5-sinf botanika 06.hujayra – tiriklikning asosi+

PPTX 13 pages 6.7 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

reja: 1. hujayra tiriklikning asosi. 2. o’simlik hujayrasining o’ziga xos xususiyatlari 3. o’simlik hujayrasining organoidlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar @dars_ishlanma_yangi hujayra tiriklikning asosi hujayra (grekcha ”sitos” –hujayra, “logos” – ta’limot) so’zini birinchi bor robert guk 1665-yilda qo’llagan. biologiya fanining asosiy yutuqlaridan bo’lgan hujayra nazariyasi 1839-yilda m. shleyden va t.shvann tomonidan yaratilgan. tabiatda organizmlar hujayra tuzilishiga ko’ra 2 turga bo’linadi: prokariotlar va eukariotlar. o’simlik hujayrasi boshqa tirik organizmlar hujayrasidan plastidalarning bo’lishi, polisaxarid membrana, markaziy vakuola mavjudligi bilan farq qiladi. hujayra tiriklikning barcha xossalarini o’zida mujassamlashtirgan tirik organizmlarning eng mayda tarkibiy qismidir. hujayra oziqlanadi, nafas oladi, o’sadi, rivojlanadi, bo’linib, yangi hujayra hosil qiladi. o’simlik hujayrasi ko’rinishi jihatdan 2 xil bo’ladi: parenximatik va prozenximatik. prozenximatik – hujayraning bo’yi enidan bir necha barobar katta. parenximatik – hujayraning bo’yi eni bilan teng, kvadratga o’xshash. o‘simliklar hujayrasida hayvon hujayrasiga xos bo‘lgan barcha organoidlar: yadro, mitoxondriya, golji majmuasi, ribosomalar mavjud ular tuzilishidagi bir qator xususiyatlari bilan hayvon hujayralaridan …

2 / 13

larda oqsil va moylar ham to‘planadi). 2.xromoplastlar — har xil rangga ega plastidalar. ular gullar va mevalarga rang beruvchi karotinoidlardan iborat. 3. xloroplastlar — yashil pigmentlar, fotosintez jarayonini amalga oshi radi. o’simlik hujayrasi hujayra qobig’i va uning ichidagi tirik qism: protoplastdan tuzilgan. protoplast tarkibida sitoplazma, yadro, mitoxondriya, plastida, vakuola kabi tirik organoidlar mavjud. hujayra membranasi hujayraga mexanik mustahkamlik beradi hamda moddalami yutilishida ishtirok etadi. yosh hujayralarda po‘st o'sish qobiliyatiga ega. u protoplast komponentlaridan hosil bo‘ladi. membranalar asosan lipoproteidli tuzilmalar bo‘lib 60% oqsil moddalardan, 40% esa lipidlardan, xususan, fosfolipidlardan iborat. ulaming qalinligi 6-10 nm. sitoplazma murakkab sistema bo‘lib, vinda goldji apparati, endoplazmatik to‘r, ribosoma, nvkronaycha va boshqa submikroskopik tuzilmalar joylashgan. organizmning hujayralari bir-birlari bilan plazmodesmalar deb ataluvchi sitoplazmatik ipchalar-kanalchalar bilan bog‘langan bo‘lib ular orqali hujayralararo moddalar almashinuvi ro‘y berib turadi. yadro. irsiy belgilami saqlovchi organoid bu yadrodir. 0 ‘simlik hujayrasi yadrosining diametri 10 mkm atrofida bo‘lib, ikkita membrana (ichki va tashqi) …

3 / 13

0 ‘simlik hujayralarida bir nechtadan bir necha yuztagacha ga uchrashi mumkin. ga ni membranasi endoplazmatik to‘r va plazmolemma membranasi bilan tutashgan bo'ladi. ga plazmolemma va hujayra qobig‘ini shakllanishida ishtirok etadi. shuningdek, ga, vezikulalari tufayli hujayralarda sekretorlik ya’ni shilimshiqsimon-suyuq moddalarni chiqarib tashlashda ham qatnashadi. golji apparatining diktiosomalarida gliko-proteinlar va gliko-lipidlar shakllanadi. ribosoma. ribosomalaming har biri ikkita nukleoproteiddan iborat bo‘lib diametri 20-30 nm. ular katta va kichik bo‘lakchalardan tuzilgan, bo‘lib kattasining diametri odatda 12-15 nm, kichigi esa 8-12 nm atrofida bo’ladi. u yadrochada sintezlanadi va sitoplazmaga tushib mrnk molekulasida yig’iladi. mitoxondriyalar. mitoxondriyalar ham xuddi xloroplastlarga o ‘xshash yadro membranalaridan uzilib chiqqan pufakcha-initsial tanalardan hosil boradi. mitoxondriyalar ham qo‘sh membranali organoiddir.asosiy energetik jarayonlar va atf sintezi shu organoidda boradi. 0 ‘simlik hujayrasi mitoxondriyalarining uzunligi 1-5 mkm, diametri 0,4-0,5 mkm boradi. bitta hujayrada 50-2000 atrofida mitoxondriyalar bo’lishi mumkin. lizosomalar-membranalar bilan chegaralangan organoidlardir. ular endoplazmatik to‘r yoki golji apparatidan hosil bo‘ladi. xulosa shundan iboratki, hujayra …

4 / 13

ar fiziologiyasidan amaliy mashg‘ulotlar (o‘quv qo‘llanma.) toshkent “universiteti” 2004 y. image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.png image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image1.png

5 / 13

5-sinf botanika 06.hujayra – tiriklikning asosi+ - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-sinf botanika 06.hujayra – tiriklikning asosi+"

reja: 1. hujayra tiriklikning asosi. 2. o’simlik hujayrasining o’ziga xos xususiyatlari 3. o’simlik hujayrasining organoidlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar @dars_ishlanma_yangi hujayra tiriklikning asosi hujayra (grekcha ”sitos” –hujayra, “logos” – ta’limot) so’zini birinchi bor robert guk 1665-yilda qo’llagan. biologiya fanining asosiy yutuqlaridan bo’lgan hujayra nazariyasi 1839-yilda m. shleyden va t.shvann tomonidan yaratilgan. tabiatda organizmlar hujayra tuzilishiga ko’ra 2 turga bo’linadi: prokariotlar va eukariotlar. o’simlik hujayrasi boshqa tirik organizmlar hujayrasidan plastidalarning bo’lishi, polisaxarid membrana, markaziy vakuola mavjudligi bilan farq qiladi. hujayra tiriklikning barcha xossalarini o’zida mujassamlashtirgan tirik organizmlarning eng mayda tarkibiy qismid...

This file contains 13 pages in PPTX format (6.7 MB). To download "5-sinf botanika 06.hujayra – tiriklikning asosi+", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-sinf botanika 06.hujayra – ti… PPTX 13 pages Free download Telegram