adabiyot 8-sinf 2-qism

PDF 248 pages 44.5 MB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 248
prezident ta’lim muassasalari agentligi 8-sinf o‘quvchilari uchun darslik ikkinchi qism o‘zbekiston respublikasi prezident ta’lim muassasalari agentligi tomonidan tasdiqlangan toshkent – 2022 uo‘k: 37.016:821.512.133(075.3) kbk: 83.3ya72 s 24 tuzuvchi-mualliflar: j. nurmuhammadov, s. qambarova, o. olimjanov, m. yuldasheva, s. inomjonova. mas’ul muharrir: q. husanboyeva – pedagogika fanlari doktori, professor. taqrizchilar: o. oxunjonova – pedagogika fanlari nomzodi; sh. hamidova – muhammad yusuf nomidagi ijod maktabining oliy toifali ona tili va adabiyot o‘qituvchisi; y.do‘smatova – r. glier nomidagi respublika ixtisoslashtirilgan musiqa maktabining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. 8-sinf adabiyot darsligini yozishda xalqaro va milliy adabiy ta’limning ilg‘or tajribalariga tayanilgan bo‘lib, adabiyotning san’at sifatidagi ahamiyatini oshirish maqsadida asarning kino, tasviriy san’at, teatr, radio talqinlari ham darslikda aks etgan. bu orqali o‘quvchilar bir asarni turfa yondashuvlar asosida o‘rganadi. shuningdek, har bir mavzu o‘quvchining mustaqil o‘zlashtirishi, erkin tahlil qilishi, topshiriqlar ustida kichik tadqiqot olib borishiga moslashtirilgan. darslikda o‘quvchilar ijodkorligini, tanqdiy-ijodiy fikrlashini, badiiy tafakkurini rivojlantirishga qaratilgan savol- …
2 / 248
im muassasalari agentligi, 2022 isbn 978-9943-8152-4-7 8-sinf adabiyot darsligi (ii qism) [matn] : darslik / j. nurmuhammadov, s. qambarova, o. olimjanov, m. yuldasheva, s. inomjonova .- toshkent: "adast poligraf", 2022 .-248 b. mundarija abdurauf fitratning hayoti va ijodi. she’rlaridan namunalar. xurshid do‘stmuhammadning hayoti va ijodi. “mirzakarimboyning qazo bo‘lgan namozi” hikoyasi. maqsud shayxzodaning hayoti va ijodi. “jaloliddin maguberdi” dramasi. usmon nosirning hayoti va ijodi. she’rlaridan namunalar. o.henrining hayoti va ijodi. “so‘nggi yaproq” hikoyasi. daniel defoning hayoti va ijodi. “robinzon kruzoning sarguzashtlari” romani. herbert uellsning hayoti va ijodi. “ko‘rinmas odam” romani. nazariy ma’lumot: fantastik asar haqida tushuncha. shukur xolmirzayevning hayoti va ijodi. “o‘zbeklar” va “ot egasi” hikoyalari. nazariy ma’lumot: xarakter haqida tushuncha. to‘ra sulaymonning hayoti va ijodi. she’riyatidan namunalar. muhammad yusufning hayoti va ijodi. she’riyatidan namunalar. robindranath thakurning hayoti va ijodi. “shubxa” hikoyasi. isajon sultonning hayoti va ijodi. “qismat” va “shamolli kecha” hikoyalari. sadriddin ayniyning hayoti va ijodi. “sudxo‘rning o‘limi” romani. 37 …
3 / 248
ta tug‘ildi. bu kun abdurauf fitrat jahon fuqarosiga, turkistonning olamshumul ramziga aylandi. rauf parfi, o‘zbekiston xalq shoiri. 5 6 adabiyot 8-sinf xx asr oê»zbek adabiyoti, fani va madaniyatining yirik vakili abdurauf fitrat 1886-yili buxoroda abdurahim sarrof (pul almashtiruvchi) oilasida dunyoga kelgan. u boshlangê»ich tarbiyani diniy maktabda oldi, soê»ng mashhur “mir arab” madrasasida o‘qidi. fitrat – abduraufning taxallusi boê»lib, “tugê»ma isteê¼dod” maê¼nosini beradi. u o‘smirlik yillarida “mijmar” (cho‘g‘don) taxallusi bilan ham ijod qilgan. jamiyat taraqqiyoti uchun kurashish, turkiy tillarni rivojlantirish, shu tillardagi adabiyotni boyitish, dunyoviy ilmlarni oê»rganish, fan yutuqlaridan foydalanish hamda ayollar va erkaklar tengligi uchun kurashgan jadidchilik harakati faollari maslahati va yordami bilan bir guruh yoshlar, jumladan, fitrat istanbulga oê»qishga yuboriladi. 1909-yili istanbulda “hindistonda bir farangi ila buxoroli bir mudarrisning bir necha masalalar ham usuli jadida xususida qilgan munozarasi” kitobi bosilib chiqdi. ushbu kitob buxoroda bosilishiga amir olimxon qarshilik qilishi tufayli istanbulda nashr etilgan edi. keyinchalik fitrat toshkentda “chig‘atoy gurungi” …
4 / 248
alar o‘qib, professor ilmiy unvoniga ega bo‘ladi. 1927-yil o‘zbekistonga qaytgan fitrat yana ilmiy, ijodiy faoliyatga sho‘ng‘idi. eng qadimgi turkiy adabiyot namunalaridan tortib, aruz, musiqa, shaxmat nazariyalari haqida ilmiy risolalar e’lon qildi. publitsistik, dramatik asarlari bilan fitrat shu janr, yo‘nalishlarning taraqqiyotida beqiyos rol o‘ynadi. lekin unga turli tazyiq va hujumlar ko‘p bo‘ldi. natijada “sinfiy dushman”, “aksilinqilobchi”, “aksilsho‘roviy”, “millatchi”, “g‘arb josusi” kabi ayblovlar bilan adib, tilshunos, tarixchi, faylasuf, huquqshunos va musiqashunos fitrat 1938-yil 4-oktabrda otib o‘ldirildi. ijodkor haqida... hayoti va faoliyatihayoti va faoliyati 7 abdurauf fitrat tavsiyatavsiya she’riy to‘plamlari: “sayha” (“bong”), “uchqun”, “yurt qayg‘usi” (turkum). nasriy asarlari: “munozara” , “qiyomat”, “me’roj”, “zahroning iymoni”, “zayd va zaynab”, “oq mozor”, “qiyshiq eshon”, “bayonoyi sayyohi hindi”. dramatik asarlari: “begijon”, “ulug‘bek”, “temur sag‘anasi”, “o‘g‘uzxon”, “chin sevish”, “abo muslim”, “muqaddas qon”, “hind ixtilolchilari”, “abulfayzxon”, “shaytonning tangriga isyoni”, “arslon”, “ro‘zalar”, “to‘lqin”, “sho‘rishi vose”. publitsistik, ijtimoy-siyosiy asarlari: “islohot va buxoro”, “sharq siyosati”, “yig‘la, islom”, “mavludi sharif”. tilshunoslikka oid asarlari: …
5 / 248
shlari”, “mahmud koshg‘ariy. “devonu lug‘oti-t turk”, “o‘zbek adabiyotining tarixi”, “fors adabiyotining tarixi”, “aruz haqida”. jadid maktablari uchun darsliklari: “o‘qu”, “muxtasar islom tarixi”. asarlariasarlari mtrk arxividagi “millat fidoyilari” turkumida tayyorlangan “qatag‘on qurboni, birinchi o‘zbek professori abdurauf fitrat qismati” hujjatli filmini quyidagi havola orqali tomosha qiling. filmda keltirilgan va bildirilgan fikrlarga diqqat qiling. fitratning ma’naviy va siyosiy jasorati haqida kerakli ma’lumotlarni qayd qilib oling. 8 adabiyot 8-sinf go‘zal yulduz, yðµrimizning eng qadrli tuvg‘oni! nega bizdan qochib muncha uzoqlarg‘a tushibsan; tuvg‘aningga nechun sira gapurmasdan turibsan? so‘yla, yulduz, holing nadir? nechuk topding dunyoni? bizning yðµrda bo‘lib turg‘an tubanliklar, xo‘rliklar, so‘yla, yulduz, sening dag‘i quchog‘ingda bo‘lurmi? *** bormi senda bizim kabi insonlar, ikki yuzli ishbuzarlar, shaytonlar. o‘rtoq qonin qonmay ichkan zuluklar, qardosh etin to‘ymay yðµgan qoplonlar? mirrix yulduziga siz bilan mutolaa qilishga kirishayotganimiz fitratning: • “mirrix yulduziga”; • “o‘gut”; • “yurt qayg‘usi”; • “shoir”; • “sharq”; • “go‘zalim, bevafo gulistonim” kabi she’rlari shoirning o‘tli, shu …
6 / 248
an odamlar ham bizning ahvolimizga qon yig‘lamoqdalar”. siz quyida o‘qiydigan she’rlarda turkistonning yuqoridagi maktubda qayd etilgan ayanchli ahvoli ifodalangan va ijodkorning “yaralari ochiq shoir” ekaniga, millat taraqqiysi uchun sidqidildan xizmat qilganiga amin bo‘lasiz. mutolaadan oldin… 9 abdurauf fitrat o‘ksuz – baxtsiz. chog‘ir – sharob, may. tuzuk – tartib, intizom. lug‘atlug‘at mirrix — mars sayyorasi. shamsiy (quyosh) yil hisobida hamal (mart) oyining homiy sayyorasi hisoblanadi. bu oyning unsuri (xos belgisi) —olovdir. xalqimiz 21-martdan boshlanadigan oyni (navro‘zni) olqishlab, â«hamal keldi — amal keldiâ», deydi. bilib oling! savol va topshiriqlar 1. she’rning yozilish davriga e’tibor bering va xx asr boshidagi buxoro jumhuriyati hamda o‘rta osiyo mintaqasida yuz bergan voqealar she’rda qay darajada aks etgan? 2. sizningcha, shoir nega mirrix yulduzini “yerimizning eng qadrli tuqg‘ani” deb atamoqda? 3. mirrixning “muncha uzoqlarg‘a” tushishiga, tug‘ishganlariga ham gapirmasdan turishiga sabab nima bo‘lishi mumkin? 4. she’rning qaysi misralarida mustamlakachilikning yurt boshiga olib kelgan ayanchli taqdiri ifodalangan? 5. she’rda …

Want to read more?

Download all 248 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyot 8-sinf 2-qism"

prezident ta’lim muassasalari agentligi 8-sinf o‘quvchilari uchun darslik ikkinchi qism o‘zbekiston respublikasi prezident ta’lim muassasalari agentligi tomonidan tasdiqlangan toshkent – 2022 uo‘k: 37.016:821.512.133(075.3) kbk: 83.3ya72 s 24 tuzuvchi-mualliflar: j. nurmuhammadov, s. qambarova, o. olimjanov, m. yuldasheva, s. inomjonova. mas’ul muharrir: q. husanboyeva – pedagogika fanlari doktori, professor. taqrizchilar: o. oxunjonova – pedagogika fanlari nomzodi; sh. hamidova – muhammad yusuf nomidagi ijod maktabining oliy toifali ona tili va adabiyot o‘qituvchisi; y.do‘smatova – r. glier nomidagi respublika ixtisoslashtirilgan musiqa maktabining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. 8-sinf adabiyot darsligini yozishda xalqaro va milliy adabiy ta’limning ...

This file contains 248 pages in PDF format (44.5 MB). To download "adabiyot 8-sinf 2-qism", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyot 8-sinf 2-qism PDF 248 pages Free download Telegram