fizika_mexanika_bo'limi_b_otaqo'ziyev,_yu_po'latov_va_b_

PDF 256 pages 4.8 MB Free download

256 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PDF

Pages 256

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 256

uzbekiston respublikasi oliy va urta maxsus ta'lim vazirligi b. o. otatsulov, yu . p . pulatov, n. a. xalilov, 3. a. roznev fizika (mexanika bulimi) uzbekiston respublikasi oliy va urta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan uk^v tsullanma sifatida tavsiya etilgan toshkent-2004 www.ziyouz.com kutubxonasi otakulov b. o ., sh l ato v yu. p ., xalilov n . a., ro- ziev 3. a.. f izika (m exanika bulimi). t ., «uajbnt* m arkazi, 2003.253 b. pedagogika fanlari doktori, professor d. shodiev ta^riri ostida. tatsrizchilar: fizika-matematika fanlari doktorlari, professorlar rasulov r . ya ., sultonov n. a. © «uajbnt* markazi, 2003 y www.ziyouz.com kutubxonasi mukdddima buyuk kelajak sari dadil kadamlar bilan odimlayotgan diyorimiz uz kelajagini yosh avlod timsolida kurib, bu mak,sadni amalga oshirish uchun a s os i y vazifalar k,atorida ta'lim tizimini tubdan islox kilish, milliy kadrlarni tayyorlash masalasiga e'tiborni karatdi. kelajak avlod xar tomonlama rioojlangan, jismonan bakuvvat, yuksak darajada madaniyatli bulishi …

2 / 256

$rachalar fizikasi» bulimlaridan iboratdir. kulingizdagi kullanmaning birinchi k^smi fizika kur- sining «mexanika» bulimiga oid mavzulardan iborat bulib, unda asosiy e'tibor tabiat xdtsisalarini mexanika nu^tai nazaridan tavsiflovchi konunlar va tushunchalarning m o\i- yatini va mazmunini sodda tilda bayon etishga k,aratilgan. bundan tashkrri, xozirgi paytda foydalanilayotgan darslik- larda tabiat xodisalarini tavsiflovchi mavzular tulik be- www.ziyouz.com kutubxonasi rilmaganligi xam e'tiborga olingan. fizika fani kun say- in yangi bilimlar bilan boyib borayotganligini inobatga olib, kollej talabalarining mavzularni mustak;il uzlash- tirishlari xisobga olindi. k^llanmada «oddiy mexanizmlar» va «gidroaerostati ka va gidroaerodinamika» bulimlari tuldirilgan. tebra- nishlar mexanik xarakatning bir kurinishi bulganligi sababli mavzuni bayon etishda mexanik energiya sakdanish va aylanish tsonunlarining namoyon bulishi e'tiborga olin gan. kullanmada mexanikaga oid fizik katgaliklar xaltsa- ro birliklar tizimida keltirilgan. talabalar bilimini oshirish ma^sadida xar bir bobga tegishli mavzularga oid masalalardan echish namunalari keltirilgan. mazkur davrgacha uzbek xalk,ining buyuk allomalari turrisida deyarli ma'lumot berilmagan edi. mualliflar guruxi buyuk bobolarimiz krmusiy …$

3 / 256

$akademik li tsey, kollej va maktab ukuvchilari xamda ukituvchilari foydalanishlari uchun tavsiya etiladi. ushbu kullanmani yaratishda fargona davlat univer- sitetining umumiy f izika ukitish uslubiyoti kafedra- sin i n g professor-ukituvchilari xamda professor r. ya. rasulovga foydali maslaxatlari uchun mualliflar min- natdorchilik bildiradilar. kullanma ba'zi bir kamchiliklardan xoli bulmasligi mumkin, shuning uchun kullanma xatsidagi fikr-muloxaza- laringizni mualliflar jamoasi minnatdorchilik bilan kabul kiladi. www.ziyouz.com kutubxonasi i bob kirish 1-§. mexanikaning asosiy tushunchalari biz kuzimiz bilan kurib turgan va sezgi a'zolarimiz bi- lan idrok etadigan barcha jismpar: \avo, suv, er, usimliklar dunyosi, xayvonlar, kuyosh, oy, planetalar, koinot, bino- lar, umuman bizni urab turgan moddiy olam tabiat deyiladi. tabiatda \arakat doim mavjud bulgan va mavjud buladi. u doimo xarakatda bulib, uzluksiz uzgarib turadi. inson uz ak,li va zakovati tufayli tabiatga ma'lum mikdorda uzgartirish kiritadi. inson mexnati tufayli shaxar va k,ishlokdar yaratildi, fabrika va zavodlar kuril- di, turli xil mexanizmlar va elektron xisoblash mashi- …$

4 / 256

$esa birinchi bulib mexanik xodisalarni tax- lil kilib, matematik tavsifini kulladi. www.ziyouz.com kutubxonasi «mexanika» suzi yunoncha «tesatke» suzidan olingan bulib, mashinalar \ak;idagi, mashinalar kurish xakndagi ta'limotdir. buta'limotni chukurrok urganish uchuntabi- atda sodir bulayotgan uzgarishlarni, ya'ni tabiat xodisa- larini bilish kerak. muzning erishi, suvning kaynashi, lampochka tolasi- ning yoruglik chikarishi, tsrr kuchishi, samolyotning uchishi va boshk,alar xodisadir. f izik xodisa deb, modda zarrachalari, atom va moleku- lalari uzgarmas xolda sodir buladigan jarayonga aytiladi. f izik xodiasalarga misol suvning muzlashi va tsaynashi, avtomobil xarakati va boshkdlar. kimyoviy xodisalarda modda molekulalari uzgaradi. kimyoviy xodisalarga misol, yokilj yonishi, ruda tar- kibidan metall olish va boshk;alar. xodisalarni urganishning asosi kuzatish va tajribadir. xodisalarni boshtsa xodisalar bilan uzaro borlanish- lari tulaligicha sauganib tsrladigan sharoitlarda urganishga kuzatish deb ataladi. masalan, yukrriga otilgan jismning tsaytib tushishida erning tortishish kuchi namoyon buladi. sun'iy sharoitlarda f izik xodisalar urtasidagi aso- siy bulmagan boglanishlarni nazorat kilishga tajriba deb ataladi. misol uchun, …$

5 / 256

$liklarni turri va anik ulchash uchun ulchov asboblaridan foydalaniladi. masalan, xarorat termometr www.ziyouz.com kutubxonasi bilan, uzunlik ulchov metr bilan, tok kuchi amper bilan ulchanadi. fizik tajribalar va kuzatishlar yordamida turli \odi- salar orasidagi boglanishlar natijalarini tushintirish uchun gipoteza (ilmiy faraz) ilgari suriladi. \ a r kanday gipoteza tajribalar asosida tekshirilgan va tasdiklan- gan bulishi kerak. gipoteza tajriba asosida tasdiklansa va tugri talkin kilinsa, konunga aylanadi. k,onun — ta- biat xodisalarining xarakteri \akddagi eng umumiy krida xisoblanadi. masalan, sakuganish konunlari, kulon konun- lari va boshkalar. muayyan xodisalarni tushintirish uchun f izik model yaratiladi. model deb urganiladigan xodisaning ma'lum tushunchalar yordamida yaratilgan manzarasiga aytiladi. masalan, atomning planetar modeli, yoruglikning tulk^in va korpuskulyar modeli va boshtsalar. kup mikdordagi xodisalar asosida utkazilgan tajribalar natijalariga mos kelgan model nazariyaga aylanadi. nazariya deb, tajriba natijalarini umumlashtiruvchi va tabiatning ob'ektiv konunlarini aks ettiruvchi goyalar sistemasiga aytiladi. f anning rivoj ida buyuk al lom al arn i n …$

Want to read more?

Download all 256 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika_mexanika_bo'limi_b_otaqo'ziyev,_yu_po'latov_va_b_"

uzbekiston respublikasi oliy va urta maxsus ta'lim vazirligi b. o. otatsulov, yu . p . pulatov, n. a. xalilov, 3. a. roznev fizika (mexanika bulimi) uzbekiston respublikasi oliy va urta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan uk^v tsullanma sifatida tavsiya etilgan toshkent-2004 www.ziyouz.com kutubxonasi otakulov b. o ., sh l ato v yu. p ., xalilov n . a., ro- ziev 3. a.. f izika (m exanika bulimi). t ., «uajbnt* m arkazi, 2003.253 b. pedagogika fanlari doktori, professor d. shodiev ta^riri ostida. tatsrizchilar: fizika-matematika fanlari doktorlari, professorlar rasulov r . ya ., sultonov n. a. © «uajbnt* markazi, 2003 y www.ziyouz.com kutubxonasi mukdddima buyuk kelajak sari dadil kadamlar bilan odimlayotgan diyorimiz uz kelajagini yosh avlod timsolida kurib, bu mak,sadni amalga oshirish …

This file contains 256 pages in PDF format (4.8 MB). To download "fizika_mexanika_bo'limi_b_otaqo'ziyev,_yu_po'latov_va_b_", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika_mexanika_bo'limi_b_otaqo… PDF 256 pages Free download Telegram