anatomiya_ii_jild

PDF 415 sahifa 12,2 MB Bepul yuklash

415 sahifa anatomiya_ii_jild — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 12,2 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 415

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 415

a. a h m k d o v , o m i r s h a r a p o v i. sacja k ) v , ii. r a s l l o v anatom iya eshn p 92 ozbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta’lim vazirligi ozbekiston respublikasi sog liqni saqlash vazirligi a. ahmedov, o'. mirsharapov, t. sagatov, h. rasulov anatomiya a) so iijild l/ o ‘zbekiston respublikasi oliy va o 'rta maxsus ta ’lim vazirligi ^ tomonidan 5510400 - stomatologiya, 5510700 - oliy hamshiralik is hi, 5510900 - tibbiy biologiya, 5510300 - libbiy profilaktika is hi, 5111000 - kasb ta ’limi(510100 - davolash ishi), 510100 - davolash ishi, 5510200 - pediatriya ishi ta ’lim yo ‘nalishi talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan «ijod-prent» toshkent - 2018 uo‘k: 611(075.8) kvk: 28.706ua723 a98 taqrizchilar: sh.m.ahmedov - tibbiyot fanlari doktori, professor sh. teshaev - tibbiyot fanlari doktori, ahmedov, a. a98 …

2 / 415

fanlarini o ‘qitish jarayonlarini yangicha tashkil etish qizg‘in pallaga kirgan. bu o‘quv jarayonida qo‘llanilayotgan darslik va qo‘llanmalarga bo‘lgan talabni yanada oshiradi. mazkur vazifalardan kelib chiqib, 0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta'lim va sog‘liqni saqlash vazirliklari qo‘ygan talablar asosida anatomiya fanini zamon talablari asosida o‘qitish maqsadida tubdan boyitilgan darslik yaratishga kirishildi. anatomiya odam organizmining shakli, tuzilishi, uning rivojlanish jarayonini o‘rgatadigan fan. anatomiya fani tibbiyotning poydevori hisoblanadi. toshkent tibbiyot akademiyasi va toshkent pediatriya tibbiyot institutining anatomiya fani bo‘yicha yetakchi mutaxassislari tomonidan mazkur darslik yaratildi. darslikda foydalanilgan ma'lumotlar talabalarga klinik fanlami oson o‘rganishlari uchun zamin bo‘lish mezonlaridan kelib chiqilgan. bu zaminiy fanlami klinik fanlar bilan o‘zaro integratsiyasini ta'minlashga xizmat qiladi. anatomiya odam organizmining shakli, tuzilishi, uning rivojlanish jarayonini o ‘rgatadigan fan. anatomiya fani tibbiyotning poydevori bo‘lib, birinchi bosqichdan boshlab i, ii va iii semestrlarda o‘qitiladi. darslikdakeltirilganrasmlarmavjudanatomiyao‘quvadabiyotlari (richard l. drake, a.wayne vogl, adam w. m. mitchell. gray’s anatomy for students (third …

3 / 415

obatga olinadi. mualliflar 4 siydik va tanosil apparati odamda siydik va tanosil apparatining (apparatus urogenitalis) tuzilishi va vazifasi xilma-xil, lekin rivojlanish nuqtayi nazaridan bir-biriga bog‘liq ikki: siydik va jinsiy a’zolar tizimini o‘z ichiga oladi. siydik a’zolari tizimi (systema urinarium) qondan suyuqlik ajratuvchi (buyrak), siydikni buyrakdan olib ketuvchi (buyrak kosachalari, buyrak jomi va siydik nayi), siydikni to‘plovchi siydik qopi (qovuq) va organizmdan chiqarib yuboruvchi (siydik chiqarish nayi) dan iborat (198-rasm). siydik a’zolarining rivojlanishi buyrak mezodermadan rivojlanib uch davmi o‘tadi: 1.bosh (boshlang‘ich) buyrak (pronephros) pastki bo‘yin va yuqorigi ko‘krak segmentlari nefrotomlaridan homila hayotining 3-haftasida paydo bo‘lib, tepadan pastga tomon qator joylashgan (5-8) naychadan iborat. har qaysi naycha lateral uchi bilan bir-biriga tutashib pronephros ning umumiy nayini hosil qiladi. bu nay pastga tomon o‘sib, birlamchi ichak nayining pastki uchiga qo‘shiladi. naychalaming medial uchlari biroz kengayib, tananing ikkilamchi bo‘shlig‘iga ochiladi. ikkilamchi bo‘shliqning ichki devori yaqinida har qaysi naycha qarshisiga arteriya keladi. u may da …

4 / 415

b qoladi va tanosil a’zolar taraqqiyotida ishtirok etadi. 3.doimiy buyrak (metanephros) homila hayotining 2-oyi oxiri da ikki xil manba: metonefrogen to‘qimadan va mezonefros nayi- ning siydik nayi o‘simtasining proksimal uchidan alohida-alohida rivojlanadi. siydik nayi o‘simtasi yuqori tomonga metanefrosga qa- rab o‘sadi va uchi kengayib, buyrak jomini hosil qiladi. buyrak jo- mi ikkiga bo‘linib katta kosachalami, ular o‘z navbatida shoxlanib kichik kosachalami va ularga qo‘shilgan buyrak naychalarini hosil qi ladi. bulaming hammasi metonefrogen to‘qima bilan o‘raladi. bu to‘- qimadan buyrak naychalari (nefron naychalari) hosil bo‘ladi. homila hayotining 3-oyida doimiy buyrak birlamchi buyrak o‘mini oladi. doimiy buyrakning taraqqiyoti bola tug‘ilganidan so‘ng tugallanadi. siydik yo‘li mezonefral nayning o‘simtasidan hosil bo‘ladi. bu o‘simtaning kaudal uchi mezonefral naydan ajrab, qovuqning me zonefral nayning kaudal qismidan hosil bo‘ladigan sohasiga ochiladi. qovuq homila hayotining 7-haftasida kloaka, allantois va mezo nefral naylaming kaudal qismining o‘zgarishidan hosil boiadi. homila hayotining 2 - oyida qovuq tubi va uchburchagi allantoisning pastki …

5 / 415

uchrashi mumkin. agar ikkala buyrak past joylashgan bo‘lsa, ulaming uchlari o‘zaro qo‘shilib, taqasimon buyrak hosil bo‘ladi. 6 qov simfizi sohasida suyaklar o ‘zaro birikmay qolsa, qovuq old tomondan ochiq qolishi mumkin (ectopia vesicae). bu anomaliya ko‘pincha siydik chiqaruv nayining bitmasligi (hypospadia penis) bilan birga uchraydi. buyrak buyrak (ren, grekcha nephros) qondan suyuqlik ajratib chiqaruvchi juft a ’zo (198-rasm). u loviyasimon shaklga ega bo‘lib, katta yoshdagi odamlarda uzunligi 1 0 - 1 2 sm, kengligi 5 - 6 sm, qalinligi 4 sm, og‘irligi 120 - 200 g bo‘ladi. 198-rasm. siydik a’zolari tizimi: 1-esophagus; 2-diaphragma; 3- glandula suprarenalis sinistra; 4—ren sinister; 5—pars abdominalis aortae; 6—ureter sinister; 7—vesica urinaria; 8—ureter dexter; 9—ren dexter; 10—glandula suprarenalis dextra; 11-v. cava inferior. 7 buyrak to‘q qizil rangli bo‘lib, oldingi yuzasi (facies anterior) qavariq, orqa yuzasi (facies posterior) yassiroq bo‘lib, yuqorigi uchi (extremitas superior), pastki uchi (extremitas inferior), qavariq lateral chekkasi (margo lateralis) va botiq medial chekkasi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 415 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"anatomiya_ii_jild" haqida

a. a h m k d o v , o m i r s h a r a p o v i. sacja k ) v , ii. r a s l l o v anatom iya eshn p 92 ozbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta’lim vazirligi ozbekiston respublikasi sog liqni saqlash vazirligi a. ahmedov, o'. mirsharapov, t. sagatov, h. rasulov anatomiya a) so iijild l/ o ‘zbekiston respublikasi oliy va o 'rta maxsus ta ’lim vazirligi ^ tomonidan 5510400 - stomatologiya, 5510700 - oliy hamshiralik is hi, 5510900 - tibbiy biologiya, 5510300 - libbiy profilaktika is hi, 5111000 - kasb ta ’limi(510100 - davolash ishi), 510100 - davolash ishi, 5510200 - pediatriya ishi ta ’lim yo ‘nalishi talabalari …

Bu fayl PDF formatida 415 sahifadan iborat (12,2 MB). "anatomiya_ii_jild"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: anatomiya_ii_jild PDF 415 sahifa Bepul yuklash Telegram