1 lekciya1

PDF 4 sahifa 245,8 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 245,8 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 4

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

1 1-lektsiya astrofizika predmeti hәm tүsinikleri kirisiӯ 1.astrofizikaniң predmeti. àñòðîôèçèêà àñòðîíîìèÿíèíã áo'ëèìè áo'ëèá, ó îñìîí ¸ðèòqè÷ëàðèíèíã ôèçèê òóçèëèøèíè, óëàðíèíã þçà âà àòìîñôåðà qàòëàìëàðèäà ðo'é áåðà¸òãàí ôèçèê æàðà¸íëàðíè o'ðãàíàäè, îñìîí ¸ðèòqè÷èíèíã êèì¸âèé òàðêèáèíè àíèqëàéäè, êóçàòèøëàðäàí îëèíãàí íàòèæàëàðãà àñîñëàíèá îñìîí ¸ðèòqè÷íèíã àòìîñôåðà âà è÷êè qàòëàìëàðèíèíã òóçèëèøèíè òåêøèðàäè âà ìîäåëèíè òóçàäè, ¸ðèòqè÷ëàð âà óëàðäàí òóçèëãàí òèçèìëàðíèíã hîñèë áo'ëèøè âà ðèâîæëàíèø qîíóíëàðèíè o'ðãàíàäè. áóíäà ó ¸ðèòqè÷ëàðäàí êåëà¸òãàí ýëåêòðîìàãíèò íóðëàíèø îqèìèíè ñèôàòèé âà ñîíèé òàxëèë qèëèø óñóëèíè qo'ëëàéäè. 2. hәzirgi zaman astrofizikasiniң bөlimleri. àñòðîôèçèêà èêêè qèñìãà áo'ëèíàäè. àìàëèé âà íàçàðèé àñòðîôèçèêà. àìàëèé àñòðîôèçèêà ¸ðèòqè÷ëàðíè òåêøèðèø óñóëëàðèíè âà àñáîáëàðèíè èøëàá ÷èqàäè âà êóçàòèøãà qo'ëëàéäè, êóçàòèøëàðäàí îëèíãàí íàòèæàëàðíè o'ë÷àéäè, òåêøèðàäè âà òàqëèë qèëàäè. íàòèæàäà ¸ðèòqè÷íèíã íóðëàíèø ñî÷à¸òãàí qàòëàìëàðèíèíã ôèçèê êo'ðñàòêè÷ëàðè, òåìïåðàòóðàñè, çè÷ëèãè, hàðàêàò òåçëèãè âà áîøqàëàðèíè àíèqëàéäè âà êèì¸âèé òàðêèáèíè òîïàäè. íàçàðèé àñòðîôèçèêà ¸ðèòqè÷íèíã íóðëàíèø ñî÷èø ìåõàíèçìëàðèíè o'ðãàíàäè, óíäà êóçàòèëà¸òãàí ôèçèê æàðà¸íëàðíèíã òàáèàòèíè î÷èøãà âà òóøóíòèðèøãà hàðàêàò qèëàäè. áóíäà ó óìóìôèçèê qîíóíëàðãà àñîñëàíàäè âà ¸ðèòqè÷íèíã è÷êè âà …

2 / 4

íóqòàè íàçàðäà, o'ðãàíèøäàí èáîðàò. hîçèðãè çàìîí àñòðîôèçèêàñè ýëåêòðîìàãíèò òo'ëqèíëàð øêàëàñè (emtsh) íèíã áàð÷à qèñìëàðè (äèàïàçîíëàðè) äà òåêøèðèøëàð îëèá áîðàäè. áóíäà emtsh ñèíèíã hàð áèð äèàïàçîíè ó÷óí ìàõñóñ o'ë÷àø âîñèòàëàðè âà òåêøèðèø óñóëëàðè qo'ëëàíèëàäè. shóíãà êo'ðà àìàëèé àñòðîôèçèêà áèð íå÷à áo'ëèìëàðãà áo'ëèíàäè : îñìîí ¸ðèòqè÷ëàðèíèíã ãàììà íóðëàðèíè òåêøèðàäèãàí áo'ëèì gamma astronomiÿ äåá àòàëñà, ðåíòãåí íóðëàðèíè òåêøèðàäèãàí - ðåíòãåí àñòðîíîìèÿ äåéèëàäè. îñìîí ¸ðèòqè÷ëàðèíèíã ãàììà, ðåíòãåí âà óëòðàáèíàôøà íóðëàðè åð àòìîñôåðàñèäà þòèëàäè âà åð þçèãà åòèá êåëìàéäè. áó äèàïàçîíëàðäà òåêøèðèøëàð åðíèíã ñóíúèé éo'ëäîøëàðèãà o'ðíàòèëãàí àñáîáëàð ¸ðäàìèäà áàæàðèëàäè. åð þçèãà äåÿðëè þòèëèøñèç åòèá êåëàäèãàí íóðëàð îïòèê äèàïàçîííè òàøêèë ýòàäè âà áó äèàïàçîíäà 2 òåêøèðèøëàð îïòèê òåëåñêîïëàð ¸ðäàìèäà îëèá áîðèëàäè. åð àòìîñôåðàñèíèíã ÿíà áèð òèíèêëèê äàð÷àñè ìàâæóä. u ðàäèîäèàïàçîíãà òo'g'ðè êåëàäè âà áó äèàïàçîíäà òåêøèðèøëàð áàæàðàäèãàí áo'ëèì ðàäèîàñòðîíîìèÿ äåá àòàëàäè. 3. astrofizikaliq teksheriӯ fizikaliq eksperimentden ayirmashilig'i hәm uqsasliqlari. àñòðîôèçèê òåêøèðèøëàð ôèçèê òàæðèáàëàðäàí àéðèì õóñóñèÿòëàðè áèëàí ôàðq qèëàäè; áèðèí÷èäàí áèç îñìîí ¸ðèòqè÷ëàðèíè âà óëàð þçèäà ðo'é …

3 / 4

êóçàòèøëàðäàí áîøëàíàäè. àñòðîíîìèê êóçàòèø äåãàíäà áèç ¸ðèòqè÷ëàðíè îñìîí ñôåðàñèäà ýãàëëàãàí o'ðíèíè âà óëàðäàí êåëà¸òãàí íóðëàíèø îqèìèíè o'ë÷àøíè, óëàðíè ñóðàòãà îëèøíè âà øóíãà o'õøàø ¸ðèòqè÷äàí êåëà¸òãàí íóðëàíèø îqèìè óñòèäà îëèá áîðèëàäèãàí áîøqà àìàëëàðíè íàçàðäà òóòàìèç. àñòðîôèçèê êóçàòèøëàð êo'ç áèëàí ýìàñ áàëêè hàðõèë o'ë÷àø âà òåêøèðèø àñáîáëàðè ¸ðäàìèäà áàæàðèëàäè. êóçàòèø àøú¸ëàðè ¸êè o'ë÷àø íàòèæàëàðè äåãàíäà áèç ¸ðèòqè÷ëàðíèíã ñóðàòèíè ¸êè ñïåêòðèíè, àâòîìàòèê o'ë÷àø àñáîáëàðè ¸ðäàìèäà qîg'îç ¸êè ìàãíèò òàñìàãà ¸çèá îëèíãàí, ¸ðèòqè÷íèíã íóðëàíèøèãà îèä ¸çóâëàðíè íàçàðäà òóòàìèç. êóçàòèø àøú¸ëàðè ëàáîðàòîðèÿ øàðîèòèäà, êîìïúþòåð ¸ðäàìèäà hàð õèë óñóëëàð ¸ðäàìèäà òàhëèë qèëèíàäè. áóíäàé òåêøèðèøëàð íàòèæàñèäà ¸ðèòqè÷íèíã ôèçèê êo'ðñàòêè÷ëàðè (òåìïåðàòóðàñè, ìîääà çè÷ëèãè, òåçëèãè âà áîøqàëàð) òîïèëàäè. 4. astrofizikaniң basqa pәnler menen baylanislilig'i. àñòðîôèçèêà àñòðîíîìèÿíèíã áîøqà áo'ëèìëàðè, ôèçèêà, êèì¸, ãåîôèçèêà âà áîøqà ôàíëàð áèëàí áîg'ëèq. àéðèì àñòðîôèçèê ìàñàëàëàð îñìîí ìåõàíèêàñè óñóëëàðè áèëàí å÷èëñà, íèñáèéëèê íàçàðèÿñè å÷èìëàðè àñòðîôèçèê êóçàòèøëàð ¸ðäàìèäà òåêøèðèëàäè, áóòóí îëàìíèíã òîðòèøèø qîíóíè àñòðîíîìèê êóçàòèøëàð ¸ðäàìèäà òåêøèðèëèá êo'ðèëäè, ãåëèé íîìëè êèì¸âèé ýëåìåíò äàñòëàá qó¸øäà êàøô ýòèãàí. 5. …

4 / 4

o'ï î÷èq (áóëóòñèç) âà ìóñàôôî îñìîíãà ýãà áo'ëãàí æîéëàðãà qóðèëàäè. áó æèxàòäàí áàëàíä òîg' øàðîèòè ìàúëóì àôçàëëèêëàðãà ýãà áo'ëèøè ìóìêèí. tåëåñêîï áàëàíäëèãè 20-30 ì êåíãëèãè 10 ì êeëàäèãàí öèëèíäð øàêëäàãè áèíîíèíã (ìèíîðàíèíã) óñòèãà o'ðíàòèëàäè. tåëåñêîï âåðòèêàë o'q àòðîôèäà àéëàíàäèãàí âà áèð qèñìè î÷èëèá ¸ïèëàäèãàí ãóìáàç øàêëäàãè òîì áèëàí áåêèòèëàäè. ãóìáàç îñòè èñèòèëìàéäè âà èññèqëèê ÷èqàðóâ÷è óñêóíàëàðäàí xîëè áo'ëèøè øàðò. mèíîðà áèíîíèíã ïàñòêè qàâàòëàðèäà êóçàòóâ÷èëàð èøëàéäèãàí âà êóçàòèøíè íàçîðàò qèëèá áîðèø õîíàëàðè æîéëàøàäè. tåëåñêîï o'ðíàòèëàäèãàí áèíî (ìèíîðà) îáñåðâàòîðèÿíèíã ýíã áàëàíä, ãîðèçîíòè î÷èq æîéèãà qóðèëàäè. ëàáîðàòîðèÿ áèíîñè, ìåhìîíõîíà ìèíîðàäàí 300 ì ÷àìàñè óçîqëèêäà æîéëàøèøè êåðàê. óëàð òåëåñêîï àòðîôèäà hàâî îqèìëàðè hîñèë qèëìàñëèêëàðè âà àñòðîèqëèìíè áóçìàñëèêëàðè êåðàê. àñòðîèqëèì îáñåðâàòîðèÿ óñòèäàãè àòìîñôåðàíèíã òîçàëèãè, äåìàê, òèíèqëèãè âà ñîêèíëèãè (òóðáóëåíò hàâî îqèìëàðèäàí õîëèëèãè) áèëàí áåëãèëàíàäè. yaõøè àñòðîèqëèìãà ýãà æîéäà þëäóç ¸ðóg'ëèãèíèíã 70-80 % äèàìåòðè 1 (áèð ¸é ñåêóíäè) áo'ëãàí ãàðäèø÷à è÷èäà áo'ëàäè. ðåñïóáëèêàìèçäà èêêèòà àñòðîôèçèê îáñåðâàòîðèÿ qóðèëìîqäà. óëàðíèíã áèðè îïòèê òåëåñêîïëàð áèëàí qóðîëëàíãàí âà qàøqàäàð¸ âèëîÿòèíèíã …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"1 lekciya1" haqida

1 1-lektsiya astrofizika predmeti hәm tүsinikleri kirisiӯ 1.astrofizikaniң predmeti. àñòðîôèçèêà àñòðîíîìèÿíèíã áo'ëèìè áo'ëèá, ó îñìîí ¸ðèòqè÷ëàðèíèíã ôèçèê òóçèëèøèíè, óëàðíèíã þçà âà àòìîñôåðà qàòëàìëàðèäà ðo'é áåðà¸òãàí ôèçèê æàðà¸íëàðíè o'ðãàíàäè, îñìîí ¸ðèòqè÷èíèíã êèì¸âèé òàðêèáèíè àíèqëàéäè, êóçàòèøëàðäàí îëèíãàí íàòèæàëàðãà àñîñëàíèá îñìîí ¸ðèòqè÷íèíã àòìîñôåðà âà è÷êè qàòëàìëàðèíèíã òóçèëèøèíè òåêøèðàäè âà ìîäåëèíè òóçàäè, ¸ðèòqè÷ëàð âà óëàðäàí òóçèëãàí òèçèìëàðíèíã hîñèë áo'ëèøè âà ðèâîæëàíèø qîíóíëàðèíè o'ðãàíàäè. áóíäà ó ¸ðèòqè÷ëàðäàí êåëà¸òãàí ýëåêòðîìàãíèò íóðëàíèø îqèìèíè ñèôàòèé âà ñîíèé òàxëèë qèëèø óñóëèíè qo'ëëàéäè. 2. hәzirgi zaman astrofizikasiniң bөlimleri. àñòðîôèçèêà èêêè qèñìãà áo'ëèíàäè. àìàëèé âà íàçàðèé àñòðîôèçèêà. àìàëèé àñòðîôèçèêà ¸ðèòqè÷ëàðíè òåêøèðèø óñóë...

Bu fayl PDF formatida 4 sahifadan iborat (245,8 KB). "1 lekciya1"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 1 lekciya1 PDF 4 sahifa Bepul yuklash Telegram