a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvkstaacrrv7v

PDF 260 стр. 11,3 МБ Бесплатная загрузка

260 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,3 МБ

Тип файла PDF

Страницы 260

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 260

$h. jamolxonov hozirgi 0 ‘zbek adabiy tili o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta lim vazirligi oliy o'quv yurt lari uchun darslik sifatida nashrga tavsiya etgan taqri zchi l ar: yormat tojiyev, hakimjon shamsiddinov. vlirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti professorlari. filologiya fanlari doktorlari; ravshanxobja rasulov. n izom iy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti professori, filologiya fanlari doktori. shartli qisqartmalar a. n. - a. navoiy a. rahm. — a. rahmat a. q. - a. qahhor a. qod. - a. qodiriy ar. - arabcha v. sa'd. - vosit sa'dulla dlt. — devonu lug‘otit turk j. a. — j. abdullaxonov j. sh. - jumaniyoz sharipov z. sh. - z. sharofiddinov m. ism. - m. ismoiliy m. os. - m. osim m. sh. - m. shayxzoda mirm. - mirmuhsin muq. - muqimiy m okg \ — mo‘g‘ulcha o. — oybek. o. yo. - odil yoqubov o. q. - olim q ofcchqorbekov p. t. …$

2 / 260

a hozirgi pedagogik texnologiyalar talabiga mos ravishda yozildi. uning yaratilishida i.a.boduen de kurtene, l.v.shcherba, n.s.trubetskoy, l.r.zinder, v.k.juravlyov, v.f.ivanova, t.a.aniirova, e.pulgrem, a.makntosh, e.a.lorash kabi rus va jahon tilshunoslarin ing, shuningdek, a .k .borovkov, v.v.reshetov, g'.a.abdurahmonov, sh.shoabdurahmonov, f.k.kamolov, a.hojiyev, sh.u.rahmatullayev, a.rustamov. x.doniyorov, a.mahmudov, n.mahmudov, s.otamirzayeva, a.abduazizov, a.nurmonov, m.mirtojiyev, k.nazarov, h.ne'matov kabi o'zbek tilshunoslarining asarlari va g'oyalari ilmiy-nazariy hamda metodologik jihatdan asos bo'ldi. darslikda tovush va fonema, fonemalarning sistemaga uyushish qonuniyatlari talqiniga, shuningdek, til birliklari bilan yozuv birliklari o'rtasidagi aloqalar mexanizmini, leksema va frazemalaming lug'aviy birlik, sememe va semalarning esa semantik birlik sifatidagi tabiati va mohiyatini yoritishga, talabalarni o'zbek lug'atchiligi tarixi, lug'at tiplari va turlari, lug'at maqolalari sxemalari bilan tanishtirishga alohida e’tibor berildi; mavzular bayonining tushunarli bo'lishini ta’minlash maqsadida tayanch tushuncha nomlari bo'rttirib ko'rsatildi (qora rang, kursiv, razryadka va h.k.), tasvir, jadval va chizmalar, tegishli manbalarga havolalar (snoskalar) berildi. har bir bo'lim bo'yicha qo'shimcha ma’lumotlar olish imkoniyatini yaratish maqsadida adabiyotlar ro'yxatiga darslik va …

3 / 260

lar bilan qurollantirish, shu bilimlarga tayangan holda ularga hozirgi o'zbek adabiy tilining strukturaviy, mazmuniy va vazifaviy xususiyatlari, og'zaki va yozma shakllari haqida ma’lumot berish. kursning vazifalari: a) sohaga oid adabiyotlar ustida ishlash, asosiy tushunchalar, terminlar va nazariy umumlashmalar bilan tanishish; b) til ierarxiyasidagi fonetik-fonologik, leksik, semantik va grammatik sathlarga mansub birliklarning adabiy til uchun me'yor (norma) bo'lgan va me’yor bo’lmagan belgi-xususiyatlarini qiyosan olrganish, tahlil qilish, bu sohadagi munozarali nuqtalarni aniqlash; d) hozirgi o'zbek adabiy tilining tarixiy ildizlari va dialektal asoslari, adabiy til taraqqiyotini bdgilovchi ichki (lingvistik) va tashqi (ekstralingvistik) omillar haqida talabalarga ma'lumot berish. ulardajiozirgi o'zbek adabiy tilining sistemaviv va strukturaviy xususiyatlarini mustaqil tahlil qila olish ko'nikmalarini shakllantirish. 2- §. hozirgi o'zbek adabiy tili hozirgi o'zbek adabiy tili o'zbek milliy tilining oliy formasi — ishlov berilgan. me'vorlashtirilgan, millat vakillarining barchasi uchun umumiy bo'lgan barqaror shaklidir. demak, u milliy tilga zid qo'yilmaydi, undan boshqa tizim ham emas, balki shu milliy tilning …

4 / 260

ar uchun alohida adabiy-orfografik yozuv yo'q; d) adabiy tilning qo'llanishi hududiy (territorial) jihatdan chegaralanmaydi, dialekt va shevalarning qo'llanishi esa bu jihatdan chegaralangandir; e) adabiy tilda davlat ishlari — xalq ta ’limi, matbuot, radio-televideniya, ilm-fan, m a’muriy-idoraviy hujjatlashtirish ishlari olib boriladi; qonun, farmon va qarorlar shu tilda e’lon qilinadi. dialekt va shevalar bu funksiyada qo'llanmaydi. jargon va argolar — ma’lum ijtimoiy guruhlarga, masalan, o'g'rilarga, sportchilarga yoki talabalarga xizmat qiladigan yasama til. bunday «til» elementlari (jargonizm va argotizmlar) adabiy tilda ishlatilmaydi. funksional stillar — tilning vazifaviy uslublari. bunday uslublar inson faoliyatining u yoki bu sohasiga xoslangan nutqni qoliplaydi. chunonchi: 1) rasmiyish uslubi. bu uslub ma’muriy-idoraviy hujjatlar tilini qoliplaydi; 2) ilmiy uslub — ilmiy asarlar tilini va ilmiy nutqni qoliplaydi; 3) publitsistik uslub — ommabop asarlar, ma’ruzalar tilini qoliplaydi; 4) so ‘zlashuv uslubi. bu uslubning ikki xil ko'rinishi mavjud: a) adabiy so'zlashuv uslubi; b) oddiy (jonli) so'zlashuv uslubi; 5) badiiy uslub. bu uslub …

5 / 260

misollarga e’tibor beraylik: /. asadbek molodes! visshiy klass! — dedi u. — aniq topibdi. endi i bilan hazilloshib bo'lmaydi. (t.m.) 2. u qizig'ar mashinasini qoraqamishga qarab uchirdi... (t.m.) 3. akamullo, akamullo, sizni yo 'qloshopti, idoraga yo ‘qloshopti. — nima gap ? — hojar ayani bachasi sahroda borkan ekan ... bo'ronda qolgan ekan... qaytib kelmopti ... so'g'in xo'janazar akoning duxtori bo'ronga qolip o'lipti ... hoshim yugurganicha chiqib ketdi. mahmuda bilan mohidil bir-biriga hayron qarab qolishdi! (j.a.) birinchi misoldagi nutqiy parchada grammatik-sintaktik varvarizm («asadbek molodes!», «visshiy klass»), ikkinchi gapda vulgarizm («qizig'ar»), uchinchi misoldagi dialogda esa o'zbek-tojik ikki tilliligi ta'sirida bo'lgan o'zbek shevalarining so'zlari {«akamullo» «bacha», «duxtor», so'g'in» kabi leksik dialektizmlar), shu shevaga xos grammatik formalar («yo'qloshopti», «kelmopti» kabi grammatik dialektizmlar), aka so'zining ako shaklidagi dialektal ko'rinishi (leksik-fonetik dialektizm) qo'llangan. bunday qo'llanishlar adabiy til uchun me’yor emas albatta, ammo ular badiiy uslub talabiga ko'ra ishlatilgan, natijada badiiy asarning g'oyaviy-estetik jihatlarini ta ’sirli, ishonarli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 260 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvkstaacrrv7v"

h. jamolxonov hozirgi 0 ‘zbek adabiy tili o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta lim vazirligi oliy o'quv yurt lari uchun darslik sifatida nashrga tavsiya etgan taqri zchi l ar: yormat tojiyev, hakimjon shamsiddinov. vlirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti professorlari. filologiya fanlari doktorlari; ravshanxobja rasulov. n izom iy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti professori, filologiya fanlari doktori. shartli qisqartmalar a. n. - a. navoiy a. rahm. — a. rahmat a. q. - a. qahhor a. qod. - a. qodiriy ar. - arabcha v. sa'd. - vosit sa'dulla dlt. — devonu lug‘otit turk j. a. — j. abdullaxonov j. sh. - jumaniyoz sharipov z. sh. - z. sharofiddinov m. ism. - m. ismoiliy m. os. - m. osim m. sh. …

Этот файл содержит 260 стр. в формате PDF (11,3 МБ). Чтобы скачать "a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvkstaacrrv7v", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvks… PDF 260 стр. Бесплатная загрузка Telegram

a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvkstaacrrv7v

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "a9ky7pgstk14lxzmzgm2imqecxmkvkstaacrrv7v"

Похожие файлы