kurs ishi gavhar.docx

DOCX 30 pages 67.0 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 30
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti [image: ] 11 2 .23 gid hamrohligi va tarjima faoliyati hotamova gavhar ning “badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ guliston 2024 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi…………………………..................................... 4 2 adekvatlik va uning badiiy tarjimada tutgan o‘rni ……………………………………………………………. 8 3 muqobillikning qo‘llanilishi va cheklovlari…………………………………………………. 14 4 badiiy asarlardan muqobillik va adekvatlikka oid misollar…………………………... 20 xulosa ……………………………………………………………….. 29 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 30 kirish badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik badiiy tarjima – bu tilning leksik va grammatik qoidalaridan tashqari, badiiy adabiyotning muayyan estetik va ma'naviy xususiyatlarini saqlab, asarning mazmunini boshqa tilga o'tkazish jarayonidir. tarjimada muqobillik va adekvatlik tushunchalari o'zaro chambarchas bog'liq bo'lib, badiiy asarni o'z tiliga tarjima qilishda ahamiyatli o'rin tutadi. adekvatlik esa tarjimadagi ifodaning original asar bilan to‘liq mos kelishini ta'minlashni bildiradi. tarjimada adekvatlikni saqlash, asar mohiyatining, tuyg‘ularining va fikrlarining o‘zgarishsiz …
2 / 30
˜liq muloqot o‘rnatishga yordam beradi. badiiy tarjima – bu til o‘tkazishning faqat til qoidalarini emas, balki badiiy asarlarning hissiy va estetik mohiyatini, muallifning til orqali ifodalagan fikrlarini ham aks ettirish jarayonidir. tarjimada muqobillik va adekvatlik tushunchalari ikki asosiy omil sifatida ajralib turadi, chunki ular tarjima sifatini va uning original asar bilan aloqasini aniqlaydi. muqobillik - bu tarjimadagi so‘z va ifodalarning o‘zaro mosligi, ya'ni bir tildan ikkinchi tilga o‘tkazilgan so‘zlarning yoki iboralarining asl ma'nosiga to‘g‘ri kelishi. muqobillik nafaqat til, balki madaniyat va kontekstual shartlarga ham bog‘liq bo‘lgan omil sifatida tarjimaning har bir elementini originalga mos keltirishni talab qiladi. muqobillikni to‘g‘ri saqlash, tarjima qilingan matnni o‘qiydigan kishi uchun oddiy va tushunarli bo‘lishiga yordam beradi. shu bilan birga, muqobillik va adekvatlik badiiy tarjimadagi asosiy printsiplar bo‘lib, ularning uyg‘unlashuvi tarjimaning sifatini, samaradorligini va maqsadga muvofiqligini ta'minlaydi. 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi badiiy tarjima, asosan, adabiyotshunoslikda, tilshunoslikda va tarjimashunoslikda keng tarqalgan atama bo‘lib, badiiy …
3 / 30
imon asar mohiyatini, uning ma'nosini, muallifning niyatini, uslubini va fikrlarini yangi tilga etkazishga harakat qiladi. bu jarayonning murakkabligi, nafaqat so‘zlarning o‘zgarishiga, balki ifodalarning to‘g‘ri va mos tarzda yetkazilishiga, matnning kontekstiga, madaniy va estetik qadriyatlarga ham bog‘liq. shuning uchun badiiy tarjimadagi har bir so‘z, har bir jumla, asar tushunchalarini ifodalashda muhim rol o‘ynaydi. muqobillik badiiy tarjimadagi markaziy tushunchalardan biridir. muqobillik — bu tarjima qilinayotgan matndagi har bir elementga muqobil ravishda tarjimonning o‘z tilida mos keladigan so‘z va ifodalarni tanlashi va asar muallifining niyatini saqlashni anglatadi. tarjimon original matndagi ma'lumotlarni aniq va to‘g‘ri tarjima qilishga harakat qiladi, lekin bu hamda yangi tilning grammatik va leksik tuzilmalari bilan mos bo‘lishi kerak. muqobillik – tarjimaning estetik jihatlarini saqlab, boshqa tilga o‘tkazilishini ta'minlashda muhim omil hisoblanadi. badiiy tarjimadagi muqobillik, tarjimonning o‘z tilini bilishi, matnni yaxshi tushunishi, originalning kontekstini saqlashga qaratilgan bir usulni o‘z ichiga oladi. badiiy tarjimada muqobillik faqat so‘zlarning mos kelishini talab qilmaydi. bu, …
4 / 30
salan, ba'zi so‘zlar yoki iboralar original tilning madaniyatida maxsus bir ma'noga ega bo‘lishi mumkin, ammo ular boshqa tilda shunday ifodalansa, ularning ma'nosi o‘zgaradi yoki yoritilishi mumkin. shuning uchun badiiy tarjimachi bu so‘zlarning o‘ziga xosligini, ularning madaniy va ma'naviy mohiyatini anglab yetishi, ular uchun to‘g‘ri muqobil topish va bu muqobilni yangi tilga moslashtirishni bilishi kerak. har bir so‘zning, har bir iboraning tarjimasi muqobillik orqali aniq va sifatli amalga oshiriladi. muqobillik va adekvatlik, badiiy tarjimadagi asosiy tamoyillar sifatida, bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalar hisoblanadi. adekvatlik – bu tarjima qilingan matnning original asar bilan to‘liq mos kelishini ta'minlashni bildiradi. tarjimada adekvatlikni saqlash, asar mohiyatining, tuyg‘ularining va fikrlarining o‘zgarishsiz yetkazilishi zarurligini anglatadi. badiiy tarjimadagi adekvatlik, tarjimonning asar va uning muallifining niyatini to‘g‘ri tushunishini talab qiladi. badiiy tarjima faqat so‘zlarni tarjima qilishdan iborat emas, balki asarning uslubiy va estetik jihatlarini, u orqali berilgan ma'naviy va ruhiy xabarni saqlab qolishni ham o‘z ichiga oladi. adekvatlikni saqlashda, tarjimon o‘z …
5 / 30
ng ma'nosini o‘zgartirmasdan to‘g‘ri va to‘liq ifodalanishini ta'minlasa, adekvatlik esa tarjima natijasida asar mazmuni va uslubining aslida qanday bo‘lishi kerakligini aniqlab beradi. tarjimada bu ikki omilni uyg‘unlashtirish, yuqori sifatli badiiy tarjima yaratish uchun zarurdir. shunday qilib, badiiy tarjima jarayonida muqobillik va adekvatlikning o‘zaro bog‘liqligi, tarjimachi uchun muhim omil hisoblanadi. tarjimada muqobillikni saqlash, asl asar mazmunining va uslubining yangi tilga to‘g‘ri va samarali o‘tishini ta'minlasa, adekvatlik esa tarjimaning asl ruhini, ma'naviy qadriyatlarini saqlashga yordam beradi. badiiy tarjimadagi bu ikki tamoyilni uyg‘unlashtirish, tarjima qilinayotgan asarning asl mohiyatini boshqa tilga to‘liq yetkazish va o‘quvchi uchun tushunarli va mazmunli bo‘lishini ta'minlaydi. badiiy tarjima – bu tilni o‘zgartirishning nafaqat so‘zma-so‘z ko‘chirishdan iborat bo‘lgan jarayoni, balki ma'naviy va estetik jihatlarni saqlagan holda asar mohiyatini boshqa tilga yetkazishdir. badiiy tarjimaning o‘ziga xosligi shundaki, bu jarayonda tarjima qilinayotgan matnning faqat lingvistik tarkibi emas, balki uning ichki dunyosi, muallifning dunyoqarashi, estetik me'yorlari, san'atkorlik ifodasi va umumiy ruhiyatini ham saqlash …
6 / 30
‘rnini almashtirish, balki asl matnning hissiy va estetik kuchini, unga xos bo‘lgan o‘ziga xos ohangni, janrini, xususiyatlarini aks ettirishdir. muqobillik tushunchasi badiiy tarjimaning eng muhim va eng murakkab jihatlaridan biridir. muqobillik, asl matnning ma'nosini boshqa tilga o‘tkazishda to‘liq o‘zgartirishsiz va noaniqliksiz yetkazishga qaratilgan usuldir. tarjimon matnning mazmunini va ruhiyatini saqlagan holda, uni yangi tilning fonetik, grammatik va leksik xususiyatlariga moslashtirishni maqsad qilgan bo‘ladi. muqobillik jarayonida tarjimon so‘zlar va iboralar orasida eng to‘g‘ri, eng aniq va o‘zaro muvofiq ekvivalentlarni tanlashga harakat qiladi. shuningdek, muqobillikni saqlashda, tarjimon boshqa tilning ma'naviy va madaniy sharoitlariga ham mos ravishda, matnning original ma'nosiga zarar yetkazmasdan moslashtirishni amalga oshirishi kerak. muqobillik faqat so‘zlar va iboralar o‘rtasidagi to‘g‘ri ekvivalentlarni topishga emas, balki badiiy asarlarning umumiy hissiy va estetik mohiyatini saqlashga ham bog‘liqdir. tarjimon o‘zgartirayotgan matnning o‘ziga xosligi, muallifning tilga bo‘lgan yondashuvi, ma'lum bir janrga xos uslub va bildirilayotgan hissiy holatlar badiiy tarjimaga kirganda o‘zgarmasligi kerak. shuning uchun tarjimon …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs ishi gavhar.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti [image: ] 11 2 .23 gid hamrohligi va tarjima faoliyati hotamova gavhar ning “badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ guliston 2024 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi…………………………..................................... 4 2 adekvatlik va uning badiiy tarjimada tutgan o‘rni ……………………………………………………………. 8 3 muqobillikning qo‘llanilishi va cheklovlari…………………………………………………. 14 4 badiiy asarlardan muqobillik va adekvatlikka oid mis...

This file contains 30 pages in DOCX format (67.0 KB). To download "kurs ishi gavhar.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs ishi gavhar.docx DOCX 30 pages Free download Telegram