Назад

7-sinf adabiyot darsligi_2022

PDF 224 стр. 42,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 224
adabiyot toshkent – 2022 7 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(o‘zb)ya72 m 54 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. adabiyot 7 [matn]: 7-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respub - lika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. taqrizchilar: safo matchonov – toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika universiteti pro- fessori, pedagogika fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – sirdaryo viloyati boyovut tumanidagi 22-maktab ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-8352-6-9 â© respublika ta’lim markazi, 2022 3 kirish. badiiy tahlil asoslari amerikalik mashhur yozuvchilardan biri ernest heminguey: “ba- diiy asarning yozilgan qismidan yozilmagani muhimroq”, – degan edi. badiiy matnning muhim …
2 / 224
tlari- dan kelib chiqib, muallifl ar ko‘p holatlarda undan badiiy adabiyotda sabr-matonat, oila boshlig‘i, millat, jamiyatga oid g‘oyalar tas- o‘ylab ko‘ring-chi, badiiy asarning “yozilmagan qismi” degan- da nimani tushunasiz? nega heminguey uni yozilgan qismdan mu- himroq, demoqda? asar sarlavhasiga e’tibor bering. sizningcha, asar nima uchun “hovlidagi daraxt” deb nomlangan? unda nima haqida hikoya qili- nadi deb o‘ylaysiz? bu mavzuda biz: – badiiy matn tahliliga xos xususiyatlarni o‘rganamiz. shodiqul hamro hovlidagi daraxt k 4 virida foydalanadilar, ildizini ota-onaga, yashnab turgan yaproqlarini farzandlarga o‘xshatadilar. demak, badiiy asarda obraz sifatida ish- latilgan obyektning matndagi vazifasini tushunish uchun uning o‘ziga xos xususiyatlariga ham e’tibor berishimiz lozim. asarni o‘qiy boshlar ekanmiz, uning dastlabki satrlariga diqqa- timizni qaratamiz. asar turlicha boshlanishi mumkin: tabiat tasviri, joy tasviri, obraz tasviri, biror muammoli vaziyat bayoni va hokazo. ko‘p holatlarda asar voqealarining keyingi rivoji va muallif aytmoqchi bo‘lgan g‘oya (yoki g‘oyalar) mana shu ilk tasvirlarda ma’lum darajada aks etgan bo‘ladi. …
3 / 224
aqaylab ketmagan, xuddi butalganday qaddi tik, tanasi va shoxlari esa rahmatli bobomning hassasiday sip-silliq edi. daraxtning kishini hayratga soladigan bir jihati bor edi. u yilda ikki marta – bahor bilan kuz boshlarida gullar, biroq meva tugmas edi. bahorda daraxtning bikarang g‘uj-g‘uj g‘unchalari hovlimizga o‘zgacha fayz baxsh etar, uning shoxidan qushlar arimas edi. kuzning boshlarida gullashi chindan ham hayratomuz edi, odam- lar bunday paytda uning atrofi da o‘ralashib: “nahotki, daraxt ham kuzda gullasa”, – deya ko‘zlariga ishonmay, qo‘llari bilan nafi s g‘un- chalarni ushlab-ushlab ko‘rishar edi. yana shunisi qiziqki, hech kim, hatto otam ham uning qanaqa daraxt ekanini bilmas edi. biz – bolalar uning ensiz kichik bargla- riga, tekis shoxlariga qarab gilosga o‘xshatardik va o‘zimizcha uni gilos deb atardik. aslida gilos emasligini bilardik... daraxt otamga bobomeros yodgorlik hisoblanar, shu sababli uni nihoyatda avaylar- di. va bizdan ham shuni qattiq talab qilardi. v j b 5 bundan tashqari, tahlil jarayonida quyidagi savollarning …
4 / 224
“ko‘zi” bilan ko‘ramiz. demak, aynan shu ishtirokchining nuqtayi nazari, subyektiv fi kri, kechinmalari, voqealar va asar qahramonlariga bahosi o‘quvchi idrokiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. misol uchun, daraxtning nega meva tugmasligi haqidagi savolga otaning bergan javobini bola tushunmadi – javobning ma’nosi o‘quvchi uchun ham mavhum bo‘lib qoldi. asarning davomini o‘qing. voqea qaysi shaxs tomonidan bayon qilinmoqda? yozning o‘rtalari edi. onam singlim va akamni ergashtirib qo‘shni qishloqda yashovchi bobomnikiga mehmonga ketishdi. uyda otam bilan men yolg‘iz qoldik. supada yonboshlab yotgan otam botayot- gan quyoshning alvon shafaqlarida tovlanib turgan daraxtimizga xayolga cho‘mgancha tikilib turardi. shunda men: – ota, nega daraxtimiz hech meva tugmaydi? – deb so‘radim. savolimdan otam ajablandilar, shekilli, ancha vaqt xuddi nimadir qidirganday yuzimga tikilib qoldilar, so‘ng dedilar: “mevami? tuga- di, o‘g‘lim. mana, men, sen, onang, singling va akang shu daraxt- ning mevalarimiz...” tabiiyki, men otamning gaplarini unchalik tushunmadim, buni o‘zi ham sezdi, shekilli, qo‘li bilan boshimni silab: “bu gaplarning ma’nosini katta …
5 / 224
ega? bizning avloddan avlodga o‘tib kelayotgan yagona yodgorligi- miz, otamning aytishicha, hovlimizdagi mana shu yilda ikki mar- ta gullaydigan daraxt ekan. bobomning bobosimi, balkim uning ham bobosimi, xullas, kunlardan bir kuni shom mahali qo‘lidagi hassasini ariq labiga suqib, o‘zi tahorat olgani o‘tiribdi. tahoratni olib, hassaga qo‘l uzatmoqchi ekan, shu payt mo‘jiza yuz berga- nini ko‘rib, hayratdan yoqa ushlab qolibdi: ariq labiga suqilgan hassa nish otib ko‘karayotgan emish... shu zahotiyoq bobom: “ey jonivor, sening taningda namlik bor ekan-u, men shuncha vaqt gunohga botib seni sudrab yuribman... mayli, unib-o‘sgin”, – deya hassasini shu yerda qoldiribdi. shu-shu to dunyodan ko‘z yumgunicha hassaga ehtiyoj sezmabdi. o‘lim to‘shagida yotgan- da esa o‘g‘illariga: “mening hassamdan ko‘kargan ana u daraxt ko‘p xosiyatli. uni sizlarga qoldiraman, ko‘z qorachiqlaringday as- ranglar... quloqlaringda bo‘lsin: kimki bu daraxtni xor qilsa, o‘zi ham dunyodan xor-zor bo‘lib o‘tadi”, – deb vasiyat qilib, oq fotiha bergan ekan. daraxtimizning o‘tmishi haqidagi bu gaplar biz – …
6 / 224
oydinlashtirishga xizmat qilmoqda. ota uchun daraxt qadrli, ajdodlaridan qolgan yodgorlik. bu yodgorlikni ke yingi avlodlarga beshikast yetkazish vazifasi uning zimmasiga yuk- langan. muhojir uchun esa bunday qadriyatlarning ahamiyati yo‘q. u shunchaki “havasga” daraxt o‘stirish uchun unga tig‘ urmoqchi. shuning uchun ham ota “xushlamay”, “jahl bilan” gapirmoqda. mu- hojir esa “bilag‘onlik bilan” gapiradi, ko‘zlarini “ayyorona” qisadi. bu so‘zlar bizga bolaning muhojirga munosabatini ham tushunishga yordam beradi. ko‘p holatlarda badiiy asarda ismlar ham muallif aytmoqchi bo‘lgan fikrni, g‘oyani ochib berishga xizmat qiladi. masalan, “mu- hojir” so‘ziga e’tibor beraylik. asarda bu qishloqqa boshqa joydan kelgan, o‘z ismi va nasl-nasabi ham unutilgan kishini “muhojir” otam daraxtga bolta yo qaychi urishga sira-sira ruxsat bermas, buni u og‘ir gunoh, shafqatsizlik deb bilar edi. bizdan sal uzoqroqda yashaydigan, doimo soyabonli kepka kiyib yuradigan muhojir laqabli kishi bilan otam o‘rtasida nifoq ana shu daraxt tufayli kelib chiqdi. muhojir qishlog‘imizga chetdan kelib qolgan, uning nasl-nasabini, kimligini, yurtini qishloqda birov …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 224 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "7-sinf adabiyot darsligi_2022"

adabiyot toshkent – 2022 7 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(o‘zb)ya72 m 54 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. adabiyot 7 [matn]: 7-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respub - lika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. taqrizchilar: safo matchonov – toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika universiteti pro...

Этот файл содержит 224 стр. в формате PDF (42,0 МБ). Чтобы скачать "7-sinf adabiyot darsligi_2022", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 7-sinf adabiyot darsligi_2022 PDF 224 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
6-sinf adabiyot darsligi_2022 — PDF PDF
6-sinf adabiyot darsligi_2022
224 стр. 31,2 МБ
7-sinf ona tili darsligi_2022 — PDF PDF
7-sinf ona tili darsligi_2022
224 стр. 25,8 МБ
7-sinf adabiyot — PPTX PPTX
7-sinf adabiyot
16 стр. 1,6 МБ
7-sinf adabiyot... — PPTX PPTX
7-sinf adabiyot...
16 стр. 4,9 МБ
7-sinf adabiyot — PDF PDF
7-sinf adabiyot
2 стр. 149,1 КБ
7-sinf adabiyot — PPTX PPTX
7-sinf adabiyot
16 стр. 1,6 МБ
7-sinf adabiyot — PPTX PPTX
7-sinf adabiyot
14 стр. 1,8 МБ
7-sinf adabiyot — PDF PDF
7-sinf adabiyot
2 стр. 149,2 КБ
7-sinf adabiyot — PPTX PPTX
7-sinf adabiyot
16 стр. 9,3 МБ
7-sinf-adabiyot — PDF PDF
7-sinf-adabiyot
16 стр. 342,2 КБ
7-sinf adabiyot — XLSX XLSX
7-sinf adabiyot
3 стр. 12,2 КБ
7-sinf adabiyot test — DOCX DOCX
7-sinf adabiyot test
2 стр. 26,4 КБ