ном қолдиради. тарихий шахсларда жамият тараққиётини тезлатиш ёки секинлатиш, хатто орқага қайтариш имконияти катта бўлади. бунда улардаги таркиб топган дунёқараш ва шу асосида вужудга келган имон йўналиши …

шахслар учун танлов эрки бор жойдагина тараққиёт тез ва мақсадга мувофиқ бориши мумкин. умуман мавжуд ижтимоий, иқтисодий, сиёсий, хуқуқий муносабатлар шахс эрки ва камолати учун қанчалик таъсир кўрсатмасин, айни чоғда у муносабатлар қандай бўлиши кўп жихатдан шахсларнинг бу муносабатларга амалий ёндашувларига хам боғлиқ бўлади. собиқ ссср да шахсга сиғиниш ва бу билан маълум даражада боғлиқ холда рўй берган турғунлик йилларида адолат ўрнини риё, хақиқат ўрнини қўрқув, хадиксираш эгаллаганини албатта назарда тутиш керак. иккиюзламачилик кадрлар учун қадриятга айланиб қолди, чунки бунингсиз улар ўз вазифаларини бажара олмайдиган холга келдилар. демак, бизнинг замонамизда индивидлар, айниқса шахслар ижтимоий-иқтисодий ва давлат тузумларининг асири эмас, балки уларнинг ижодкори хам эканлигини назарда тутиб сиёсат белгилаган тарихий шахслар ўзларидан яхши ном қолдиришлари, авлодлар хотирасида буюк кишилар сифатида абадиятга дохил бўлишлари мумкин. бунинг акси хам бўлиши мумкин. масалан, чингизхон, гитлер, ленин ва сталин каби шахслар маълум қисқа тарихий даврда ўзларини қанчалик улуғланишларига эришмасинлар, пиравордида уларнинг номи билан боғланган қарашлар, …

бормоқда. фалсафа фани инсоншунослик фанлари (психология, гражданлик тарихи, адабиётшунослик, санъатшунослик, тилшунослик, педагогика, диншунослик, герменевтика ва б.) билан шу маънода узвий боғланганки, ҳар икки йўналиш ҳам инсоннинг ички маънавий оламини мунаввар этишга қаратилган. инсон маънавияти унинг руҳий олами билан муштарак бўлиб, руҳ нарса, буюм сифатида эмас , балки сўзлар, фикрлар, нуқтаи назарлар, дунёқарашлар, анъаналар, қадриятлар, меъёрий маромлар, муносабатлар сифатида онг ва қалбга сингади ҳамда шунга мувофиқ тарзда одам феъл-атвори, ҳатти-ҳаракати, фаолияти аниқ бир тус олади. одам ҳаёти фикрлар ва ҳис-ҳаяжонлар билан лиммо-лим бўлиб, уни ҳар бир одамнинг ўзига хос ҳаёт режалари, лойихалари, тахминлари, ниманидир кутишлар, нимагадир умидворлик, уларни руёбга чиқариш йўлидаги омадлар ва омадсизликлар белгилайди. одам айни бир вақтда ҳам ўзи, ҳам ўзига бегонадек, яъни ҳозир борлиғи, мавжудлиги билан эртага, келажакда қандай бўлиши зарурлиги чегараси ўртасида доимо изланишда бўлади. яшаш учун кураш жараёнидаги бу изланишлар нихоятда мураккаб, зиддиятли жараён бўлиб, қандай ва қайси ғоялар, дунёкараш билан узвий боғланиб кетган имон-эътикод йўналишлари, …

етарли баҳо бериш ижтимоий тараққиёт ва инсон камолоти учун беназир хизмат қилишини таъкидлаш лоэим. шарқ фалсафаси инсон ички олами, руҳий такомилига ҳамиша катта эътибор бери6 келган. одамзотидаги ҳайвоний қусурлар ўрнига инсоний фазилатларни шакллантириш бу фалсафа тадқиқотининг марказида туради. умар ҳайёмнинг қуйидаги фикрларини шарқ фалсафасининг тамал тоши дейиш мумкин: оламнинг тилаги – самари ҳам биз, ақл кўзин қораси – жавҳари ҳам биз. тўгарак жаҳонни узук деб билсак, шаксиз, унинг кўзи – гавҳари ҳам биз. форобий инсон баркамоллигини жамият фаровонлиги, барқарорлигининг негизи деб ҳисоблаган. фозил одамлар ва уларнинг фазилатларини таърифлар экан, у жоҳилликка, жаҳолатга қарши маърифат учун курашиш жараёнида баркамол инсонлар етишиб чиқиши, жамиятда адолат қарор топишига умид боғлаган эди; фозил одамлар шаҳсининг ҳокими сифатларини бирма-бир санаб кўрсатиш билан баркамол инсонлар фазилатини тавсифлаган эди. бунга кўра, давлат ва жамиятни бошкариш тизимида иштирок этадиган ҳоким (раҳбар) қуйидаги 12 та фазилатга эга бўлгандагина у муайян жамоанинг йулбошчиси деб тан олиниши мумкин. форобий фикрича, ҳоким …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "антропологик гоялар индивид ва шахс инсон омили"

1403842598_47462.doc антропологик гоялар: индивид ва шахс, инсон омили режа: 1. индивид ва шахс тушунчаси. 2. танлов эрки муаммоси. 3. инсоннинг ички олами масаласи. 4. ижтимоий тараққиётда инсон омилининг ошиб бориши. таянч сўзлар: индивид, шахс, ижтимоий муҳит, ахборотли интихос, тарихий шахс, шахс эрки, биологик танлов, инсон омили, инсон ички олами, руҳ, фозил одам, жоҳил одам. фалсафа тарихида антропологик ғояларнинг ривожланиши, одамзот эволюцион тараққиёти хамда унинг ер деб аталган бир бутун табиатга, шунингдек ижтимоий тараққиётга хал қилувчи таъсир ўтказиш босқичи – ноосфера даврига кирганини ҳар бир индивид англаб олиши зарур. муайян ижтимоий бирлик (бутунлик) ичидаги айримлик индивиддир. яъни индивид якка-ёлғиз одам эмас, балки бетакрор (индивидуал) хусусиятларига эга бўлган ай...

Формат DOC, 52,5 КБ. Чтобы скачать "антропологик гоялар индивид ва шахс инсон омили", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: антропологик гоялар индивид ва … DOC Бесплатная загрузка Telegram