tanlangan asarlar [@kitob_pdf_yuklabot]

PDF 274 стр. 5,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 274
e ' i № : h 95* istiqlol qahramonlari j_^ abdulla avloniy istiqlol qabram(huari abdulla avloniy tanlangan asarlar istiqlot qahramonlari abdulla avloniy tanlangan asarlar 2 jildlik i-jild she’riar, ibratlar u nlzomiy nmnli t d p u ku tu b x r-n as! / 0 - z-'’' ' f r>dabjyot» ku^^-'.^tsdasm tosh kent ^ma'naviyat*» 2009 abdulla avioniy turkiston milliy uyg'onish adabiyotining e’ti- borii vakillaridan, shoir, dranrtaturg, jumalist. ayni paytda, murab- biy, ilk darsliklar muallifi. «maktab^, «nashriyot» shirkatlari muassisi. o'zbek teatrining asoschifaridan — toshkentdagi «turon» teatr havaskorlari to'dasining tuzuvchisi. nlhoyat, afg'oniston va turkis­ ton o'rtasidagi o'zaro qo‘shnichiltk munosabatlarini o‘matishga urin- gan yangi davr diplomatlaridan edi. ushbu nashrda adib iste’dodining xtlma-xil qirralarini ifoda etuvchi asarlaridan namunalar berishga harakat qilindi. to‘plovchi, nashrga tayyorlovchi va so'zboshi muallifi - begali qosimov izohlar va lug‘atni olim tomaboyev tuzgan. d 4702620204-20 m25(04)-09 isbn 978-9943-04-038-0 © «ma’naviyat», 2009 oq tonglakni orzuiagan shoir abdulla avioniy 1878-yilning 12-iyulida toshkentda meigancha' mahallasida …
2 / 274
«g'isht quyish, suvoqchilik, pechkachilik, duradgorlik ishlari» bilan mash- g‘ul iw'ldi. adabiyotga havas unda shu yillari uyg‘ondi. navoiy she’riyatiga, fuzutiy g'azallariga m eh rq o ‘ydi. so‘ngsiz ig ishtiyoq bilan fors tilini o'lgandi. sa’diy va hofizning sehrli olamidan zavq-shavq oldi. nihoyat bular o ‘z samarasini berdi. 0 ‘zi kamtarona qayd qilganidek, «she’r yozishga tutindi». avioniy bu vaqtni 1894-yij deb ko'rsatadi. afsuski, yoshlik davrida yaratgan she’rlarining hech bin bizgacha saqlanmagan. shoiming bizga m a’lum she’riari 1905-yildan ' mcrgancha mahauasi hozirgi navoiy ko'chasi tdcvideniye binosi at- rofida bo'lgan. ̂qarang: milliy uyg'onish. t., »universitet», 1993, 108-bet. ^a. avioniy. toshkent tongi. t., 1979, 373-bel. 5 keyin yozilgan, buni ulaming ruhi va xarakteri ochiq-oydin ko'rsatib turadl sholming 90-ysharda yozgan she’rlarining taqdiri haqidagi taxminlarimizni o ‘rni bilan aytarmiz. hozircha bir narsani ta’kidlash bilan cheklanamiz. klassika bilan oshnolik uning shoir va grajdan sifatida shakllanishiga benihoya katta ta ’sir ko'rsatadi. bu hoi uning ijodida ham, faoliyatida ham ravshan ko'rinib …
3 / 274
n taniqli pedagog, marhum yusuf tohiriy mazkur maktab haqida xotiralarida shunday yozgan edi: «shahaming qaram a-qarshi chekkasida, tem ir yo‘l ishchilari istiqomat qiladigan mirobodda yangi tipdagi maktab ochilganligi haqida eshitib qoldik. tez orada bu m aktabning fazilatlari haqidagi shov-shuvlar, uning muallimi avloniyning dovrug'i butun shaharga tarqaldi. hammaning tilida: «miroboddagi maktab 6 oyda o‘qish- yozishni o'rgatarm ish, jug‘rofiya, hisob, tabiatni o ‘rga- nish degan darslar o‘qitilarmish», — degan gap yurardi. bizga juda sirli tuyulgan bu maktabni va uning donish- mand muallimini ko'rishga hammamiz oshiqardik. n i- hoyat bir kuni uch -to ‘rttamiz borishga jazm qildik. maktab pasta kkina, nim qorong‘u bomib, masjid yoma- giga joylashgan edi. xonaning tepasidagi yorug'uk uchun qoldirilgan tuynukdan qish va bahorda qor bilan yomg'ir ham tushib turardi. lekin xonada o'quvchilar va o‘qimoq uchun kelganlar soni ko‘p edi. xayolimizda domlaning al- laqanday bir sirli tomoni bor edi. bizni qotmagina, kichik jussali, qorachadan kelgan, istarasi issiq, cho'qqisoqol bir kishi …
4 / 274
o‘zbek tilida gazetalar chiqarildi». 1905-yilgi inqilobiy ko‘tarilishiar behuda ketmadi. podsho hukumati yon berishga majbur bo'ldi, l7-oktabr manifest! e ’lon qilindi. shaxsning daxlsizligi, vijdon, so‘z, yig‘ilishlar erkinligi ta ’minlanishi haqida va’da berildi. manifest matbuot ishlarining yurishib ketishiga yo‘i ochdi. rusiyaning barcha yirik shaharlaridagi singari turkiston shaharlarida ham gazeta va jum allar chop etila boshlandi. 1906-yilda ismoil obidiyning «taraqqiy» gazetasi paydo bo'ldi. kp‘p 0‘tmay, «xurshid», «tujjor», «osiyo» ga- zetalari chiqa boshladi. abdulla avloniy bulaming m ay- donga kelishida bevosita ishtirok etdi. 1907-yil 4-dekabrda esa uning muharrirligida «shuhrat» gazetasining birinchi soni bosmadan chiqdi. avloniy uni o ‘z uyida sapyorlar ko'chasida tayyorlab chop etdi. gazeta o‘z dasturini shun- day belguaydi: 'y. tohiriy. dono murabbiy, otoshkent oqshomi»g., 1966, 10-noyabr. 7 kalomi xush takalliim to‘tii zebosifat so‘zlar, maqomi huniyatda bulbuli shaydosifat so'zlar, zamona gulshanida qumrii tanhosifat so'zlar, guustonlarda doim sayr etar sayyoradur «shuhrato, qo'yub sarlavhasina ilm istar muddaosini, yana debochasida sharh etar millat bahosini, qatii xushfahm …
5 / 274
1916—1917-yillardagi general-gubematori n. a. kuropatkinning e’tiroflarini eslaylik: «biz 50 yil tubjoy aholini taraqqiyotdan chetda, maktablar va rus hayotidan chetda tutdlk»'. undan rosa 34 yil oldin 1882-yilning 30-avgustida general-gubematorlikda «rusiyalik g'ayrijins musulmonlar maorifining asosini qanday bosh prinsiplar tashkil etmog'i kegak?» degan masala kun tartibiga qo'yilgan va quyidagicha xulosaga kelingan edi: «shunday qilib, musulmonlarimiz maorifi uchun asos qilib olinishi shart bo'lgan birinchi bosh prinsip ulami nislashtirish», «ikkinchi prinsip... islomni buzish, pozeli- tizmdan voz kechish, qisqacha aytganda, yot musulmon- larimizning umuman diniy jihatlarini buzishdir» (ta’kid bizniki — b. q.y. 'qaranff. x. inoyatov. protiv falsifikatsii istorii pobedi so­ vetskoy vlasti v sredney aaii i kazaxstane, t,, 1976, 54-bet. 'turkestanskiy sbornik. 361-t,, 13k-bet. 8 gazetaning yo‘li ayon bo'lishi bilan do'stidan dush- mani ko‘paydi, natijada lo-sonichiqibbekudi. so‘nggi 14- fevral 10-sonida «dano'si namima» (chaqmachaqarlik) sar- lavhasi bilan idoraning bir xabari bosilgan. unda shunday gaplar bor: «eshitilmish xabarlaiga qarag'onda o‘z musulmonlari- mizdan ba’zi «dano'schi» nammomlar paydo bo‘lib, ga- …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 274 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tanlangan asarlar [@kitob_pdf_yuklabot]"

e ' i № : h 95* istiqlol qahramonlari j_^ abdulla avloniy istiqlol qabram(huari abdulla avloniy tanlangan asarlar istiqlot qahramonlari abdulla avloniy tanlangan asarlar 2 jildlik i-jild she’riar, ibratlar u nlzomiy nmnli t d p u ku tu b x r-n as! / 0 - z-'’' ' f r>dabjyot» ku^^-'.^tsdasm tosh kent ^ma'naviyat*» 2009 abdulla avioniy turkiston milliy uyg'onish adabiyotining e’ti- borii vakillaridan, shoir, dranrtaturg, jumalist. ayni paytda, murab- biy, ilk darsliklar muallifi. «maktab^, «nashriyot» shirkatlari muassisi. o'zbek teatrining asoschifaridan — toshkentdagi «turon» teatr havaskorlari to'dasining tuzuvchisi. nlhoyat, afg'oniston va turkis­ ton o'rtasidagi o'zaro qo‘shnichiltk munosabatlarini o‘matishga urin- gan yangi davr diplomatlaridan edi. ushbu nashrda adib iste’dodining xtlm...

Этот файл содержит 274 стр. в формате PDF (5,6 МБ). Чтобы скачать "tanlangan asarlar [@kitob_pdf_yuklabot]", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tanlangan asarlar [@kitob_pdf_y… PDF 274 стр. Бесплатная загрузка Telegram