qo‘shimchalar jadvali

PDF 18 pages 233.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 233.0 KB

File type PDF

Pages 18

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

qo‘shimchalar jadvali izoh:rim raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar shakldosh (omonim)lik xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. arab raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar esa ko‘p ma’noli (polisemantik) xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. s/y – so‘z yasovchi, lug‘/sh – lug‘aviy shakl hosil qiluvchi, s/m – sintaktik (munosabat) qo‘shimchalar sanaladi. – belgi mavjud qo‘shimchalar qismlarga ajralmaydi. qo‘shim- chalar turi qo‘shimchaning vazifasi misollar a -a i 1 s/y otdan fe’l yasaydi osha, tuna, qona, o‘yna, sana, ata 2 s/y sifatdan fe’l yasaydi qiyna, bo‘sha 3 s/y taqlid so‘zdan fe’l yasaydi jildira, shildira -a ii s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘tara (savdo), qo‘sha-qo‘sha (uy), aylana -a iii s/y taqlid so‘zdan ot yasaydi jizza, do‘mbira, laqqa, qahqaha, sharshara, vasvasa -a iv s/y taqlid so‘zdan ravish hosil qiladi guppa-guppa, tappa, taqqa, shartta -a v 1 lug‘/sh harakatning davomiyligi, modal shakl buramoq, ur(i)namoq 2 lug‘/sh fe’lning ravishdosh shakli kuta-kuta, yura-yura, chopa-chopa, shosha-pisha 3 lug‘/sh davomiylik ma’nosidagi ravishdosh shakli, yetakchi fe’l tarkibida qo‘llaniladi yoza tur, kela qol …

2 / 18

i tarsaki 5 s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘rma-ko‘raki 6 s/y ravishdan sifat yasaydi burunaki -ala i lug‘/sh jamlovchi son shakli ikkala, uchala, to‘rtala -ala ii (a+la) lug‘/sh harakatning ma’nosini kuchaytiradi qaytalamoq, quvalamoq -alak s/y sifatdan ot yasaydi do‘ngalak -alla 1 gumon olmoshi qo‘shimchasi allakim, allanima 2 s/y otdan ravish yasaydi allavaqt, allamahal -an s/y sifat yasaydi tuban -an – tamoman -aqay s/y sifatdan sifat yasaydi chapaqay, o‘ngaqay -ar i s/y sifatdan fe’l yasaydi ko‘kar, oqar -ar ii lug‘/sh fe’lning orttirma nisbati shakli chiqar, qo‘ylarni qaytar -ar iii lug‘/sh fe’lningkelasizamonsifatdoshishakl i oqar suv, qaytar dunyo -ar iv s/m kelasizamonnigumon- taxminma’nosidaifodalovchishakl balki, u kelar -ar v s/m aniq kelasi zamon shakli umr o‘tar, vaqt o‘tar -ar vi lug‘/sh ot+fe’l tarkibli qo‘shma otlarda uchraydi beshiktervatar, bo‘yo‘sar, izquvar otchopar, qo‘yboqar, husnbuzar -ar vii lug‘/sh ot+fe’ltarkibliqo‘shmasifatlardauch raydi ishbuzar, mehnatsevar, tinchliksevar -aro 1 s/y otdan sifat yasaydi tumanlararo, xalqaro -aro 2 s/y olmoshdan sifat yasaydi o‘zaro …

3 / 18

ifat yasaydi bearmon, beodob be- (fors) – sifatlar yaxlitlangan, qismlarga ajralmaydi bejirim, bezovta, bekor, beso‘naqay, bechora (g‘arib) -bin i s/y otdan ot yasaydi folbin -bin ii s/y sifatdan sifat yasaydi kaltabin bo- (fors) s/y otdan sifat yasaydi boadab, boaql, boobro‘, boxabar -bon (-von) (fors) s/y otdan ot yasaydi bog‘bon, darvozabon, saroybon, tarozivon -boz (-voz) (fors) s/y otdan sifat yasaydi safsataboz d -da i s/m o‘rin-payt kelishigi shakli dalada, menda, darsda -da ii ta’kid yuklamasi bitsa-da, bo‘lsa-da -da iii biriktiruvyokizidlovbog‘lovchisi keldi-da o’tirdi(biriktiruv); qaradi-da ko‘rmadi (zidlov) -da iv s/y -la qo‘shimchasi vazifasini bajaradi aldamoq, indamoq, undamoq, haydamoq -da v - ravish yaqinda, tezda -dagi s/y ot, ravish, olmoshdan sifat yasaydi uydagi, atrofdagi, quyidagi, yaqindagi ayrimtilshunoslar -dagishaklinilug‘aviyshakldebsanaydilar -dak i s/y fe’ldan ot yasagan, unumsiz qo‘shimcha kekirdak, yugurdak -dak ii -day, -dek shaklining so‘zlashuv nutqidagi ko‘rinishi bugungidak tomosha ko‘ramagandim. -dan i s/m chiqish kelishigi shakli kitobdan, maktabdan -dan ii - ajralmaydigan ravish so‘zlar ataydan, …

4 / 18

day dar- (fors) s/y otdan sifat yasaydi dargumon, darg‘azab -di s/m fe’lninq zamon qo‘shimchasi o‘qiydi, ishlaydi, yozdi, keldi -digan lug‘/sh kelasi zamon sifatdoshini hosil qiladi ishlaydigan -dir i s/m iii shaxs kesimlik affiksi o‘qituvchidir -dir ii gumon yuklamasi borgandir -dir iii lug‘/sh fe’lning orttirma nisbati shakli yozdir, kiydir -dir iv gumon olmoshi kimdir, nimadir -dir v s/m -di shaxs-son shaklining she’riyatdagi ko‘rinishi aytadir, ko‘radir -diq s/y fe’ldan ot yasaydi tashlandiq, topildiq, qoldiq, qoqindiq, hordiq -don i s/y otdan ot yasaydi guldon, kuldon, siyohdon, suvdon, surmadon, tuzdon, o‘qdon, qalamdon -don ii s/y otdan sifat yasaydi bilimdon, gapdon, qadrdon, hisobdon -dor i s/y otdan ot yasaydi muhrdor, chorvador -dor ii s/y otdan sifat yasaydi aybdor, dindor, rangdor (chit), qarzdor, homilador, go‘shtdor, dongdor, jahldor, puldor, shirador, hosildor -doq i s/y fe’ldan ot yasaydi qovurdoq, qo‘ndoq -doq ii s/y olmoshdan sifat yasaydi undoq, bundoq, shundoq -dosh i s/y otdan ot yasaydi vatandosh, yo‘ldosh, kursdosh, …

5 / 18

k, ovoragarchilik -gay i (unumsiz) s/y otdan sifat yasaydi kungay -gay ii s/m fe’lning kelasiz zamon shakli borgay -gaz (-kaz, -qaz, -g‘az, -kar) lug‘/sh fe’lning orttirma nisbat shakli ko‘rgaz, o‘tkaz, o‘tqaz, turg‘az, to‘lg‘az, o‘tkaz –> o‘tkar -gach (-kach, -qach) lug‘/sh fe’lning ravishdosh shakli bitirgach, to‘kkach, boqqach -gacha lug‘/sh chegara ma’nosini ifodalaydi samarqandgacha -gi i s/y fe’ldan a) narsa oti yasaydi; b) mavhun ot yasaydi a) suzgi, supurgi; b) kulgi, sezgi -gi ii s/y ot, ravishlardan sifat yasaydi avvalgi, burungi, kechagi, kuzgi, kunduzgi, tonggi, tungi, endigi, qadimgi -gi iii lug‘/sh egalik shakli bilan birga qo‘llanib, xohish ma’nosini anglatadi borgim keldi. -gin i (-kin, -qin, -gil) s/m fe’lning buyruq mayli (ii shaxs, birlik) borgin, ekkin, yoqqin, aytgil -gin ii s/y otdan sifat yasaydi g‘amgin -gina i urg‘usiz holatda yuklama bizlargina, faqatgina, sengina -gina ii 1 (-kina, -qina) lug‘/sh urg‘uliholatdaotlardagierkalatish, kichraytirishshakli bolagina, qizgina(m), bilakkina, go‘dakkina 2 lug‘/sh sifatlardagilug‘aviyshaklhosilqiluvc hiqo‘shimcha yengilgina, jajjigina, kichkinagina, soddagina, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qo‘shimchalar jadvali"

qo‘shimchalar jadvali izoh:rim raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar shakldosh (omonim)lik xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. arab raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar esa ko‘p ma’noli (polisemantik) xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. s/y – so‘z yasovchi, lug‘/sh – lug‘aviy shakl hosil qiluvchi, s/m – sintaktik (munosabat) qo‘shimchalar sanaladi. – belgi mavjud qo‘shimchalar qismlarga ajralmaydi. qo‘shim- chalar turi qo‘shimchaning vazifasi misollar a -a i 1 s/y otdan fe’l yasaydi osha, tuna, qona, o‘yna, sana, ata 2 s/y sifatdan fe’l yasaydi qiyna, bo‘sha 3 s/y taqlid so‘zdan fe’l yasaydi jildira, shildira -a ii s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘tara (savdo), qo‘sha-qo‘sha (uy), aylana -a iii s/y taqlid so‘zdan ot yasaydi jizza, do‘mbira, laqqa, qahqaha, sharshara, vasvasa -a iv s/y taqlid so‘z...

This file contains 18 pages in PDF format (233.0 KB). To download "qo‘shimchalar jadvali", click the Telegram button on the left.

Tags: qo‘shimchalar jadvali PDF 18 pages Free download Telegram