qo‘shimchalar jadvali

PDF 18 sahifa 233,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 18
qo‘shimchalar jadvali izoh:rim raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar shakldosh (omonim)lik xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. arab raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar esa ko‘p ma’noli (polisemantik) xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. s/y – so‘z yasovchi, lug‘/sh – lug‘aviy shakl hosil qiluvchi, s/m – sintaktik (munosabat) qo‘shimchalar sanaladi. – belgi mavjud qo‘shimchalar qismlarga ajralmaydi. qo‘shim- chalar turi qo‘shimchaning vazifasi misollar a -a i 1 s/y otdan fe’l yasaydi osha, tuna, qona, o‘yna, sana, ata 2 s/y sifatdan fe’l yasaydi qiyna, bo‘sha 3 s/y taqlid so‘zdan fe’l yasaydi jildira, shildira -a ii s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘tara (savdo), qo‘sha-qo‘sha (uy), aylana -a iii s/y taqlid so‘zdan ot yasaydi jizza, do‘mbira, laqqa, qahqaha, sharshara, vasvasa -a iv s/y taqlid so‘zdan ravish hosil qiladi guppa-guppa, tappa, taqqa, shartta -a v 1 lug‘/sh harakatning davomiyligi, modal shakl buramoq, ur(i)namoq 2 lug‘/sh fe’lning ravishdosh shakli kuta-kuta, yura-yura, chopa-chopa, shosha-pisha 3 lug‘/sh davomiylik ma’nosidagi ravishdosh shakli, yetakchi fe’l tarkibida qo‘llaniladi yoza tur, kela qol …
2 / 18
i tarsaki 5 s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘rma-ko‘raki 6 s/y ravishdan sifat yasaydi burunaki -ala i lug‘/sh jamlovchi son shakli ikkala, uchala, to‘rtala -ala ii (a+la) lug‘/sh harakatning ma’nosini kuchaytiradi qaytalamoq, quvalamoq -alak s/y sifatdan ot yasaydi do‘ngalak -alla 1 gumon olmoshi qo‘shimchasi allakim, allanima 2 s/y otdan ravish yasaydi allavaqt, allamahal -an s/y sifat yasaydi tuban -an – tamoman -aqay s/y sifatdan sifat yasaydi chapaqay, o‘ngaqay -ar i s/y sifatdan fe’l yasaydi ko‘kar, oqar -ar ii lug‘/sh fe’lning orttirma nisbati shakli chiqar, qo‘ylarni qaytar -ar iii lug‘/sh fe’lningkelasizamonsifatdoshishakl i oqar suv, qaytar dunyo -ar iv s/m kelasizamonnigumon- taxminma’nosidaifodalovchishakl balki, u kelar -ar v s/m aniq kelasi zamon shakli umr o‘tar, vaqt o‘tar -ar vi lug‘/sh ot+fe’l tarkibli qo‘shma otlarda uchraydi beshiktervatar, bo‘yo‘sar, izquvar otchopar, qo‘yboqar, husnbuzar -ar vii lug‘/sh ot+fe’ltarkibliqo‘shmasifatlardauch raydi ishbuzar, mehnatsevar, tinchliksevar -aro 1 s/y otdan sifat yasaydi tumanlararo, xalqaro -aro 2 s/y olmoshdan sifat yasaydi o‘zaro …
3 / 18
ifat yasaydi bearmon, beodob be- (fors) – sifatlar yaxlitlangan, qismlarga ajralmaydi bejirim, bezovta, bekor, beso‘naqay, bechora (g‘arib) -bin i s/y otdan ot yasaydi folbin -bin ii s/y sifatdan sifat yasaydi kaltabin bo- (fors) s/y otdan sifat yasaydi boadab, boaql, boobro‘, boxabar -bon (-von) (fors) s/y otdan ot yasaydi bog‘bon, darvozabon, saroybon, tarozivon -boz (-voz) (fors) s/y otdan sifat yasaydi safsataboz d -da i s/m o‘rin-payt kelishigi shakli dalada, menda, darsda -da ii ta’kid yuklamasi bitsa-da, bo‘lsa-da -da iii biriktiruvyokizidlovbog‘lovchisi keldi-da o’tirdi(biriktiruv); qaradi-da ko‘rmadi (zidlov) -da iv s/y -la qo‘shimchasi vazifasini bajaradi aldamoq, indamoq, undamoq, haydamoq -da v - ravish yaqinda, tezda -dagi s/y ot, ravish, olmoshdan sifat yasaydi uydagi, atrofdagi, quyidagi, yaqindagi ayrimtilshunoslar -dagishaklinilug‘aviyshakldebsanaydilar -dak i s/y fe’ldan ot yasagan, unumsiz qo‘shimcha kekirdak, yugurdak -dak ii -day, -dek shaklining so‘zlashuv nutqidagi ko‘rinishi bugungidak tomosha ko‘ramagandim. -dan i s/m chiqish kelishigi shakli kitobdan, maktabdan -dan ii - ajralmaydigan ravish so‘zlar ataydan, …
4 / 18
day dar- (fors) s/y otdan sifat yasaydi dargumon, darg‘azab -di s/m fe’lninq zamon qo‘shimchasi o‘qiydi, ishlaydi, yozdi, keldi -digan lug‘/sh kelasi zamon sifatdoshini hosil qiladi ishlaydigan -dir i s/m iii shaxs kesimlik affiksi o‘qituvchidir -dir ii gumon yuklamasi borgandir -dir iii lug‘/sh fe’lning orttirma nisbati shakli yozdir, kiydir -dir iv gumon olmoshi kimdir, nimadir -dir v s/m -di shaxs-son shaklining she’riyatdagi ko‘rinishi aytadir, ko‘radir -diq s/y fe’ldan ot yasaydi tashlandiq, topildiq, qoldiq, qoqindiq, hordiq -don i s/y otdan ot yasaydi guldon, kuldon, siyohdon, suvdon, surmadon, tuzdon, o‘qdon, qalamdon -don ii s/y otdan sifat yasaydi bilimdon, gapdon, qadrdon, hisobdon -dor i s/y otdan ot yasaydi muhrdor, chorvador -dor ii s/y otdan sifat yasaydi aybdor, dindor, rangdor (chit), qarzdor, homilador, go‘shtdor, dongdor, jahldor, puldor, shirador, hosildor -doq i s/y fe’ldan ot yasaydi qovurdoq, qo‘ndoq -doq ii s/y olmoshdan sifat yasaydi undoq, bundoq, shundoq -dosh i s/y otdan ot yasaydi vatandosh, yo‘ldosh, kursdosh, …
5 / 18
k, ovoragarchilik -gay i (unumsiz) s/y otdan sifat yasaydi kungay -gay ii s/m fe’lning kelasiz zamon shakli borgay -gaz (-kaz, -qaz, -g‘az, -kar) lug‘/sh fe’lning orttirma nisbat shakli ko‘rgaz, o‘tkaz, o‘tqaz, turg‘az, to‘lg‘az, o‘tkaz –> o‘tkar -gach (-kach, -qach) lug‘/sh fe’lning ravishdosh shakli bitirgach, to‘kkach, boqqach -gacha lug‘/sh chegara ma’nosini ifodalaydi samarqandgacha -gi i s/y fe’ldan a) narsa oti yasaydi; b) mavhun ot yasaydi a) suzgi, supurgi; b) kulgi, sezgi -gi ii s/y ot, ravishlardan sifat yasaydi avvalgi, burungi, kechagi, kuzgi, kunduzgi, tonggi, tungi, endigi, qadimgi -gi iii lug‘/sh egalik shakli bilan birga qo‘llanib, xohish ma’nosini anglatadi borgim keldi. -gin i (-kin, -qin, -gil) s/m fe’lning buyruq mayli (ii shaxs, birlik) borgin, ekkin, yoqqin, aytgil -gin ii s/y otdan sifat yasaydi g‘amgin -gina i urg‘usiz holatda yuklama bizlargina, faqatgina, sengina -gina ii 1 (-kina, -qina) lug‘/sh urg‘uliholatdaotlardagierkalatish, kichraytirishshakli bolagina, qizgina(m), bilakkina, go‘dakkina 2 lug‘/sh sifatlardagilug‘aviyshaklhosilqiluvc hiqo‘shimcha yengilgina, jajjigina, kichkinagina, soddagina, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qo‘shimchalar jadvali" haqida

qo‘shimchalar jadvali izoh:rim raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar shakldosh (omonim)lik xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. arab raqami bilan qo‘yilgan qo‘shimchalar esa ko‘p ma’noli (polisemantik) xususiyatiga ega qo‘shimchalardir. s/y – so‘z yasovchi, lug‘/sh – lug‘aviy shakl hosil qiluvchi, s/m – sintaktik (munosabat) qo‘shimchalar sanaladi. – belgi mavjud qo‘shimchalar qismlarga ajralmaydi. qo‘shim- chalar turi qo‘shimchaning vazifasi misollar a -a i 1 s/y otdan fe’l yasaydi osha, tuna, qona, o‘yna, sana, ata 2 s/y sifatdan fe’l yasaydi qiyna, bo‘sha 3 s/y taqlid so‘zdan fe’l yasaydi jildira, shildira -a ii s/y fe’ldan sifat yasaydi ko‘tara (savdo), qo‘sha-qo‘sha (uy), aylana -a iii s/y taqlid so‘zdan ot yasaydi jizza, do‘mbira, laqqa, qahqaha, sharshara, vasvasa -a iv s/y taqlid so‘z...

Bu fayl PDF formatida 18 sahifadan iborat (233,0 KB). "qo‘shimchalar jadvali"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qo‘shimchalar jadvali PDF 18 sahifa Bepul yuklash Telegram