amaliy dars-20.pdf

PDF 6 sahifa 346,1 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 6
amaliy dars № 20 mavzu. axborot tizimlarini loyixalashda jarayonlar xoreografiyasi. amaliy darsning maqsadi: axborot tizimlarini loyihalashda murakkab biznes jarayonlarini modellashtirish, ularni avtomatlashtirish va samarali boshqarish uchun jarayonlar xoreografiyasi tamoyillarini o‘rganish. amaliy darsning rejasi: 1. kirish – jarayonlar xoreografiyasi tushunchasi va ahamiyati. 2. asosiy tushunchalar – xoreografiya vs orkestratsiya, mikroservislar va soa. 3. jarayonlar xoreografiyasining tamoyillari – decentralizatsiya, mustaqillik, event-driven model. 4. modellashtirish vositalari – bpmn, uml, event storming. 5. amaliy misollar – biznes jarayonlarini xoreografiya asosida loyihalash. 6. xulosa va takliflar. amaliy darsning nazariy qismi: jarayonlar xoreografiyasi – bu turli komponentlar (mikroservislar, tizimlar) o‘rtasidagi muvofiqlashtirish bo‘lib, markaziy boshqaruvsiz, har bir komponent mustaqil ravishda hodisalar (events) asosida ishlaydi. bu yondashuv soa (service-oriented architecture) va mikroservis arxitekturasida keng qo‘llaniladi. 2. amaliy darsning asosiy tushunchalari:  xoreografiya – komponentlar bir-biri bilan faqat hodisalar orqali muloqat qiladi (masalan, kafka, rabbitmq).  orkestratsiya – markaziy boshqaruvchi (orchestrator) barcha qadamlarga buyruq beradi (masalan, apache airflow).  …
2 / 6
˜kon buyurtma tizimi 1. foydalanuvchi buyurtma yaratadi (ordercreated hodisasi). 2. to‘lov tizimi to‘lovni tekshiradi (paymentverified). 3. ombor tizimi buyurtmani tayyorlaydi (ordershipped). 4. logistika tizimi yetkazib berishni boshlaydi (deliverystarted). ko’rsatma: onlayn do‘kon buyurtma tizimi: jarayonlar xoreografiyasi tahlili bu misolda event-driven (hodisalar asosidagi) mikroservis arxitekturasidan foydala- nilgan. har bir qadam mustaqil servis tomonidan boshqariladi va ular faqat hodisalar (events) orqali muloqat qiladi. 1. foydalanuvchi buyurtma yaratadi (ordercreated)  trigger: mijoz saytda yoki mobil ilovada "buyurtma berish" tugmasini bosadi.  hodisa: ordercreated hodisasi yuboriladi (masalan, kafka, rabbitmq orqali).  maê¼lumotlar: buyurtma id, mijoz id, mahsulotlar roê»yxati, yetkazish manzili. ✠afzallik: buyurtma yaratilishi boshqa tizimlarni bloklamaydi (asynchronous ishlaydi). 2. toê»lov tizimi toê»lovni tekshiradi (paymentverified)  qabul qiluvchi: toê»lov servisi ordercreated hodisasini kutib oladi va toê»lovni tekshiradi (karta maê¼lumotlari, summa, toê»lov holati).  hodisa: o agar toê»lov muvaffaqiyatli boê»lsa → paymentverified (toê»lov tasdiqlandi). o agar toê»lov rad etilsa → paymentfailed (buyurtma bekor qilinadi). ⚠️ …
3 / 6
ganda deliverystarted, tugaganda deliverycompleted yubori- ladi.  kuzatish: mijoz sms yoki e-pochtada kuzatish linkini oladi. 🚚 kengaytirish: gps kuzatish, mijoz baholash tizimi bilan integratsiya. diagramma (event-driven flow) copy [client] → `ordercreated` → [payment service] → `paymentverified` → [warehouse service] → `ordershipped` → [delivery service] → `deliverycompleted` xoreografiyaning afzalliklari: 1. decentralizatsiya – har bir servis mustaqil, bitta servis ishdan chiqsa, boshqalarga taê¼sir qilmaydi. 2. scalability – har bir qadam alohida miqyosda kengaytirilishi mumkin (masalan, black friday uchun toê»lov servisini kuchaytirish). flexibility – yangi qoidalarni qoê»shish oson (masalan, smsnotificationservice qoê»shish). xavflar va yechimlar: xavf yechim hodisalar yoê»qolishi idempotentlik va qayta ishlash (retry) maê¼lumotlar izchilligi saga pattern yoki cqrs kutilmagan xatolar kompensatsiya transaksiyalari (masalan, ordercancelled) amaliy topshiriq: ✠kafka yoki rabbitmq yordamida sodda prototype yaratish: 1. ordercreated → paymentservice → paymentverified 2. paymentverified → warehouseservice → ordershipped 3. ordershipped → deliveryservice → deliverycompleted 📌 dasturiy taê¼minot: node.js (nestjs), python (fastapi + celery), yoki …
4 / 6
ir bosqich mustaqil servislar tomonidan boshqariladi va ular faqat asynchronous hodisalar orqali muloqat qiladi. 1. mijoz ariza yuboradi (loanrequested)  trigger: mijoz mobil bank yoki veb-ilova orqali kredit arizasini to'ldiradi va yuboradi.  hodisa: loanrequested hodisasi yuboriladi (kafka/rabbitmq orqali).  ma'lumotlar: o mijoz id, passport ma'lumotlari o kredit summasi, muddati o maqsad (avto, uy, shaxsiy ehtiyoj) ✠afzallik: ariza yuborilishi boshqa tizimlarni bloklamaydi (asynchronous). 2. kredit skoring tizimi baho beradi (creditscorechecked)  qabul qiluvchi: kredit skoring servisi loanrequested hodisasini oladi va: o mijozning kredit tarixini tekshiradi o biq (bureau of credit histories) yoki bank ichki ma'lumotlaridan foydalanadi o 300-850 ball oralig'ida baholaydi  hodisa: o agar ball etarli bo'lsa → creditscorechecked (score=650) o agar ball past bo'lsa → creditscorerejected (jarayon to'xtatiladi) ⚠️ cheklov: agar score < 600 bo'lsa, avtomatik rad etish (loanrejected). 3. risk boshqaruvi tizimi tasdiqlaydi (riskapproved)  qabul qiluvchi: risk analizi servisi creditscorechecked hodisasini oladi va: o …
5 / 6
roved/rejected` afzalliklar va qiyinchiliklar event storming sesiyasida aniqlash workshopda quyidagilarni aniqlash kerak: 1. asosiy hodisalar: loanrequested, paymentmissed (agar kredit berilgach) 2. commandlar: calculatescore, verifyidentity 3. aggregatlar: loanapplication, customerprofile texnologik stacka tavsiyalari  message broker: apache kafka (yuqori throughput uchun)  monitoring: elasticsearch + kibana (audit loglari)  database: o mongodb (customer profile) o postgresql (transactions)  kod: java (spring boot + camunda) yoki python (fastapi + celery) afzalliklar qiyinchiliklar har bir servis mustaqil ma'lumotlar izchilligi (saga kerak) fraud tizimini yangilash oson kompensatsiya logikasi murakkab real-time monitoring deadlock xavfi (2-fazali commit) kengaytirish extimollari 1. kredit maslahati chatboti (loanadvicerequested hodisasi) 2. auto-decision engine (ai yordamida tezroq tasdiqlash) 3. blockchain (smart-contract asosida shartnomalar) xulosa: bu model banklarda tez, xavfsiz va auditlanadigan kredit jarayonini ta'minlaydi. asosiy e'tibor saga pattern va idempotent operatsiyalarga qaratilishi kerak. amaliy dars uchun foydalanilgan adabiyotlar: 1. "microservices patterns" – chris richardson 2. "building microservices" – sam newman 3. "event storming" …
6 / 6
amaliy dars-20.pdf - Page 6

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amaliy dars-20.pdf" haqida

amaliy dars № 20 mavzu. axborot tizimlarini loyixalashda jarayonlar xoreografiyasi. amaliy darsning maqsadi: axborot tizimlarini loyihalashda murakkab biznes jarayonlarini modellashtirish, ularni avtomatlashtirish va samarali boshqarish uchun jarayonlar xoreografiyasi tamoyillarini o‘rganish. amaliy darsning rejasi: 1. kirish – jarayonlar xoreografiyasi tushunchasi va ahamiyati. 2. asosiy tushunchalar – xoreografiya vs orkestratsiya, mikroservislar va soa. 3. jarayonlar xoreografiyasining tamoyillari – decentralizatsiya, mustaqillik, event-driven model. 4. modellashtirish vositalari – bpmn, uml, event storming. 5. amaliy misollar – biznes jarayonlarini xoreografiya asosida loyihalash. 6. xulosa va takliflar. amaliy darsning nazariy qismi: jarayonlar xoreografiyasi – bu turl...

Bu fayl PDF formatida 6 sahifadan iborat (346,1 KB). "amaliy dars-20.pdf"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amaliy dars-20.pdf PDF 6 sahifa Bepul yuklash Telegram