6-sinf adabiyot darsligi_2022

PDF 224 sahifa 31,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 224
adabiyot toshkent – 2022 6 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8170-6-7 â© respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, filologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: uzoq joê»raqulov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau “jahon adabiyoti” ka- fedrasi mudiri, filologiya fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – sirdaryo viloyati boyovut tumanidagi 22-maktab ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. adabiyot [matn]: 6-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: res- publika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 3 kirish. badiiy matnni tahlil qilish bosqichlari biz adabiyot darslarida o‘zbek va jahon so‘z san’ati vakillarining turfa asarlaridan tarkib topgan badiiy matnlarni …
2 / 224
ng muhim o‘rinlariga, yozuvchi nima demoqchi ekaniga e’tibor bering. bunda sizga matn ichida berilgan savollar yordam beradi. – asarda tasvirlangan voqealarni, qahramonlarni, manzarani xayolingizda xud- di “kino ko‘rayotgandek” tasavvur qiling – bu ham asarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi. mutolaadan so‘ng: – asar haqidagi oldingi va keyingi tasavvurlaringizni solishtiring. – asar haqidagi fikrlaringizni umumlashtiring. – asar qahramonlari va voqealariga baho bering. – asardan nimalarni o‘rganganingiz, qanday xulosaga kelganingizni o‘ylab ko‘ring. ushbu uch bosqichli tahlil usulini erkin malikning “nima qilib qo‘yding, sher- zod?” hikoyasi misolida ko‘rib chiqaylik. nima qilib qo‘yding, sherzod? erkin malik solijon aka ko‘z kasalliklari shifoxonasida ancha yotib, davolandi. nihoyat shi- fo topib, uyiga qaytadigan bo‘lib qoldi. ammo og‘ir, bosiq bu odam nimagadir uyi- ga ketishga oshiqmas edi. o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan bir narsa ipsiz bog‘lab turardi. 4 birinchi bosqich – mutolaadan oldin. – asar sarlavhasiga e’tibor beramiz. qaysi hollarda birovga: “nima qilib qo‘yding?” deymiz? – o‘ylab ko‘ramiz: sherzod qanday bola …
3 / 224
h kim kutmayotgan, yolg‘iz bo‘lgani uchun uyiga oshiqmayotgan bo‘lishi mumkin... ayrim holatlarda savolning javobi asarning keyingi o‘rinlarida bayon qilingan bo‘ladi. bunday vaziyatlarda biz oldinroq bergan javoblarimizni asardagi voqealar bilan qiyoslab, o‘zimiz yoki o‘qituvchimiz yordamida muayyan xulosalar chiqarishimiz mumkin. nima uchun solijon aka uyiga ketishga shoshilmayapti? uni “ipsiz bog‘lab turgan” narsa nima bo‘lishi mumkin? nima sababdan solijon akaning o‘y-fikri jarrohlik xonasida? u nima uchun sherzodni “izlayotgan” bo‘lishi mumkin? nima qilib qo‘yding, sherzod? erkin malik solijon aka ko‘z kasalliklari shifoxonasida ancha yotib, davolandi. nihoyat shi- fo topib, uyiga qaytadigan bo‘lib qoldi. ammo og‘ir, bosiq bu odam nimagadir uyi- ga ketishga oshiqmas edi. o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan bir narsa ipsiz bog‘lab turardi. uning o‘y-fikri jarrohlik xonasida. ka- salxona yo‘laklari bu kuni bir muncha tinchib qoladi. sababi oq xalat kiyganlarning ko‘pchiligi ichkarida bo‘lishadi. solijon aka- ning o‘y-xayollari jarrohlik xonasida ham deb bo‘lmas edi. u go‘yo shaharning ko‘p qavatli uylari orasidan sherzod degan bolani izlardi. 5 …
4 / 224
di. demak, “sherzod yaxshi bola emas, u – ko‘cha bezorisi” degan xulosaga kelishi- miz mumkin, to‘g‘rimi? ammo badiiy asarni o‘qishda voqealarga faqat bir tomonlama qarash yaramaydi. tanganing ikki tomoni bo‘lganidek, asar voqealarining, voqealar- ni harakatga keltiruvchi obrazlar yoki qahramonlarning ham turli qirralari bo‘lishi mumkinligini unutmasligimiz lozim. quyidagi ma’lumotlar sherzod haqida matnda aytilmagan gaplar ustida ham o‘ylab ko‘rishga ehtiyoj tug‘diradi: – sherzod kamdan kam xursand bo‘lib yuradi. – u uyiga kirishga shoshilmaydi, ko‘chada yuraversam deydi. – dadasi ichadi, oyisi bilan urush-janjal qilaveradi. demak, balki, sherzodning dadasi ichib, urush-janjal qilavermaganida, u ham bunday bezorilik qilmasmidi? balki, kimdir sherzod bilan do‘stlashib, uni biron narsaga qiziqtirganida, u vaqtini bezorilik bilan emas, foydali ishlar bilan o‘tkaz- gan bo‘larmidi? badiiy asarni turlicha talqin qilish, tushunish mumkin. muallif odatda hamma fikrini ochiq-oydin aytmaydi. qahramonlar ismi, nutqi, harakatlari, narsa-buyumlar va sherzod sizda qanday taassurot qoldirdi? u chindan ham toshbag‘ir bo‘lib tug‘ilganmi? nima uchun u kamdan kam holatlarda xursand …
5 / 224
da, balkondan turib uni so‘kdi. shunda sherzod cho‘zmasini ishga soldi. tosh ulug‘bekning o‘ng ko‘zini jarohatladi. 6 tabiat manzaralari tasviri, matndagi kalit so‘z va so‘z birikmalari – bularning hammasi bizga yozuvchi aytmoqchi bo‘lgan fikrlarni tushunishga yordam beradi. aslida badiiy asar aynan mana shu – ochiq aytilmagan, yashirin fikrlarni kashf qilish, asarning turli xil talqinlarini topish bilan ham qiziqdir. ulug‘bekni solijon aka yotgan xonaga olib kirishdi. ular shu yerda tanishishdi. – isming ulug‘bek ekan, ulug‘bek kimligini bilasanmi? – deb so‘radi solijon aka. – bilaman, u kishi podsho bo‘lganlar, keyin yulduzlarni ko‘p o‘rganganlar. men ham yulduzlarni o‘rganishni yaxshi ko‘raman. – qiziq-ku, – dedi solijon aka, – yulduzlarni qandoq qilib o‘rganib bo‘ladi? – qutb yulduzini bilasizmi? – eshitganman, lekin u haqda hech narsa bilmayman. – kechasi adashib qolgan odamlar, kemalar, hatto qushlar ham qutb yul- duziga qarab yo‘llarini aniqlab oladilar, – dedi ulug‘bek. – mabodo sen cho‘lpon yulduzi haqida gapirmayapsanmi? – so‘radi solijon aka. …
6 / 224
yuragi orqaga tortib ketardi. nahotki... bugun ulug‘bekni operatsiyaga olib kirib ketishdi. aksiga olib, solijon akaga ruxsat tegdi. solijon aka xonani bo‘shatdi-da, yosh do‘sti ulug‘bekni kuta bosh- ladi. ishqilib, yarimjon bo‘lib qolmasin-da! shu yoshda dunyoga bir ko‘z bilan qarab qolmasin-da... nima qilib qo‘yding, sherzod?! solijon aka va ulug‘bek o‘rtasidagi suhbatdan nimalarni anglaâ­ dingiz? nima uchun ular aynan cho‘lpon, qutb yulduzlari haqida suhbat qurishdi? mashhur bobokalonimiz mirzo ulug‘bek bilan asarâ­ dagi oddiy bola – ulug‘bek o‘rtasida bog‘liqlik bor deb o‘ylaysizmi? 7 e’tibor qilsak, berilgan savollar matnda bor ma’lumot- larni topishga emas, balki bor ma’lumotlar asosida “yozil- magan” narsalarni – yozuvchi ochiq aytmagan fikrlarni kashf etishga qaratilgan. misol uchun, yozuvchi asardagi bolani ulug‘bek deb atashi tasodif emas. ulug‘bek kelajakda buyuk olim mirzo ulug‘bek kabi falakiyot ilmini o‘rganmoqchi edi. yozuvchi “ulug‘bek” ismi orqali bolaning aqlli, dono, zehnli ekaniga ishora qilyapti. “kechasi adashib qolgan odamlar, kemalar, hatto qushlar ham qutb yulduziga qarab yo‘llarini aniqlab oladilar, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 224 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"6-sinf adabiyot darsligi_2022" haqida

adabiyot toshkent – 2022 6 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8170-6-7 â© respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, filologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: uzoq joê»raqulov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau “jahon adabiyoti” ka- fedrasi mudiri, filologiya fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – sird...

Bu fayl PDF formatida 224 sahifadan iborat (31,2 MB). "6-sinf adabiyot darsligi_2022"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 6-sinf adabiyot darsligi_2022 PDF 224 sahifa Bepul yuklash Telegram