ozbekiston_tarixi_7_uzb_2022

PDF 192 стр. 13,2 МБ Бесплатная загрузка

192 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 192

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 192

o‘ z b e k i s t o n ta r i x i (iv asrdan – xiii asr boshlarigacha) 7-sinf o‘quvchilari uchun darslik birinchi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan toshkent respublika ta’lim markazi 2022 mualliflar: a. t. zamonov, n. k. ismatova, d. a. rahimjonov, d. r. normurodov, z. t. zamonov, s. a. po‘latova mas’ul muharrir dilshod mutalibovich kenjayev taqrizchilar: o‘. mavlonov – tarix fanlari doktori, o‘zmu professori n. mustafoyeva – o‘zfa bo‘lim mudiri, tarix fanlari doktori, professor m. alimova – tarix fanlari nomzodi, o‘zxia dotsenti a. tagayev – tarix fanlari nomzodi o. bazarov – falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) u. xolmo‘minov – tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori, nizomiy nomidagi tdpu o‘qituvchisi m. karimova – yunusobod tumanidagi 98-umumiy o‘rta ta’lim maktabi tarix fani o‘qituvchisi n. qudratova – «ziyo-zukko» umumta’lim maktabi tarix fani o‘qituvchisi respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. © a. t. …

2 / 192

og‘lanib, uyg‘unla- shib ketgan. siz ushbu darslikda iv asrdan xiii asr boshlarigacha bo‘lgan vatanimizning o‘rta asr- lar tarixi bilan tanishasiz. bunda «o‘zbiy» va «o‘zbek» atamalari bilan ulug‘langan o‘zbek xalqi shakllanganligi haqidagi ma’lumotlar ham o‘rin olgan. darslikdan d unyo tamadduni- ga o‘zining benazir hissasini qo‘shgan buyuk ajdodlarimiz, vatanparvarlik namunasi bo‘l- gan bahodirlar jasoratlari bilan bir qatorda, xalqimizning boy madaniy merosi haqidagi ma’lumotlarga ega bo‘lasiz. «o‘rta asrlar» tushunchasi tarix faniga italyan tarixchilari tomonidan olib kirilgan. bu tushuncha xususiy mulkchilik shakli o‘zgarishi davrlari bilan bevosita bog‘liq. sharq mamlakatlarida yer-mulk munosabatlari azaldan jamoaviy asoslarda rivojlanib kelgan. shu sababli «o‘rta asrlar» tushunchasi tariximizda shartli ravishda ishlatib kelinadi. 4 x asr iii asr vi a sr vii asr ix asr i asr milodiy o‘rta asrlar 4 5 1. quyi sinflarda ta- rix fanidan olgan bilimlaringizga tayanib, beril- gan rasmlarni nomlang. 2. rasmlarda aks etgan tarixiy voqealarni gapirib bering. ular qayerda va qachon sodir bo‘lganligini davr chizig‘i …

3 / 192

r, kidariylar, eftaliylar, turk xoqonligi, keyinchalik somoniylar, qoraxoniylar, xo razm shohlar, amir temur va temuriylar hukmronlik qilgan yirik davlatlar mav- jud bo‘lgan. bu davlatlar aholisining ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayoti o‘z davriga xos ravishda rivojlanib borgan. ilk o‘rta asrlarda «qishloq hokimlari» deb atalgan katta yer egalari – dehqonlar va ularning ekin zorlarida ishlovchi yersiz ka- divarlar shakl landi. yerda ishlash tartiblarining tubdan o‘zgarishi aholi o‘rtasida tabaqalanishni yanada keskinlashtirgan. viii asr boshlariga kelib mamlakatimiz hududida arab xalifa- ligi hukmronligi o‘rnatildi hamda o‘lkamiz madaniyatiga islom di- nining ta’siri kuchaydi. xa li falik hukmronligidan keyingi asrlarda ilm-ma’rifatning ri voji uchun sharoit yuzaga keldi. yurtimizdan jahon ilm-fan taraqqiyotiga hissa qo‘shgan mu hammad ibn muso xorazmiy, ahmad farg‘oniy, abu ray hon beruniy, abu ali ibn sino kabi buyuk mutafakkirlar yeti shib chiqdi. qadimdan «turon» deb atalib kelingan yurtimiz va unga tutash hudud- lar arablar davridan «movarounnahr» va «xuroson» deb, xviii– xix asr g‘arb olimlari va …

4 / 192

dan xulosa chiqaramiz 1. eslab ko‘ring, qadimgi davrda o‘zbekiston hududida qan day davlatlar bo‘lgan? ularning o‘ziga xos xususiyatlarini tahlil qiling. 2. iv–xiii asr boshlarida vatanimiz tarixining o‘ziga xos xususiyatlari nimadan iborat bo‘lgan? 3. ix–xii asrlarda yurtimizda yetishib chiqqan buyuk mu ta fakkirlar va mashhur ulamolarning qaysi asarlarini bila siz? 7 2-mavzu : iv–vii asrlarda mamlakatimiz xalqlarining turmush tarzi mulohaza uchun vatanimiz boy qa- dimiy tarixga ega. turon, turkiston, movarounnahr nomlari bilan shuhrat topgan hudud tarixi va o‘z mehnati bilan uni obod etgan xalqlarning o‘tmishi g‘oyat qiziqarli hamda ibratlidir. suv te- girmoni, chig‘ir va charxpalak kabi suv in shootlari kashf etilishi qishloq xo‘jalik ishlarining rivojiga ta’sir ko‘r- satdi. shaharlar hunarmand chilik, savdo-sotiq va ma daniy hayotning mar kaziga aylandi. faollashtiruvchi savol va topshiriqlar 1. qadimgi davrda o‘zbekiston hududida qanday dav- latlar bo‘lgan? ularning hududini xaritadan ko‘rsa- ting. 2. mamlakatimizning eng qadimgi davriga oid madaniy merosiga misollar keltiring. 3. berilgan rasmlarga diqqat …

5 / 192

anlar. turon hududida ham katta yer egaligi vujudga keldi. so‘nggi antik davr (milodiy ii-iv asrlar)dan boshlangan tub o‘zgarishlar shu qadar tez kechdiki, oqibatda, bir tomondan, o‘rta osiyoning dehqonchilik viloyatlarida (sug‘diyona, marg‘iyona, toxariston, xorazm, choch, farg‘ona va boshqalar) o‘nlab mahalliy hokimliklar tashkil topib, ikkinchi tomondan, ularning yiriklashish jarayoni ham jadal kechdi. ahmadali asqarov, «o‘zbek xalqining etnogenezi va etnik tarixi» o‘rganganimizdan xulosa chiqaramiz 1. qanday omillar sabab dehqon xo‘jaliklari paydo bo‘ldi? 2. agar suv tegirmoni va chig‘ir ixtiro qilinmaganida odamlarning turli tabaqalarga bo‘li- nishi yuz berarmidi? fikringizni asoslang. 3. o‘ylab ko‘ring-chi, nega ziroatkor vohalardagi sug‘orma yerlarning asosiy qismi qishloq jamoalari- ning qaramog‘ida bo‘lgan? 4. insonlar hayotidagi bu o‘zgarishlar yana qanday kasblarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan, deb o‘y- laysiz? fikr bildirishdan avval chokarlar, kadivarlar uchun zarur bo‘lgan buyumlarni ko‘z oldingizga keltiring. dehqon (qishloq hoki- mi) – ilk o‘rta asrlarda mulkdor tabaqa. kashovarz – ziroatchi oddiy qo‘shchilar. kadivar – qishloqning dehqonlarga qaram aholisi. chokar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 192 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ozbekiston_tarixi_7_uzb_2022"

o‘ z b e k i s t o n ta r i x i (iv asrdan – xiii asr boshlarigacha) 7-sinf o‘quvchilari uchun darslik birinchi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan toshkent respublika ta’lim markazi 2022 mualliflar: a. t. zamonov, n. k. ismatova, d. a. rahimjonov, d. r. normurodov, z. t. zamonov, s. a. po‘latova mas’ul muharrir dilshod mutalibovich kenjayev taqrizchilar: o‘. mavlonov – tarix fanlari doktori, o‘zmu professori n. mustafoyeva – o‘zfa bo‘lim mudiri, tarix fanlari doktori, professor m. alimova – tarix fanlari nomzodi, o‘zxia dotsenti a. tagayev – tarix fanlari nomzodi o. bazarov – falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) u. xolmo‘minov – tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori, nizomiy nomidagi tdpu o‘qituvchisi m. karimova …

Этот файл содержит 192 стр. в формате PDF (13,2 МБ). Чтобы скачать "ozbekiston_tarixi_7_uzb_2022", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ozbekiston_tarixi_7_uzb_2022 PDF 192 стр. Бесплатная загрузка Telegram