boshlang'ich_matemarika_nazariyasi_va_metodikasi_e_jumayev

PDF 320 pages 8.8 MB Free download

320 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.8 MB

File type PDF

Pages 320

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 320

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi markazi erkin ergashevich jumayev boshlang‘ich matematika nazariyasi va metodikasi kasb-hunar kollejlari uchun o ‘quv qo ‘llanma qayta ishlangan uchinchi nashr toshkent «turon-iqbol» 2010 www.ziyouz.com kutubxonasi bbk 74.26 j 87 m. mirsabumv m. jumayev z. yakubova 0. qo‘ziyev t a q r iz c h ila r : professor, fizika-matematikafanlaridoktori, termiz davlat universiteti; dotsent, pedagogika fanlari nomzodi, nizomiy nomidagi toshkent pedagogika universiteti; dotsent, pedagogika fanlari nomzodi, toshkent viloyati pedagogika kolieji; o'qituvchi, qarshi pedagogika kolleji. mazkur o‘quv qo'lianma pedagogik yo‘nalishdagi kasb-hunar kollejlari o'quvchilari uchun «boshlang‘ich matematika nazariyasi va metodikasi* fanidan daviat ta’lim standartlari dasturi asosida matematik bilim berish va uni o'qitish metodikasiga asoslangan bo'lib, unda matematika asoslari, shuningdek, nazariy materiallar bilan birgalikda amaliy mashg'ulotlarda foydalanish uchun misol va masalalar, topshiriqlar keng yoritilgan. shartll belgilar 5* — teng emas — katta — katta yoki teng l — burchak {1; …

2 / 320

ladi. qo‘uanma o‘quvchilar uchun o‘quv materiallaming asosiy manbayi sifatida mo‘ljallangan bo‘lib, davlat ta'lim standartiga mos keladi. «bosh!ang‘ich sinflarda tarbiyaviy ishlar tashkilotchisi» muta- xassisligi uchun qo'uanmaning mazmunini «matematikaning umumiy tushunchalari*, «matematik jumlalar», «matematik isbotlar», «to'piamlar va ular ustida amallar», «moslik va munosabat», «manf.y bo'lmagan butun sonlar haqida tushuncha va ularning raqamlarini o'rganish uslubi», «mantiy bo'lmagan butun sonlar ustida amallarni bajarish», «manfiy bo'lmagan butun sonlarntng bo‘!inuvchanligi», «matnli masalalar va ularni yechish», «son tushunchasini kengaytirish», «algebraik tushun- chalarni o‘rgatish uslubi», «kattaliklar va ularni o ‘lchash», «boshlang‘ich geometrik ma'lumotlarni o'rgatish uslubi», «boshlang‘ich sinfda matematika o‘qitishga o'rgatishning umu- miy tushunchalari», cmatematikada sinfdan tashqari ishlar» tashkil etadi. muallif o'quv qo'llanmani yaratishda o'zining qimmatli masla- hatlarini bercan termiz davlat universiteti «diiferensiai tenglama- lar va geometriva» kafedrasining mudiri, fizika-matematika fanlari doktori mirahmad mirsaburovga, shuningdek, toshkent shahar 1- son pedagogika kasb-hunar kolleji va nizomiy nomidagi tdpuning «gumanilarfakultetlarda matematika» kafedrasiprofes- sor-o‘qituvchilari ish tajribalaridan foydalanilganligi uchun, toshkent viloyati pedagogika kolleji, qarshi …

3 / 320

rakati, havo harorati va turli iqtisodiy masalalar maxsus tenglamalar orqali o'rganiladi. ayniqsa, narsalarning rangi, og‘irligi va zichligi qanday bo‘lishi- dan qat'i nazar, ularning geometrik xossalarini matematikaning bo'iimi bo'lgan geometriya fani tekshiradi va o‘rgatadi. tushuncha — bu predmetlar va hodisalarni ba'zi bir muhim alomatlariga ko‘ra farqlash yoki umumiylashtirish natijasidir. masalan, «son», «miqdor», «kesma», «to‘g‘ri chiziq» vahokazo. alomat (belgi) esa predmet yoki hodisalarning bir-biriga o'xshashligi, tengligi yoki farqlanishini bildiruvchi xossalardir. masalan, uchburchakning teng yonli bo‘lishlik belgisini quyida- gicha ifodalash mumkin: «agar uchburchak asosining uchla- ridan o'tkazilgan medianalar o'zaro teng bo‘lsa, bu uchbur- chak teng yonli bo‘iadi». predmetlar deganda obyektlar nazarda tutiladi. odatda, obyektlar ma’lum muhim va muhim bo'lmagan xossalarga ega. muhim xossa deb, faqat shu obyektga tegishli va bu xossasiz obyekt mavjud bo‘la olmaydigan xossalarga aytiladi. masalan, ixtiyoriy uchburchak uchun «uchburchakning o‘rta chizig‘i asosiga parallel va uning yarmiga teng» xossasi muhim xossa hisoblanadi. obyektning mavjudligiga ta’sir qilmaydigan xossalar muhim bo'lmagan xossalar hisoblanadi. …

4 / 320

i burchakli uchburchak» tushunchasi esa «uchburchak» tushunchasining xususiy holidir. tushunchalar insoniyat to‘plagan katta tajribani umumlash- tirish natijasida yuzaga keladi va moddiy dunyoning tub mohiya- tini aks ettiradi, lekin real obyektlarning ko'pgina xossalaridan ko‘z yumgan holda, ularni ideallashtirish natijasida hosil bo'ladi. obyektni bilish uchun yetarli bo‘lgan xossalarini ko'rsatish tushunchaga ta 'rif berish deyiladi. 1- misol. kvadratning ta’rifini tahlil qilling. y e c h i s h . «hamma tomonlari teng bo‘lgan to‘g‘ri to‘rt- burchak kvadrat deyiladi». dastlab kvadrat chiziladi, keyin to‘g‘ri to ‘rtburchak bo'lishlik, hamma tomonlari teng bo‘lishlik xossalarini o‘z ichiga oluvchi tushuncha kiritiladi. kvadratning ta'rifidan uni to‘g‘ri to‘rtburchakning xususiy holi ekanligi koyi- nib turibdi. bundan kvadrat va to‘g‘ri to‘rtburchakning bir xil jinsli tushuncha ekanligi kelib chiqadi. sodda va murakkab mulohazalar bilan tanishaylik. inson tabiatni idrok qiladi, shuningdek, obyektlar o‘rtasida turli bog'lanishlar o'matadi. bu bog‘lanishlar tushunchalar yordamida mulohazalar orqali ifodalanadi. masalan, «to‘g‘ri to‘rtburchakda barcha burchaklar teng», «36 soni uchga bo‘linadi», «yomg‘ir …

5 / 320

r matematikadan uy vazifasini bajarmagan va darsda 2 baho oldi. mulohazani mantiqiy tuzilishini aniqlang. y e c h i s h. bu mulohaza 2 ta sodda mulohazadan tuzilgan: a mulohaza «akbar uy vazifasini bajarmagan» va b mulohaza «darsda 2 baho oldi». ular bitta murakkab mulohazada va bog‘lovchisi yordamida tuzilgan. buni qisqacha «a va b» deb yoziladi, lekin «b va a» mulohaza har doim ham o‘rinli emas. mashqlar 1. tushunchaning hajmi va mazmuni orasida qanday bog‘liqlik bor? 2. ta'riflanadigan va ta ’riflanmaydigan tushunchalarning qanday farqi bor? 3. tushunchani ta’riflashga qanday talablar qo‘yiladi? 4. uzunligi 10 m, eni esa 5 m bo'lgan polning yuzini toping. 5. to‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi suzish havzasining uzunligi 50 m, eni (kengligi) 24 m va chuqurligi 3 m. agar havzadagi suv sathi havza yon devorlari (borti) dan 50 sm past bo‘lsa, havzaga necha kub metr suv sig‘adi? 6. trapetsiyaning quyida keltirilgan xossalaridan qaysilari muhim xossalar, qaysilari muhim bo'lmagan …

Want to read more?

Download all 320 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang'ich_matemarika_nazariyasi_va_metodikasi_e_jumayev"

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi markazi erkin ergashevich jumayev boshlang‘ich matematika nazariyasi va metodikasi kasb-hunar kollejlari uchun o ‘quv qo ‘llanma qayta ishlangan uchinchi nashr toshkent «turon-iqbol» 2010 www.ziyouz.com kutubxonasi bbk 74.26 j 87 m. mirsabumv m. jumayev z. yakubova 0. qo‘ziyev t a q r iz c h ila r : professor, fizika-matematikafanlaridoktori, termiz davlat universiteti; dotsent, pedagogika fanlari nomzodi, nizomiy nomidagi toshkent pedagogika universiteti; dotsent, pedagogika fanlari nomzodi, toshkent viloyati pedagogika kolieji; o'qituvchi, qarshi pedagogika kolleji. mazkur o‘quv qo'lianma pedagogik yo‘nalishdagi kasb-hunar kollejlari o'quvchilari uchun «boshlang‘ich matematika nazariyasi va ...

This file contains 320 pages in PDF format (8.8 MB). To download "boshlang'ich_matemarika_nazariyasi_va_metodikasi_e_jumayev", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang'ich_matemarika_nazariy… PDF 320 pages Free download Telegram