yevropa toponimiyasi.docx

DOCX 34,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti mustaqil ish mavzu: yevropa toponimiyasi o'quvchi: mamilova mu'tabar 2024-2025-o'quv yili reja: 1. yevropa geografik nomlarining tarixi 2. yevropa shaharlarining etimologiyasi 3. daryolar va ko'llar nomlari 1. yevropa geografik nomlarining tarixi yevropa geografik nomlarining tarixi, ko'p asrlar davomida rivojlanib kelgan murakkab jarayonni o'z ichiga oladi. ushbu nomlar, qadimgi davrlardan boshlab, turli xalqlar, madaniyatlar va tillarning integratsiyasi natijasida shakllangan. yevropaning eng qadimgi geografik nomlari kelt, rim va yunon madaniyatlariga borib taqaladi. masalan, "britaniya" so'zi brit keltlari tomonidan ishlatilgan bo'lib, eng qadimiy manbalarda uchraydi. yunon geografi ptolemey o'zining "geografiya" asarida o'sha davrning ko'plab yevropa nomlarini qayd etib o'tgan. rim imperiyasi davrida (milodiy 27-yildan 476-yilgacha) ko'plab yevropa shahar va daryo nomlari tegishli lotin nomlari bilan qayd etilgan. masalan, "rhenus" (reyn) va "danubius" (dunay) kabi nomlar mavjud. bu davrda rimlar tomonidan asos solingan ko'plab shaharlar ham o'z nomlarini saqlab qolgan, masalan …

hlarida, yevropa geografik nomlarining yanada murakkablashish jarayoni kuzatilgan. bu davrda italian renessans geograflari va kartograflari tomonidan yangi xaritalar va nomlar jamoalashtirildi. gerardus mercator va sebastian munster kabi kartograflar o'z ishlarida zamonaviy geografik ilmni rivojlantirishga yordam berdi. yevropadagi ko'plab davlatlarning o'z milliy davlatlar sifatida shakllanishi ko'pincha nom o'zgarishlar bilan kuzatildi. masalan, 17-asrda pyotr i tomonidan "russia" nomi butun milliy hududni ifodalash uchun qabul qilingan, bu esa avvalroq "moskovia" deb tanilgan edi. bundan tashqari, 1648-yildagi vestfaliya sulhi yevropa hududlarini aniq chegaralar bilan ajratib qo'ydi, bu esa ayrim mintaqa nomlarining barqarorlashuviga sabab bo'ldi. 1900-yillar boshlarida milliy davlatlar o'rtasidagi chegara o'zgarishlari ham geografik nomlarda katta ta'sir qildi. ittifoq va millatdosh davlatlar yevropachalikni pasaytirish uchun milliy til va madaniyatlarga asoslangan nomlarni joriy etdi. bundan tashqari, birinchi va ikkinchi jahon urushlari davrida ham ko'plab hududlarda nomlar o'zgardi yoki qaytadan ko'rib chiqildi. yevropaning zamonaviy geografik nomlanishi nafaqat tarixiy an'analar, balki siyosiy omillar bilan ham bog'liqdir. yevropa ittifoqi …

rini tarixiy, geografik va madaniy omillarga ko‘ra olgan. turli tillar aralashuvi va uzoq tarixiy jarayonlar ushbu nomlarni paydo bo‘lishida asosiy rol o‘ynagan. quyidagi ma’lumotlar turli yevropa shaharlarining etimologiyasiga qaraydi va 500 so‘zdan iborat. 1. **london**: london nomi qadimgi rimliklar davrida "londinium" sifatida ma'lum edi. "londinium" nomining kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud. eng keng tarqalgan nazariyaga ko‘ra, bu nom "ishtiyoq" yoki "daryo" ma’nosini anglatuvchi kelt tilidan kelib chiqqan deb hisoblanadi. 2. **parij**: parij shahrining nomi qadimgi kelt qabilasi - pariziylardan olingan. rimliklar kelgach, shahar "lutetia" deb nomlangan edi, keyinchalik u "parisius"ga o‘zgartirildi. 3. **berlin**: berlin nomi ilk bor 13-asrda tilga olingan. "berlin" qisqa "ber" so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, slavyan tilida "mo‘ri" yoki "qumloq joy" ma’nosiga ega. 4. **madrid**: madridning kelib chiqishi "magerit" so‘zidan kelib chiqqan, bu esa arabcha "mad-jerit", ya'ni "suv o‘zanidagi joy" deganidir. bu ispan tiliga moslashib "madrid" bo‘lib o‘zgargan. 5. **roma**: roma nomi haqidagi ko‘pgina afsona va …

idagi qum" degan ma’no beradi. 10. **amsterdam**: amsterdamning nomi "amstel" daryosi ustidagi to‘siqdan (dam) kelib chiqqan. "amstelredamme" nomi asta-sekin qisqa shaklga o‘tkazilib, hozirgi "amsterdam" shakliga keltirilgan. yevropadagi shaharlar nomlarining kelib chiqishi odatda ularning geografik joylashuvi, tarixiy jarayonlar va dastlabki aholisi bilan bog‘liqdir. ushbu etimologik ma'lumotlar yevropalik odamlarning tarixiy madaniy aloqalari va til rivojlanishi haqida qimmatli ma’lumotlarni beradi. bu barcha ma'lumotlar shaharlarning tarixi va ularning boy madaniy merosi haqidagi tushunchani chuqurlashtirishga yordam beradi. har bir nom o‘z ichida shaharlarning yanada chuqur va turli qirralarini aks ettiradi. 3. daryolar va ko'llar nomlari albatta, mana siz uchun 3. daryolar va ko‘llar nomlari haqida faqat ma'lumotlar va raqamlar. 1. daryolar: - amudaryo: o‘zbekistonning asosiy daryolaridan biri bo‘lib, umumiy uzunligi taxminan 2540 km. daryo turkmaniston va o‘zbekiston orqali oqib o‘tadi. - sirdaryo: o‘zbekistonning yana bir muhim daryosi hisoblanib, uzunligi taxminan 2212 km. daryo qirg‘iziston, o‘zbekiston va qozog‘iston orqali oqib o‘tadi. - zarafshon daryosi: uzunligi taxminan …

: qozog‘iston va qirg‘iziston chegarasida joylashgan katta shorin ko‘l bo‘lib, sirdaryodan suv oladi. - tuzko‘l: o‘zbekistonning eng yirik tuz ko‘llaridan biri bo‘lib, uran va boshqa minerallarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. - aydarko‘l: 1969 yilda amudaryodan suv to‘ldirilishi natijasida hosil bo‘lgan sun'iy suv ombori. maydoni taxminan 3000 km². - karokul: qoraqalpog‘iston avtonom respublikasi hududida joylashgan sho‘r ko‘llardan biri hisoblanadi. - toshkentdagi chorvoq suv ombori: ulkan rekratsion zona va sun'iy suv ombori bo‘lgan. maydoni taxminan 60 km². 3. umumiy ma'lumotlar: - o‘zbekiston hududida daryolar uzunligi ko‘pincha g‘arbga yoki janubga oqadi. - amudaryo va sirdaryo orol dengiziga quyadigan asosiy ikki daryo bo‘lgan va orol dengizining qurigan qismi salbiy ekologik ta'sirlarni keltirib chiqargan. - amudaryo va sirdaryo suvlarining asosiy manbalari bahor qushyoqlarida qor erishi va yoz yomg'irlarida suv miqdorining oshishi bilan bog'liq. - orol dengizining ekologik muammolari sababli, mintaqada keng ko‘lamli ekologik loyihalar amalga oshirilgan. bu daryolar va ko‘llar ayniqsa o‘zbekiston va markaziy osiyoning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yevropa toponimiyasi.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti mustaqil ish mavzu: yevropa toponimiyasi o'quvchi: mamilova mu'tabar 2024-2025-o'quv yili reja: 1. yevropa geografik nomlarining tarixi 2. yevropa shaharlarining etimologiyasi 3. daryolar va ko'llar nomlari 1. yevropa geografik nomlarining tarixi yevropa geografik nomlarining tarixi, ko'p asrlar davomida rivojlanib kelgan murakkab jarayonni o'z ichiga oladi. ushbu nomlar, qadimgi davrlardan boshlab, turli xalqlar, madaniyatlar va tillarning integratsiyasi natijasida shakllangan. yevropaning eng qadimgi geografik nomlari kelt, rim va yunon madaniyatlariga borib taqaladi. masalan, "britaniya" so'zi brit keltlari tomonidan ishlatilgan bo'lib, eng qadimiy manbalarda uchray...

Формат DOCX, 34,6 КБ. Чтобы скачать "yevropa toponimiyasi.docx", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yevropa toponimiyasi.docx DOCX Бесплатная загрузка Telegram