10-sinf jahon tarixi - 2022

PDF 180 sahifa 13,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 180
umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan 10 yangi nashr toshkent – 2022 jahon tarixi 2 shartli belgilar: taqrizchilar: uo‘k 94(100)(075.3) kbk 63.3(0)ya72 j 39 isbn 978-9943-8380-9-3 © respublika ta’lim markazi, 2022 shuhrat ergashev, begzod xodjayev, jamshid abdullayev, nurhayot hakimov mualliflar: – esga oling. – faollashtiruvchi savol va topshiriqlar. – bilib oling. – yodda tuting. – ijodiy ish topshirig‘i. – internet bilan ishlash. – mustaqil ish. – yo‘naltiruvchi savollar. – o‘ylab ko‘ring va mantiqiy xulosa chiqaring. – atamalar mazmuni. – savol va topshiriqlar. – tarixiy mushohada. – badiiy asar bilan ishlashga doir topshiriq. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. s. shodmonova – toshkent davlat sharqshunoslik universiteti sharq mamlakatlari tarixi va antropologiya kafedrasi professori, tarix fanlari doktori. b. pasilov – tdpu jahon tarixi kafedrasi dotsenti. sh. abdullayeva – toshkent shahridagi turin …
2 / 180
i. bu voqealar muqarrar ravishda 1914–1918-yillardagi birinchi jahon urushiga olib keldi. urush insoniyat tarixida buyuk geografik kashfiyotlardan boshlangan yangi davrga yakun yasadi. birinchi jahon urushidan keyingi davr “eng yangi tarix” deb ataladi. u birinchi jahon urushining yakuni – 1918-yildan boshlanib, hozirgi kungacha bo‘lgan davrni qamrab oladi. eng yangi tarixga kishilik jamiyati rivojlanishining industrial sivilizatsiyadan postindustrial sivilizatsiyaga o‘tish davri sifatida qaraladi. eng yangi davr tarixida nisbatan mustaqil bo‘lgan uchta bosqichni ajratib ko‘rsatish mumkin. birinchi bosqich – 1918–1945-yillar oralig‘ida industrial jamiyat ijtimoiy-siyosiy tizimi inqirozining boshlanish davri. bu inqiroz ikkita jahon urushida, sotsialistik inqiloblar va milliy-ozodlik harakatlarida, germaniya, italiya, yaponiya, sssrda totalitar tuzumlar- ning qaror topishida, ijtimoiy ziddiyatlarning keskinlashuvida namoyon bo‘ldi. bu bosqich- ning mazmunini jamiyat taraqqiyotining ikki asosiy modeli – liberal-demokratik va totalitar tuzum o‘rtasidagi kurash tashkil etadi. ikkinchi bosqich 1945–1991-yillarni o‘z ichiga oladi. bu bosqich mazmunini mustam- laka tizimining qulashi va ko‘plab mustaqil davlatlarning tashkil topishi, “sovuq urush”, dunyoni yadroviy halokat …
3 / 180
n qilinishi bilan birga jamiyat taraqqiyotining hozirgi bosqichi, shu- ningdek, bugungi kunda dunyo sahnida ro‘y berayotgan ayrim voqealarning kelib chiqish sabablarini tahlil qilish imkonini beruvchi hamda o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga undov­ chi, ularning dunyoqarashlarini kengaytirishga qaratilgan tarixiy ma’lumotlar keltirilgan. ushbu ma’lumotlar jahon xalqlari madaniyatining har biri o‘ziga xos va noyob ekanligini, insonparvarlik va vatanparvarlik tamoyillari, fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat g‘oyala- riga asoslangan umuminsoniy qadriyatlarni anglashga ko‘maklashadi. dunyo va jamiyat taraqqiyotining muhim qonuniyatlari va o‘ziga xos yo‘llarini bilib olish va kelajak haqida tasavvurlarga ega bo‘lish imkonini beradi. shuningdek, ilg‘or mamlakatlarning tarixiy tajribasini o‘zbekistonda ijodiy qo‘llashga imkon beruvchi bilimlarni shakllantiradi. kirish 1896-yil 24-martda rus olimi aleksandr popov rossiya fizika-kimyo jamiyati yig‘ilishida dunyoda birinchi marta radiotelegramma uzatdi. 1897-yil 2-iyulda italyan olimi guglielmo markoni radio signallarni uzoq masofalarga uzatishga qodir qurilmaga patent oldi. radioning kashf etilishi turli materiallarda mingdan ortiq sinov o‘tkazgan amerikalik ixtirochi tomas edison 1879-yilda va nihoyat 40 soat yonib turuvchi uglerod …
4 / 180
pishi arafasida sharq va g‘arb mamla­ katlari orasidagi tafovutlar nimalarda namoyon bo‘ladi? industrial sivilizatsiyaning qaror topishi 7 1895-yilda muhandis v. i. lopushinskiy ishlab chiqqan yuk lokomotivi xviii asrning oxirlarida boshlangan sanoat toʻntarishi faqat sanoat- ning emas, qishloq xoʻjaligining ham rivojini belgilab berib, butun xix asr davomida koʻplab mamlakatlar taraqqiyotining asosiy mohiyatiga aylanib qoldi. dastlab angliya, uning ortidan fransiya, biroz keyinroq aqsh, germaniya, avstriya-vengriya, italiya, rossiya har xil tezlik bilan boʻlsa-da, shu yoʻldan bordilar. shunday qilib, olimlar industrial sivilizatsiya deb atagan, bosh qadriyatlari texnik taraqqiyot va inson erkinligi boʻlgan sivilizatsiya xix asrda yevropa va aqshda uzil-kesil qaror topdi hamda qariyb ikki asr mobaynida jahon xalqlari taraqqiyotining mazmuniga aylanib qoldi. fan va texnika sohasida erishilgan yutuqlar xoʻjalik hayotining rivojlanishiga ham katta taʼsir koʻrsatdi. asrlar davomida dengiz va okeanlarda suzib yurgan yelkanli kemalar bilan bir qatorda paroxodlar paydo boʻldi. yevropa va shimoliy amerika mamlakatlarining shaharlari temiryoʻl tizimi bilan bogʻlandi va bu sano- at …
5 / 180
r marten va ingliz ixtirochisi henri bessemerlar joriy etgan poʻlat eritishning yangi usullari uni ishlab chiqarishni keskin oshirib, tannarxini arzonlashtirdi. ingliz metallurgi sidney tomas kashf etgan suyuq choʻyanni tozalash usuli esa fosfatlarga boy temir rudalaridan foydalanish imkonini yaratdi va mahsulotning sifatini keskin oshir di. natijada 1870-yildan 1900-yilgacha jahonda poʻlat ishlab chiqarish 56 barobar oʻsdi. sanoatda temir davri oʻrniga poʻlat davri boshlandi. xix asrning soʻnggi oʻttiz yili yirik sa- noat ishlab chiqarishining jadal taraqqiyot birinchi telefon apparati yevropada qanday asosga tayanilib ilmiy-texnika inqilobi natijalari sanoat ishlab chiqarishi surʼatlarining oʻsishi bilan uygʻunlashtirildi? o‘ylab ko‘ring va mantiqiy xulosa chiqaring davri bo‘ldi. taraqqiyotning yangi bosqichi sanoatni tashkil qilishning yangi shakllarini talab qildi. bu yirik ishlab chiqarishning keskin rivojlangan davri ulkan moliyaviy sarf-xarajatlarni talab qilardi. bunday katta mablagʻlarni bir joyga toʻplash uchun aksionerlik kompaniyalari tashkil qilindi. bu kompaniyalar yirik banklar va sanoatchilarga oʻz mablagʻlarini bir joyga jamlash imkonini berdi. ammo shu tariqa paydo boʻlgan moliya …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 180 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"10-sinf jahon tarixi - 2022" haqida

umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan 10 yangi nashr toshkent – 2022 jahon tarixi 2 shartli belgilar: taqrizchilar: uo‘k 94(100)(075.3) kbk 63.3(0)ya72 j 39 isbn 978-9943-8380-9-3 © respublika ta’lim markazi, 2022 shuhrat ergashev, begzod xodjayev, jamshid abdullayev, nurhayot hakimov mualliflar: – esga oling. – faollashtiruvchi savol va topshiriqlar. – bilib oling. – yodda tuting. – ijodiy ish topshirig‘i. – internet bilan ishlash. – mustaqil ish. – yo‘naltiruvchi savollar. – o‘ylab ko‘ring va mantiqiy xulosa chiqaring. – atamalar mazmuni. – savol va topshiriqlar. – tarixiy mushohada. – badiiy asar bilan ishlashga doir topshiriq. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi...

Bu fayl PDF formatida 180 sahifadan iborat (13,2 MB). "10-sinf jahon tarixi - 2022"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 10-sinf jahon tarixi - 2022 PDF 180 sahifa Bepul yuklash Telegram