kimyo 11-sinf

PDF 160 pages 5.5 MB Free download

160 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PDF

Pages 160

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 160

umumiy kimyo o ‘rta ta ’lim muassasalarining 11-sinfi va o ‘rta maxsus, kasb-hunar ta 'limi muassasalarining o ‘quvchilari uchun darslik 1-nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta 'limi vazirligi tasdiqlagan g‘afur g'ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent-2018 uo‘k 54(075.3) kbk 24.1 ya71 m 34 mualliflar: s. masharipov, a. mutalibov, e. murodov, hjslomova taqrizchflar: hakimjonova ibodat - toshkent shahar m.ulug‘bek tumani 112-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; baxtiyor usmonov - tdpi qoshidagi akademik litsey kimyo fani o‘qituvchisi; turdiyeva dflfuza - toshkent shahar yunusobod tumani 288-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; g‘aniyeva shoira - toshkent shahar sirg'ali tumani 104-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; masharipov, sobirjon umumiy kimyo: 11-sinfi umumiy kimyo darsligi / s. masharipov - toshkent.: g‘afur g‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2018. - 160 b. umumiy kimyo inson faoliyatining eng qadimgi sohasi hisoblanadi. moddaning xossalarini chuqur o‘rganib va undan inson farovonligi yotida foydalanish ushbu kunning asosiy masalalaridan biridir. mazkur kitob sakkizta bobdan tashkil topgan bo'lib, umumiy kimyoning …

2 / 160

ing xossalari, moddalaming o‘zgarishlari va bu o‘zgarishlarda bo‘ladigan hodisalar haqidagi fandir. kimyo fizika, geologiya va biologiya kabi tabiiy fanlar bilan uzviy bog‘langan. hozirgi kunda kimyo bilan geologiya o‘rtasida geokimyo fani vujudga keldi, kimyo bilan biologiya orasida tirik organizmlarda sodir bo‘ladigan kimyoviy jarayonlami o‘rganadigan bioanorganik, bioorganik va biologik kimyo fanlari tarkib topdi. kimyoning bo‘limlaridan biri bo‘lgan umumiy kimyo inson faoliyatining eng qadimgi sohasi hisoblanadi. moddaning xossalarini chuqur o‘rganib va undan inson farovonligi yo‘lida foydalanish ushbu kunning asosiy masalalaridan biridir. umumiy kimyo qishloq va xalq xo‘jaligining hamma sohalariga kirib bormoqda, foydali qazilmalar qazib olish, metallar va xalq xo‘jaligida zamr bo‘lgan metallaming qotishmalarini yaratishda kimyo yutuqlaridan keng foydalanilmoqda. qishloq xo‘jaligining mahsuldorligi ham ko‘p jihatdan kimyo sanoatiga bog‘liq. 0 ‘simliklami zararkunandalardan himoya qilish vositalari kimyo sanoatining mahsulotlaridir. qurilish materiallari, sintetik gazlamalar, plastmassalar, bo‘yoqlar, yuvish vositalari, dori-darmonlar ishlab chiqarishda ham kimyoning roli muhim. kelajakdagi malakali mutaxassis kimyo fanining asoslarini chuqur bilmog‘i lozim. bu fanning asosi …

3 / 160

ar. davriy qonun 1- § atom tuzilishi mikrodunyo darajasidagi jarayonlar va hodisalami tushunib yetish uchun insoniyat turli xil modellar va nazariyalami tuzishga majbur bo‘lgan. bu mo- dellaming ba’zi biri amaliy ishlar natijasida o‘z isbotini topgan, ba’zi birlari esa ilmiy taxmin darajasida qolib ketgan. shunday modellardan biri - bu mod- daning atom-molekulyar tuzilishi va shu jumladan atom tuzilishini tasawur etish uchun yaratilgan nazariyalardir. ilk bor atom tuzilishini 1911 -yilda e.rezerford va uning hamkasblari tak- lif etgan va bu nazariya atomning planetar modeli deyiladi. bu nazariyaga ko‘ra atomning markazini musbat zaryadlangan yadro egallaydi. yadro atrofida elek- tronlar orbita bo‘ylab aylanib, atomning o'lchamlari elektron harakat qilayotgan orbitalaming o‘lchamlariga bog‘liqdir. rezerford modeli atom tuzilishi nazariyasi rivojlanishida muhim o‘rinni egallab, ko‘p tajribalar natijalarini tushunib yetishga yordam bergan. ammo bu modelga ko‘ra elektron tinmay orbita bo‘ylab atom yadrosi atrofida aylanib energiyani ajratib tursa, uning energiyasi yo‘qolib borib, yadrogaqulashikerakbo‘laredi. lekinamalda bunday bo‘lmay,rezerford mode- li buni tushuntirib berolmadi. …

4 / 160

o'lish ehtimolligi atom tuzilishining zamonaviy kvant nazariyasi bilan tushuntiriladi. bu nazariyaga ko‘ra elektron fazoning matum kichik bir qismi- da joylashadi. fazoning elektron mavjud botishi mumkinligi 90% ni tashkil qil- gan qismi atom orbitali deb nomlanadi. demak, elektron yadro atrofidagi orbita bo'ylab aylanmay, yadro atrofidagi fazoning uch otchamli qismi - atom orbital- da joylashadi (orbitalni orbita tushunchasidan farqlash zarur). atomni tasawur qilganda elektron bulutlar bilan o‘ralgan yadro sifatida tasawur qilish kerak. bu bulutlar shakli turlicha: sfera (shar) shaklidagisi s-orbital, gantel shaklidagisi - p-orbital, ikkita tutashgan gantel - d-orbital, uchta tutashgan gantel - f-orbital deyiladi. 4 atomda orbitallar energiyasiga mos ravishda energetik qavatlami tashkil qilib j oylashadi. kvant nazariyasiga ko ‘ ra elektronning energiyasi ma ’ lum kichik va aniq qiymatlarga ega bo‘ladi. atomda elektronning energiyasini va uni harakatlani- shini ta'riflash uchun kvant sonlari kiritilgan, ulaming soni to‘rtta: bosh kvant soni n, orbital kvant soni l, magnit kvant soni mh spin kvant …

5 / 160

ng qo‘zg‘algan holatiga) o'tkazish mumkin. energiya miqdori katta bo‘lsa, elektron atomdan chiqib ketadi va ionlangan holatga o‘tadi. orbital kvant son / — atom orbitalining shaklini ko‘rsatadi. u 0 dan to n - 1 ga qadar bo‘lgan barcha butun sonlar [/ = 0, 1, 2 ... (n - 1)] ga ega bo‘la oladi. 1 = 0 bo‘lsa, atom orbital shar shakliga ega bo‘ladi (s- orbital) agar l = 1 bo‘lsa, atom orbital gantel shaklini oladi (p- orbital). / ning qiymati yuqoriroq (2, 3 va 4) bo‘lsa, ancha murakkab orbitallarga ega bo‘lamiz (ular d , f g - or- bitallar, deb yuritiladi).______________________________________________ pog‘onachadagi maksimal elektronlar soni2(21+l)formula bilan aniqlanadi. harbirenergetik pog‘onadabittadans-pog‘onacha bo‘ladi. birinchi pog‘onada fa- qat bitta s- pog'onachabor. ikkinchipog‘onabitta s - vauchtap- orbitallardan tashkil topadi. uchinchi energetik pog‘ona bitta s-, uchta p - va beshta d - orbitallardan iborat. to‘rtinchi energetik pog‘ona bittas-orbitallar, uchtap-, beshta d-va yettita f- orbitallardan tuzilgan bo‘ladi.harbirenergetikpog‘onadagi pog‘onachalarsoni …

Want to read more?

Download all 160 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo 11-sinf"

umumiy kimyo o ‘rta ta ’lim muassasalarining 11-sinfi va o ‘rta maxsus, kasb-hunar ta 'limi muassasalarining o ‘quvchilari uchun darslik 1-nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta 'limi vazirligi tasdiqlagan g‘afur g'ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent-2018 uo‘k 54(075.3) kbk 24.1 ya71 m 34 mualliflar: s. masharipov, a. mutalibov, e. murodov, hjslomova taqrizchflar: hakimjonova ibodat - toshkent shahar m.ulug‘bek tumani 112-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; baxtiyor usmonov - tdpi qoshidagi akademik litsey kimyo fani o‘qituvchisi; turdiyeva dflfuza - toshkent shahar yunusobod tumani 288-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; g‘aniyeva shoira - toshkent shahar sirg'ali tumani 104-maktab kimyo fani o‘qituvchisi; masharipov, sobirjon umumiy kimyo: 11-sinfi umumiy kimyo darsligi / s. mas...

This file contains 160 pages in PDF format (5.5 MB). To download "kimyo 11-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo 11-sinf PDF 160 pages Free download Telegram