nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇
![b avlodlami tarbiyalash jarayonida yuzaga kelgan ilg‘or axloqiy g‘oyalar va tajribani o‘zida umumlashtirgani uchun faqat tarixiy-madaniy qadriyat sifatidagina emas, balki zamonaviy ta’limtarbiya tizimini takomillashtirishda ham muhim ahamiyatga egadir[10]. jamiyatimizda ro‘y berayotgan ijtimoiy-iqtisodiy, ma’naviy-ma’rifiy o‘zgarishlar mailto:rustamkhurramov@mail. 5 o'qituvchilaming kasbiy-pedagogik tayyorgarligi darajasini oshirishni taqozo etayotgan bir paytda ta’lim-tarbiya borasida xalqimiz yaratgan pedagogik qarashlar va g‘oyalar, milliy odob-axloq an’analari, milliy qadriyatlami aks ettiruvchi xalq pedagogikasini ilmiy o'rganish, puxta tahlil qilish va hayotga tatbiq etish hamda kelgusi avlodga yetkazish bugungi kunning muhim va dolzarb masalasidir. mazkur o‘quv qo‘llanma aynan shu masalalarni keng va atroflicha yoritishga mo‘ljallangan. 0 ‘quv qo‘llanmada xalq pedagogikasi fanining mazmun-mohiyati, tadqiqot obyekti, manbalari, maqsadi va vazifalari, jamiyatimiz hayotida ushbu fanning tutgan o‘mi va amaliy ahamiyati keng qamrovli yoritilgan[11]. qo‘llanmada xalq pedagogikasi manbalariga kiruvchi xalq og‘zaki ijodi janrlarining tarbiyaviy ahamiyati, milliy urfodatlar, an’analar, udumlar, xalq o‘yinlari va o‘yinchoqlari, bayram va marosimlaming tarbiya vositasi sifatidagi o‘rni, xalq pedagogikasida oila tarbiyasi, yoshlami tarbiyalashning metod, …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p2_284325.webp "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13 - Page 2")
![rining qadimiy ajdodlari va ularning turmush tarzi, urf-odat va marosimlari toʻgʻrisida qimmatli maʼlumotlarni zardushtiylik dinining muqaddas kitobi "avesto"da ham koʻrish mumkin. miloddan avvalgi 6—1-asrlardan arab istilosigacha oʻrta osiyo xalqlariga tegishli maʼlumotlarni qadimiy axomaniylar davriga oid qoya tosh bitiklarida, parfiyoniy, sugʻdiy, xorazmiy, baxtariy yozma yodgorliklarida, xitoy sayohatnomalarida, sosoniylar eronining oʻrta forsiypahlaviy tildagi yodgorliklarida, arman tilidagi manbalarda, qadimiy turkiy yozma yodgorliklarda uchratamiz. oʻrta asr mualliflari geograf va sayyohlar ibn xurdodbeh, albalxiy, istaxriy, ibn havqal, masʼudiy, yoqut hamaviylar oʻz sayohatnomalarida sharq xalqlari boʻyicha qimmatli maʼlumotlar yozib qoldirganlar[12]. amir temur va uning vorislari hukmronlik qilgan davrda yashagan saroy tarixchilari va solnomachilari, jumladan, hofizi abruning "zubdat uttavorix" ("tarixlar qaymogʻi"), nizomiddin shomiy, abdurazzoq samarqandiy, husayn kubraviy, ali kushchi va boshqalarning asarlarida shu davrga oid etnografiya maʼlumotlarni uchratish mumkin. shuningdek, ispan elchisi ryui gonzales de klavixoning asarida, rus solnomalarida, mashhur sayyoh marko poloning sayohatnomasida ham muhim maʼlumotlar jamlangan. 6 boburnshtt "boburnoma" asarida movarounnahr va qoʻshni mamlakatlarda yashagan …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p3_284325.webp "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13 - Page 3")
![7-asrlarda buxoro, xiva va qoʻqon xonliklarining vujudga kelishi va rossiya davlati bilan muntazam savdo va diplomatik munosabatlar oʻrnatilishi natijasida rus elchilarining oʻzbek xonliklariga qilgan safarlari jarayonida toʻplagan materiallarida ham etn. maʼlumotlar mavjud boʻlib, ular maʼlum ilmiy qimmatga egadir. turkiston oʻlkasini jadal etn. oʻrganish oʻlkani mustamlaka qilish maqsadi bilan bogʻliq boʻlib, oʻzbek xalqi e.siga oid ilmiy ahamiyatga ega materiallar toʻplash davri 19-asrdan boshlandi. markaziy osiyo xalqlari, shu jumladan, oʻzbeklarni etn. jihatdan oʻrganish yoʻlida 1872-yil moskvada ochilgan politexnika koʻrgazmasi munosabati bilan tayyorlangan "turkiston albomi", shuningdek, rus geografiya jamiyatining turkiston boʻlimi, tibbiyot, antropologiya va etnografiya havaskorlari jamiyatining turkiston boʻlimi, turkiston arxeologiya havaskorlari toʻgaragi, turkiston qishloq xoʻjalik jamiyati, xomutov toʻgaragi, oʻrta osiyo olimlari jamiyati, rus texnika jamiyatining turkiston boʻlimi, sharqshunoslik jamiyatining toshkent boʻlimining roli katta boʻldi[14]. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida etn. bilimlarning rivoji oʻlkada faoliyat koʻrsatgan rus sharqshunos, tarixchi, etnograf olimlari, sayyohlari va davlat arboblari v.v.radlov, v.v.bartold, m.s.andreyev, a.a.divayev, ʼ.l.vyatkin, n.p.ostroumov, n.s.likoshin, n.g.mallitskiy, …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p4_284325.webp "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13 - Page 4")
![a.boltayev, ya.gʻulomov, sh.inogʻomov, t.mirtyosov, m.saidjonov, x.husanboyev, k.yusupov va boshqalar oʻzbekistonda muzey ishini yoʻlga qoʻyish va rivojlantirishga, muzeylarda etn. kolleksiyalarni koʻrgazmaga qoʻyishga tayyorlash boʻyicha muhim ishlarni amalga oshirishdi[15]. 1943-yil 4-noyabrda oʻzfa til, adabiyot va tarix instituti asosida tarix va arxeologiya instituti tashkil etilib, uning tarkibida 6 boʻlim, shu jumladan, akad. m.andreyev rahbarligidagi e. boʻlimi ham bor edi. boʻlim respublikada etn. tadqiqotlarning yetakchi markazi boʻlib qoldi. xorazm arxeologiyaetnografiya ekspeditsiyasining tashkil etilishi va faoliyat olib borishi (rahbarlari s. tolstov, t.jdanko) oʻzbekistonda e. fanining rivojlanishida muhim bosqich boʻldi. xorazm ekspeditsiyasi mobaynida qoraqalpoqlar e.sining maxsus oʻrganilganligi, qoraqalpogʻistonda etn. fikrlarning shakllanishi uchun asos boʻldi. 1960—80 yillarda oʻzbek hamda qoraqalpoq xalqlarining etnogenezi va etnik tarixi boʻyicha faol tadqiqotlar olib borildi (v.p.alekseyev, a.a.asqarov, o.suxareva, t.k.xojayov va boshqalar). oʻzbeklar etnik tarixini oʻrganish bevosita akad. k.shoniyozov nomi bilan bogʻliq[5]. oʻzbekiston xalqlari folklori, oʻzbekiston dekorativ va amaliy sanʼatining turli sohalari, xalq musiqasi, teatri, raqs sanʼati, kiyimlari, anʼanaviy xalq taomlari, kishilarning maʼnaviy …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p5_284325.webp "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13 - Page 5")
About "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13"
4 etnopedagogika va ijodiy faoliyatini rivojlantirish omili rustam xurramov termiz davlat universiteti “boshlang‘ich ta’lim” kafedrasi stajyor-tadqiqotchisi termiz, o‘zbekiston e-mail: rustamkhurramov@mail.ru annotatsiya ushbu maqolada etnopedagogika va ijodiy faoliyatini rivojlantirish omili evristik fikrlashini rivojlantirish hamda ijtimoiy faolligini oshirish hamda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kreativ fikrlashni shakllantirishning didaktik imkoniyatlari va pedagogik shart-sharoitlariga doir fikr-mulohazalar yoritilgan. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida evristik fikrlashni shakllantirish uchun sinfdan tashqari ishlarda syujetli matnlar, hikoyalar hamda ertaklar yozish haqida topshiriqlar berish sezilarli darajada natija beradi. shuningdek mazkur maqolada bolaning oldindan shakllanmaga...
This file contains 10 pages in PDF format (860.0 KB). To download "nine-2022-avgust-1-qism (3)-4-13", click the Telegram button on the left.
PDF
PDF
PPTX
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF