rumiy ichingdagi ichingdadir

PDF 134 pages 1.0 MB Free download

134 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PDF

Pages 134

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 134

@elektron_kitoblar_uz @elektron_kitoblar_uz @elektron_kitoblar_uz jaloliddin rumiy. «ichindagi ichindadur» falsafiy-ma'rifiy asar mohiyat kashshofi bu asar insonni fikrlashga, fikrlash orqali o'zligini, o'zligi orqali haqni — yaratganni tushunishga undaydi. shuning uchun ham «ichindagi ichindadur»ga bir marta oshno bo'lgan ko'zi ochiq insonki bor, umrbod undan ayrilmasam, deydi. chunki asar, avvalo, o'sha inson haqida — siz haqingizda, men haqimda, umuman, hammamiz haqimizda. bizning o'zligimizni bilishimiz haqida. axir olamda bundan qiziqarliroq, bundan muhimroq yana nima bor? mashoyixlar «o'zini bilgan avliyo bo'ladi» deya bejiz aytishmagan. hazratning o'zi shunday deydi: «rivoyat qiladilarki, bir podshoh o'g'lini hunarmandlar to'piga qo'shib qo'yibdi. ular bolaga turli bilimlardan, jumladan, ilmu nujumdan dars berishibdi. shoh o'g'li butunlay ahmoq bo'lgani holda o'ziga o'rgatilgan narsalarni puxta egallab olibdi. kunlardan bir kun podshoh uni imtihon qilmoq uchun hovuchiga uzugini berkitib, o'g'liga «bunda ne bor?» debdi. bola «qo'lingdagi dumaloq, sariq va ichi bo'sh narsadir» degach, hukmdor hayratda qolib «alomatlarini to'g'ri aytding, ismini ayt» deb buyuribdi. o'g'il «g'alvir bo'lsa kerak» …

2 / 134

ddalikning bir makonu bir zamonda sig'ishib yashashining go'zal namunasidir. albatta, komil inson — avliyolik asrori haqida ko'plab olimu fuzalolarning xilma-xil asarlari mavjud. lekin ularning ayrimlarini mutolaa qilarkanmiz, o'zimizni xuddi ertak o'qiyotgan boladek sezamiz. chunki ularda tasvirlangan avliyo yoki komil inson go'yo osmonda uchib yurgan erkin qushchayu, sizu biz zindonda — temir panjaradan uni umidsizligini kuzatib yotgan maxbus. qushning ozodligidan, charx urib aylanishidan, baxtidan maxbusga ne naf? qaytaga u ana shunday hur parvozi bilan bu bechoraning o'z holiga ko'nikib ketishiga to'sqinlik qilib, iztirobini orttiradi, xolos. rumiyda esa unday emas. rumiy shohu gadoga ham, olimu avomga ham birdek xitob qiladi. va har kimning qarshisiga o'z hikmatlaridan bir ko'prik tashlab, boshqalar nima desa deyaversin, lekin sening ham bu yo'ldan o'tishga haqqing bor, ki sen ham @elektron_kitoblar_uz @elektron_kitoblar_uz undan o'tishga munosib va qodirsan, faqat g'ayrat qil-da, kel!» deydi go'yo. boshqacha aytsak, jaloliddin rumiyning «ichindagi ichindadur» asari insonlik va ilohiylik o'rtasiga qo'yilgan mustahkam ko'prikdir. ha, …

3 / 134

texnikaviy jihatdan ilgarilab ketishiga sabab bo'lgan o'nlab, yuzlab omillardan biridir. shveytsar psixiatri karl gustav yung esa sharq insonining ruhiy jihatdan baquvvatligiga havas bilan qaraydiki, rumiyda ayni shu narsaning mohiyati bilan chuqur tanishish imkoni bor. rumiyni bir millat, bir jamiyat yoki bir zamongagina taalluqli qilmay, uni hamma uchun va hamma zamonlar uchun qadrli aylagan asos ham shunda — hazratning sifat va alomatlarga emas, balki mohiyatga — insonning o'zagiga e'tibor berganligi bilan izohlansa, ajabmas. chunki zohir — tashqi ko'rinishga qaralganda insonlar har xil, ularning mohiyati ildizi, tabiati, ehtiyojlari, borar joyi… esa mushtarak. shunga ko'ra inson qaysi millat, qaysi jamiyat, qaysi guruh va qaysi zamonga aloqadorligidan qat'i nazar, o'ziga tegishli mavzular teran va asosli tarzda talqin qilinganidan rumiy asarlari atrofida go'yo bir oilaning farzandlariday to'planishadi. buning uchun kishida ma'lum bir tayyorgarlik, yuqori ruhiy-ma'naviy daraja zarur, albatta. ya'ni rumiyni tushunish uchun u yongan gulxanning hech qursa bir uchquni o'quvchining ko'ngliga tushgan bo'lishi juda ham …

4 / 134

eran ko'z-la nazar sol-da, asos bo'lgan nafsingni (onani) jilovla, toki u tufayli har kuni har kim bilan yoqalashishga o'rin qolmasin! hazrat o'gitlaridagi yana bir jihatga alohida to'xtalib o'tmoq joiz. bu ham bo'lsa – ruh va jism o'rtasidagi muvozanat masalasi. bizdan ko'pchiligimiz shundaymizki, ruh haqida gapirilsa (garchi bu borada insonga kam ilm berilgan esa-da) darhol ruhparast bo'lishga tirishamiz, qolgan vaqtlarda esa o'z-o'zidan jism bandalariga aylanib qolganimizni o'zimiz ham sezmaymiz. asli haqiqat nimadan iborat? yana ham to'g'rirog'i, qanday holda biz haqiqatga eng ko'p yaqin borgan bo'lamiz? agar savolni shunday qo'yish mumkin bo'lsa, javobni yana rumiy hazratlaridan eshitamiz: «agar danakni chaqib, mag'izini eksang, unmaydi. agar qobig'i bilan birga tuproqqa qadasang-chi, unish hodisasi yuz beradi». danak mag'izini ruhu, qobig'ini jism deb olinsa, demak, inson bolasi biron maqsadga etishmak uchun har ikki asosga suyanishi zarur. aks holda maqsad hosil bo'lmas. modomiki shunday ekan, odamzod yashash va kelajakka intilish asnosida har qanday bir tomonlamalikdan, goh u …

5 / 134

ohu alayhi vasallam buyuradiki: olimlarning yomoni amirlarni ziyorat qilgani, amirlarning yaxshisi olimlarni ziyorat etganidir. faqirning eshigiga kelgan amir naqadar xush va amirning eshigiga borgan faqir naqadar noxushdir. xalq bu hadisning zohiriy ma'nosinigina qabul qilgan, ya'ni bir olim yomon (olim) bo'lmaslik uchun amirni yo'qlamasligi lozim, amirni borib ko'rish unga munosib emas, deb bilgan. aslida fikrning haqiqiy ma'nosi xalq o'ylaganday emas, balki shunday: olimlarning yomoni amirdan yordam olgani va ular vositasida o'z ahvolini yaxshilagani, kuchga kirganidir. amirlar menga in'om beradilar, meni izzat-ikrom qiladilar va bir yaxshi joy ehson etadilar, degan tushuncha bilan va ularning qo'rquvi ostida o'qigan kimsa olimlarning eng yomonidir. shu holida bu kimsa amirlar tarafidan isloh bo'lgan, bilimsizliklardan biladigan ahvolga kelgan hisoblanadi. olim bo'lganda ham amirlar qo'rquvidan va ularga yomonlik qilmaslikdan tarbiya ko'rgan bir insonga aylangandir. endi u istasa-istamasa, hamma vaqt bu yo'lga uyg'un tarzda harakat etmog'i kerak bo'ladi. xullas, bu vajdan zohiran xoh u amirni ko'rgani borsin, xoh amir …

Want to read more?

Download all 134 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rumiy ichingdagi ichingdadir"

@elektron_kitoblar_uz @elektron_kitoblar_uz @elektron_kitoblar_uz jaloliddin rumiy. «ichindagi ichindadur» falsafiy-ma'rifiy asar mohiyat kashshofi bu asar insonni fikrlashga, fikrlash orqali o'zligini, o'zligi orqali haqni — yaratganni tushunishga undaydi. shuning uchun ham «ichindagi ichindadur»ga bir marta oshno bo'lgan ko'zi ochiq insonki bor, umrbod undan ayrilmasam, deydi. chunki asar, avvalo, o'sha inson haqida — siz haqingizda, men haqimda, umuman, hammamiz haqimizda. bizning o'zligimizni bilishimiz haqida. axir olamda bundan qiziqarliroq, bundan muhimroq yana nima bor? mashoyixlar «o'zini bilgan avliyo bo'ladi» deya bejiz aytishmagan. hazratning o'zi shunday deydi: «rivoyat qiladilarki, bir podshoh o'g'lini hunarmandlar to'piga qo'shib qo'yibdi. ular bolaga turli bilimlardan, juml...

This file contains 134 pages in PDF format (1.0 MB). To download "rumiy ichingdagi ichingdadir", click the Telegram button on the left.

Tags: rumiy ichingdagi ichingdadir PDF 134 pages Free download Telegram