mehrobdan chayon [@kitob_pdf_yuklabot]

PDF 149 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

149 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 149

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 149

mehrobdan chayon (roman). abdulla qodiriy www.ziyouz.com kutubxonasi 1 abdulla qodiriy mehrobdan chayon ( xudoyorxon va munshiylari hayotidan tarixiy ro'mon) toshkent g'afur g'ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti і994 ro'monning mavzu'i to'g'risida turkiston feodallarining keyingi vakili bo'lg'an xudoyorning o'z xohishi yo'lida dehqon ommasi va mayda hunarmand — kosib sinfini qurbon qilishi, mamlakat xotin-qizlarini istagancha tasarruf etishi, bunga qarshi kelguchilar tilasa kim bo'lmasin, rahmsiz jazo berishi ro'monning mavzu'idir. xudoyorning bu yo'ldag'i birinchi istinodgohi bo'lg'an ulamolar, ularning ichki-tashqi ahvoli, axloqi, madrasa va oila hayoti, ulamoda insoniy his bitkanligi va qolg'ani ham xabosat1 pardasi ostida sezilmas darajaga etkanligi mundarija sig'dirg'an qadar bayon qilinadir. bular ro'monning nomarg'ub — manfiy qahramonlari. ikkinchi tarafda mazkur qora kuchlarga qarshi "tuban" sinf — kambag'allar, ularning xonliq tuzilishiga, qora kuch — ulamo alayhiga chiqishi. mehnatkash kambag'allarning axloqi, sajiyasi, oilasi, turmishi va bir-biriga aloqasi, samimiyati. albatta, men bu so'ng'i marg'ub qahramonlarni o'zbek tarixining hazmi ko'targan qadar o'z holicha olishqa tirishdim. ularning …

2 / 149

ib o'lmish menga gulshan aro gullarning — ra'nosi. (mirzo) agar or etsa layli haqlidir qaysning jununidin ne baxt ra'no xaridoring talab ahlining — mirzosi. (ra'no) 1. ra'noning egasi solih maxdum bu kun odatdan tashqari eshilib ketdi, masjiddan chiqib to'g'ri qassobning oldig'a bordi, bir tangalik go'sht, sakkiz pullik piyoz olib havlisiga keldi. maktabda husnixat mashq qilib o'lturg'uchi bolalar ichidan ikkitasini gulzorni supurib, suv sepishka buyurdi va o'zi go'shtni ko'tarib ichkariga kirdi. nigor oyim hozirg'ina qizlarni ozod qo'yub, ko'krak bolasini bag'rig'a olg'an edi. ra'no havli yuzida ikkita ukasining o'rtasig'a tushib, ularning loy o'yunig'a ishtirok etar, er supurib yotqan soch o'rumlarining tuproqqa belashkanidan xabarsiz edi. go'sht ko'tarib yo'lakdan kirgan solih maxdumning ko'zi ra'noning shu holiga tushdi: — balli ra'no, ana jinnilik! — dedi maxdum, — atlas ko'ylak senga hayf, senga bo'zdan boshqasi albatta hayf! ra'no o'rnidan turdi, dadasidan uyalib loyliq qo'llarini orqasig'a yashirdi. — uyat emasmi, yuv oq'lingni, yuv! ukalaringni bola desam, sen …

3 / 149

deb so'radi. — yo'q, — dedi maxdum sallasini qoziqqa ila-ila, — bir manti qilayliq, — dedim, — manti eganimizga ko'b bo'ldi, vallohi a'lam… ra'no yuvinib keldi, dadasiga uyat aralash bir qarab oldida, nigor oyimning yonig'a o'lturdi va onasining bag'rida emib yotqan chaqaloqning kichkina mimit qo'llarini suyub o'pdi. solih maxdum eshinib kelib ona-bolaning ustida to'xtadi. — sen mundane keyin kichkina bo'lmaysan qizim, ra'no, — dedi maxdum nasihatomuz, — shu ukalaring bilan qilib o'lturgan ishingni kishi ko'rsa nima deydi. inshoolloh uy egasi bo'lishg'a yaqinlashib qolding. endi tosh-tarozuni ham shunga qarab qo'yishing kerak, qizim. ra'no qizarinib onasig'a qaradi, yana mimit qo'lni o'pishka mashg'ul bo'ldi. — ra'noni egasiga topshirmag'uningizcha, — dedi nigor oyim, — quyulmaydirg'ang'a o'xshaydir. bu so'zdan ra'no uyalib, boshini chaqaloqning bag'rig'a tiqib oldi. solih maxdum kulimsigan ko'yi dahlizga yurub bordi va oyog'ini kafshiga uzatdi. — tur, yotma ra'no! – dedi dahlizdan, — go'shtni onangg'a to'g'rab ber, piyozni art! anvar 1 paysa – …

4 / 149

290-nchi hijriy yillarda “ho'qandi firdavsmonand”da yashag'an bir muallim va imom, o'z zamonasining istilosi bilan aytkanda “maktabdor domla”dir. solih maxdum sinfi jihatdan ulamo oilasiga mansub bo'lib, bobosi olimxon va umarxon davrlarida muftilik, qoziliq mansablarida xizmat qilg'an, otasi ersa qo'qonning madali (muhammadali) xon madrasasida necha yillar mudarris bo'lgandir. qisqasi maxdumning ota- bobolari xonlar qoshida mumtoz va xalq nazarida “sharaflik va muhtaram” mavqi'ni ushlab kelganlar. biroq bu mumtoz silsila bizning maxdumgacha etib kelalmay, mamadalixonning qatli bilan birga kesilgan, buning mojarosi ersa quyidag'ichadir: turkiston xonlig'i tarixidan xabardor kishilarga ma'lumdirkim, amir umarxon oxir umrida o'z saroyidagi yosh kanizlardan biriga muhabbat qo'yadir. kaniz yosh bo'lg'anlig'i va balog'atka etmaganligi uchun uni nikohiga ololmay vaqt kutadir. shu kutib yurish yillarida umarxon murodiga etalmay vafot qiladir, boyag'i kaniz qiz balog'atka erishadir va bir husniga o'n husn qo'shulib otaning bolasi bo'lg'an madalixonni ham o'ziga oshiq qiladir. o'z saroyida o'skan bu qizni yosh xon hamisha ko'z o'ngida yuritsa ham biroq… tarixning …

5 / 149

ixong'a xiyonat qilmaydirlar-da: “ba nazdi mujtahidini kirom asli e'tibor aqdi shar'iydir1. otangiz marhum – nikohlanaman deb aytkan bo'lsalar ham nikohlandim, deb aytmaganlar. bas, amiralmo'minin mazkurani xud nafslari2 aqdi shar'iy3 qilsalar joiz va durustdir. vallohi a'lam bissavob” deb fatvonomani “binni mufti marhum”, “binni mudarris marhum, “binni ho'qandiy marhum” – muhri bahaybatlari bilan qalashdirib beradirlar va madalixon to'y va tomoshalar bilan murod-maqsadig'a etadir… kimlarning vositasi bilandir mazkura go'zal kanizning ta'rifi buxoro amiri – amir bahodir – (botur) xong'a etib ul ham ilgaridan haligi kanizga g'oyibona oshiq bo'lg'an edi. 1 hurmatga loyiq din allomalarining nazaricha, asosiy e'tibor shariat qonunlariga qaratilishi kerak. 2 o'z nafslari 3 shar'iy nikoh mehrobdan chayon (roman). abdulla qodiriy www.ziyouz.com kutubxonasi 4 ammo qaysi yo'l bilan bo'lsa ham kanizni ko'lg'a kirgizish fikrida bosh og'ritib, nos chakib yurgan bahodirxon qulog'ig'a bu xabari jonso'z etib dumog'idan dud chiqadir va darhol buxoroning zabardast ulamo, mufti, a'lam, hokazo va alo-hozalqiyos peshvolarini o'z huzuriga chorlab, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 149 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehrobdan chayon [@kitob_pdf_yuklabot]"

mehrobdan chayon (roman). abdulla qodiriy www.ziyouz.com kutubxonasi 1 abdulla qodiriy mehrobdan chayon ( xudoyorxon va munshiylari hayotidan tarixiy ro'mon) toshkent g'afur g'ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti і994 ro'monning mavzu'i to'g'risida turkiston feodallarining keyingi vakili bo'lg'an xudoyorning o'z xohishi yo'lida dehqon ommasi va mayda hunarmand — kosib sinfini qurbon qilishi, mamlakat xotin-qizlarini istagancha tasarruf etishi, bunga qarshi kelguchilar tilasa kim bo'lmasin, rahmsiz jazo berishi ro'monning mavzu'idir. xudoyorning bu yo'ldag'i birinchi istinodgohi bo'lg'an ulamolar, ularning ichki-tashqi ahvoli, axloqi, madrasa va oila hayoti, ulamoda insoniy his bitkanligi va qolg'ani ham xabosat1 pardasi ostida sezilmas darajaga etkanligi mundarija sig'dirg'an qadar ...

Этот файл содержит 149 стр. в формате PDF (1,2 МБ). Чтобы скачать "mehrobdan chayon [@kitob_pdf_yuklabot]", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehrobdan chayon [@kitob_pdf_yu… PDF 149 стр. Бесплатная загрузка Telegram