5-sinf matematika 47.matnli masalalar+

PPTX 13 pages 1.8 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

_____________________________ __-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabining matematika fani o’qituvchisi ____________________________ning matematika fanidan __-sinflar uchun to’garak mashg’uloti taqdimoti @dars_ishlanma_yangi mavzu: “matnli masalalarni yechish usullari”. (783-865) xorazmda tug’ilib, voyaga yetgan buyuk mutafakkir, matematika, astronomiya, geografiya fanlariga katta xissa qo’shgan daho olim. (973-1048) qomusiy olim, mutafakkir, 16 yoshidan astronomik kuzatishlar olib borgan. xorazmdagi ma`mun akademiyasini rahbarlaridan biridir. dunyoda birinchi bo’lib globus yaratgan. ahmad al-farg’oniy (798-861) abu-l-abbos ahmad ibn muhammad ibn kasir al-farg’oniy taxminan 798-yili hozirgi farg’ona viloyatining quva shahrida tug’ildi. u bag’dodda xalifa al-ma'mun (813-833-yy.) va uning vorislari saroylarida ishladi. bu davrda bag’dodda «donishmandlar uyi» (bayt ul-hikma), ya'ni fanlar akademiyasi tuzilib, xalifalikning turli davlatlarridan yirik olimlar taklif qilingan cdi. ahmad al-farg’oniyni «yulduzlar ilmi elementlari haqida kitob» (kitab fi usul ilm an-nujum), ikkinchi nomi «osmon jismlari harakati va yulduzlar ilmi to'plami» (kitab fi harakat as-samaviy va javami ilm an nujum), «astrolyabiyani qurish haqida kitob»(kitab fi sana al-astrulab), «a1-farg’oniy jadvali»(jadval al-farg’oniy), «yetti iqlimni hisoblash» (xisab …

2 / 13

tasi engilroq. pallali tarozda taroz toshlaridan foydalanmasdan ikki marta tortishda engil xalqani topish mumkinmi? 8. to`rtta butun musbat sonlarning yig`indisi va ko`paytmasi 8ga teng. shu sonlarni toping. 2-variant 1) qachon bo`linuvchi va bo`linma o`zaro teng bo`ladi? 2) uch xonali son yozing va yoniga shu soni yozing. olti xonali son hosil bo`ladi. hosil bo`lgan soni 7,11,13 ga ketma-ket bo`ling va natijaga asoslangan qonuniyatni aniqlang. 7,11,13 sonlarni o`zaro ko`paytmasini shaxrizod soni deb ataladi. nega? 3) uch xonali sonni ketma-ket ikki marta yozing va hosil bo`lgan sonni birinchi yozilgan uch xonali songa bo`ling .natijaga asosan qonuniyatni toping. 4) berilgan son 73 ta 1 raqamidan iborat. berilgan son 18ga qoldiqsiz bo`linadimi? 5) uchta ixtiyoriy natural sonlarni ularning yig`indisidan hosil bo`lgan songa bo`ling va natijani toping? yangi mavzu bayoni: mavzu: “matnli masalalarni yechish usullari”. 1. masala yechishning algebraik usuli haqida. aziz o'quvchi! siz masalalar yechishning ikkita usulini bilasiz: biri algebraik usul, ikkinchisi arifmetik usul. algebraik …

3 / 13

xil usulini beradi. shulardan biri algebraik usul. yechish: al-koshiy yozadi: «masalani «al-jabr val-muqobala» usulida yechish uchun bezakdagi, masalan, dur miqdorini «mol», «narsa» (bizningcha, noma'lum son x) deb olamiz. u holda bezakdagi oltin miqdori «uch minus mol» (ya'ni 3-x) bo'ladi.» bezakdagi durning narxi qancha? -15x (dinor). bezakdagi oltinning narxi qancha? so'ngra al-koshiy x «mol»ni topish uchun (hozirgi belgilashlarda) ushbu tenglamani tuzadi: bu tenglama masala mazmunini to'la aks ettiradi. uni yechaylik: (misqol). u-holda (misqol). yangi mavzuni mustahkamlash masala. men bir son o’yladim. uning besh barovariga 15 ni qo’shdim va natijani 13 ga bo’ldim. bo’linmaning 0,95 qismiga 7 ni qo’shdim, 26 hosil bo’ldi. men o’ylagan sonni toping. yechish: masalani hal qilishda chizmadan foydalanish qo’l keledi. rasmning 1-qatorida masala shartlari yozilgan; 2-qatorida 1-qatordagi amallarga mos teskari amallar yozilgan; 2-qatordagi doirachalar ichida amal natijalari ko’rsatilgan. birinchi qatorning birinchi doirasi (“o’ylangan son”) tagidagi doirachada esa masalaning javobi 49 soni darhol ko’rinadi. o’ylangan son 26 19 20 …

4 / 13

5-sinf matematika 47.matnli masalalar+ - Page 4

5 / 13

5-sinf matematika 47.matnli masalalar+ - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-sinf matematika 47.matnli masalalar+"

_____________________________ __-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabining matematika fani o’qituvchisi ____________________________ning matematika fanidan __-sinflar uchun to’garak mashg’uloti taqdimoti @dars_ishlanma_yangi mavzu: “matnli masalalarni yechish usullari”. (783-865) xorazmda tug’ilib, voyaga yetgan buyuk mutafakkir, matematika, astronomiya, geografiya fanlariga katta xissa qo’shgan daho olim. (973-1048) qomusiy olim, mutafakkir, 16 yoshidan astronomik kuzatishlar olib borgan. xorazmdagi ma`mun akademiyasini rahbarlaridan biridir. dunyoda birinchi bo’lib globus yaratgan. ahmad al-farg’oniy (798-861) abu-l-abbos ahmad ibn muhammad ibn kasir al-farg’oniy taxminan 798-yili hozirgi farg’ona viloyatining quva shahrida tug’ildi. u bag’dodda xalifa al-ma'mun (813-833-yy.) va uning vorisl...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "5-sinf matematika 47.matnli masalalar+", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-sinf matematika 47.matnli mas… PPTX 13 pages Free download Telegram