7-kimyo

PDF 81 стр. 2,9 МБ Бесплатная загрузка

81 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,9 МБ

Тип файла PDF

Страницы 81

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 81

i.r. asqarov, n.x. to‘xtaboyev, k.g‘. g‘opirov umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan qayta ishlangan beshinchi nashri «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent — 2017 uo‘k 54(075)kbk 24.14ya721a 86 aziz yosh do‘stim! bu o‘quv yilidan siz tabiiy fanlardan biri bo‘lgan kimyo fanini o‘rganishni boshlay-siz. kimyo qiziqarli, mo‘jizalarga boy bo‘lgan fandir. bu fanning sirlarini o‘rga nishdasizga omad tilaymiz. unutmang, siz abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy, mirzoulug‘bek, zahiriddin muhammad bobur singari buyuk allomalarning avlo disiz.ota-onangiz, ustozlaringiz, vataningiz o‘zbekiston sizni haqiqiy inson, yetuk muta -xassis, ijodkor bo‘lib yetishishingizni, el-yurt oldida obro‘-e’tibor topishingizni xohlaydi.yodingizda tuting! fan olamining hali ochilmagan qirralari ko‘p. ularni zabt etmoqsiz ning zimmangizda. sizga omad, oq yo‘l tilab, mualliflar. taqrizchilar: toshkent davlat peda gogika universiteti kimyo kafedrasi professori n.g‘. rah -matullayev, respublika ta’lim markazining kimyo bo‘yicha bosh metodisti g. sho - isayeva. toshkent shahridagi 34-maktab o‘qituvchisi o. g‘oipova, 102-maktabo‘qituv chisi f. …

2 / 81

.14ya721 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. ushbu nashrga doir barcha huquqlar tegishli qonunchilik asosida himoya qilinadi.undagi matn va illustra tsiyalarni nashriyot hamda muallif roziligisiz to‘liq yoki qis-man ko‘chirib bosish taqiqlanadi. ã asqarov i.r., to‘xtaboyev n.x., g‘opirov k.g‘.ã «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlikkompaniyasi bosh tahririyati, 2004–2017. 1-§. kimyo fani va uning vazifalari.fan sifatida rivojlanish tarixi kimyo moddalar, moddalarning xossalari va ularning bir-birigaayla nishini o‘rganadigan fandir. kimyo tabiatdagi barcha mavjudotlar turli ko‘rinishdagi kimyoviymoddalardan tarkib topganligiga asoslangan holda, ularning bir turdanboshqa turga o‘zgarish qonuniyatlarini, shuningdek, moddalarning xos-salarini o‘rganuvchi fan hisob lanadi.kimyo fanining predmeti barcha tabiiy va sintetik moddalardir.tabiatdagi yer, suv, havo, osmon jismlari, jonli va jonsiz barchamavjudotlar, kundalik turmushda foydalaniladigan uy-ro‘zg‘or buyumlari,oziq-ovqat mahsulotlari, umuman, atrofimizdagi butun borliq kimyoviymoddalardan tar kib topgan. moddalar esa hozirgi vaqtda ma’lum bo‘lgan118 ta kim yoviy elementning u yoki bu tarzda o‘zaro birikishi natijasidahosil bo‘lgan birikmalardir. kimyo fani butun borliqdagi kimyoviy o‘zga -rishlar natijasida hosil bo‘ladigan moddalarning xossalarini …

3 / 81

asosiy tushuncha va qonunlari isbn 978-9943-26-621-6 4 dalanilmoqda. bularning barchasi moddalarning fizik va kimyoviy xos-salarini o‘rganish orqali amalga oshiriladi. shuning uchun moddalarning kimyoviy va fizik xossalarini o‘rganishkimyo fanining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. hayotni kimyo fanisiz tasavvur qilish mumkin bo‘lmaganligi tufayli,atrofimizda sodir bo‘layotgan o‘zgarishlarning mohiyatini tushunish uchunmoddalarni va ularning kimyoviy o‘zgarishlari qonuniyatlarini bilish talabetiladi. kimyoviy moddalar va ulardagi o‘zgarishlardan insoniyat o‘z ehtiyoj -lari uchun qadimdan foydalanib kelgan. xitoy, misr, markaziy osiyodaqishloq xo‘jaligi zararkunandalariga qarshi kurashda, turli xil bo‘yoqlarishlab chiqarishda, me’moriy obidalarni barpo etishda, kiyim-kechaklartayyorlashda kimyoviy moddalar va hodisalardan keng foydalanganlar. jahonga tanilgan buyuk ajdodlarimiz ahmad al-farg‘oniy, abu bakrmuhammad ibn zakariyo ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhonberuniy, abu ali ibn sino viii–x asrlardayoq o‘zlarining ilmiy asarlaridakimyoviy moddalardan turmush ehtiyojlarida va turli xil xastaliklarnidavolashda foydalanish yo‘llari haqida dastlabki qimmatli ma’lumotlarnikel tirganlar. abu ali ibn sino dorivor moddalarni ma’lum tarkibda bo‘lishini ta’rif -lash orqali tarkib ning doimiylik qonuniga, ularni sodda va murakkab dori-larga toifalash …

4 / 81

liz olimi j.dalton o‘z tajriba lariga asoslanib, atomistik nazariyaasoslarini bayon etgan bo‘lsa, 1869-yilda rus olimi d.mendeleyevtomonidan o‘sha davrgacha ma’lum bo‘lgan kimyoviy elementlarni sinf -lash muvaffaqiyatli amalga oshi rilib, elementlar davriy jadvali yaratildi.shu davrda rus olimi a.butlerov organik moddalarning tuzilish nazariyasiasoslarini bayon etdi. kimyo fani rivojiga g.devi, n.bor, m.svet, e.franklend, a.kekule, v.markovnikov, m.faradey, sh.vyurs, gey-lyussak, s.arrenius, e.rezer ford, m.skladov skaya-kyuri, p.kyuri,n.zelinskiy, n.zinin, m.kucherov, a.favorskiy, p.shorigin, n.semyonov,a.nesmeyanov, n.kochetkova, v.sergeyev, i.azer bayev, a.quatbekov,o.sodiqov, s.yu nu sov, h.usmo nov, m.nabiyev, x.oripov, s.sobirov,q.uteniyazov va boshqa taniqli olim lar o‘z hissalarini qo‘shdilar.xx asr oxirlariga kelib, kimyo fani yanada jadal sur’atlar bilan rivoj-landi.1991-yilda o‘zbekiston o‘z mustaqilligiga erishgach, kimyo fani vakimyo sanoati rivoj lanishi uchun juda katta imkoniyatlar ochildi. natijada,mingbuloq, ko‘kdumaloq, sho‘rtan va boshqa neft-gaz konlariningochilishi va ular negizida kimyo sanoatining rivojlanishi natijasidao‘zbekistonda neft va neft mahsulotlarini chetdan olib kelishga barhamberish bilan birga, ularni chet mamlakatlarga eksport qilish imkoniyatlariyaratildi.shuningdek, yerosti foydali qazilmalari zaxiralaridan oqilona foydala -nish orqali sa …

5 / 81

ogar olimlari qatorida o‘zbekistonlik kimyogar olimlar hamkimyo fani va sanoatining rivojlanishiga o‘z hissalarini qo‘shib kelmoq-dalar.o‘zbekiston fanlar akademiyasining umumiy va anorganik kimyo insti-tuti, polimerlar kimyosi va fizikasi instituti, bioorganik kimyo instituti,o‘simlik moddalari kimyosi instituti hamda bir qator ilmiy tadqiqot labora-toriyalarida, oliy o‘quv yurtlarining kimyo fakultetlari va kafedralaridakimyo sohasining turli yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar olibborilmoq da. 5 6 7 yurtimizning taniqli kimyogar olimlari – k.s. ahmedov, n.a. par-piyev, sh.i. solihov, n.r. yusupbekov, m.a. asqarov, s.n. ne’matov,a.a. ab du vahobov, z.s. salimov, s.sh. rashidova, m.o. obidova,t.m. mir komilov, b.m. beglov, s.i. iskandarov, x.r. rustamovy.t. toshpo‘latov, sh.t. to lipov, h.a. aslanov, a.r. abdurasulova,a.g‘. mahsumov, x.m. sho hidoyatov, r.s. tillayev, a.s. to‘rayev,o‘.n. musayev, d.y. yusupov, s.m. turopjonov, j.m. mahkamov,u.m. azizov, m.p. irismetov, t.s. sir liboyev, a.a. yo‘lchiboyev,a.g. muftaxov, q.a. ahmerov, i.i. is moilov, g‘.h. hakimov va boshqa -larning olib borgan va bugungi kunda amalga oshirayot gan ilmiy tadqiqot-larining natijalari o‘zbe kistonda kimyo fani va sanoati …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 81 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "7-kimyo"

i.r. asqarov, n.x. to‘xtaboyev, k.g‘. g‘opirov umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan qayta ishlangan beshinchi nashri «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent — 2017 uo‘k 54(075)kbk 24.14ya721a 86 aziz yosh do‘stim! bu o‘quv yilidan siz tabiiy fanlardan biri bo‘lgan kimyo fanini o‘rganishni boshlay-siz. kimyo qiziqarli, mo‘jizalarga boy bo‘lgan fandir. bu fanning sirlarini o‘rga nishdasizga omad tilaymiz. unutmang, siz abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy, mirzoulug‘bek, zahiriddin muhammad bobur singari buyuk allomalarning avlo disiz.ota-onangiz, ustozlaringiz, vataningiz o‘zbekiston sizni haqiqiy inson, yetuk muta -xassis, ijodkor bo‘lib yetishishingizni, el-yurt o...

Этот файл содержит 81 стр. в формате PDF (2,9 МБ). Чтобы скачать "7-kimyo", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 7-kimyo PDF 81 стр. Бесплатная загрузка Telegram