gidroenergetik qurilmalarda kavitatsion va gidro-abraziv yeyilish

PPTX 10 стр. 19,0 МБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 19,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

gidroenergetik qurilmalarda kavitatsion va gidro-abraziv yeyilish. reja: 1.kavitatsiya nima va uning gidroenergetik qurilmalarga ta'siri 2.kavitatsion pufakchalar yorilishi va gidro-abraziv yeyilish jarayoni 3.shamxor suv inshootining kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilari kavitatsiya nima va uning gidroenergetik qurilmalarga ta'siri kavitatsiyaning mohiyati kavitatsiya - bu suv oqimida bosim keskin pasayishi natijasida yuzaga keladigan fizik hodisa bo'lib, unda suyuqlik ichida bug' pufakchalari shakllanadi. bu pufakchalar yuqori bosimli hududga o'tganda to'satdan yemiriladi va metall yuzalarga kuchli zarba beradi. pufakchalarning yemirilishi paytida hosil bo'ladigan bosim 1000 mpa gacha yetishi mumkin, bu esa metall yuzalarni sezilarli darajada shikastlaydi va eroziya jarayonini tezlashtiradi. ta'sir va oqibatlari kavitatsion yeyilish gidroagregatlarning samaradorligini 15-25% gacha pasaytirishi mumkin. turbina pichoqlari, so'ndiruvchilar va suv o'tkazgichlar eng ko'p zarar ko'radigan qismlardir. texnik xizmat xarajatlari ortadi, chunki shikastlangan qismlarni muntazam ta'mirlash yoki almashtirish zarur bo'ladi. bu esa gidroelektrostansiyalarning iqtisodiy samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. kavitatsion yeyilishning bosqichlari va mexanizmi 1-bosqich: pufakcha hosil bo'lishi suv oqimida bosim kritik darajaga …

2 / 10

o-yoriqlar paydo bo'ladi va materialning parchalanishi sodir bo'ladi. bu jarayon vaqt o'tishi bilan kuchayib boradi. kavitatsion eroziya siklik jarayon bo'lib, u doimiy ravishda takrorlanadi va nihoyatda metall qismlarning jiddiy shikastlanishiga olib keladi. zamonaviy tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, bir necha soat ichida minglab pufakchalar yemirilishi natijasida metall yuza 0.1-0.5 mm chuqurlikdagi shikastga duchor bo'lishi mumkin. kavitatsion pufakchalar yorilishi va gidro-abraziv yeyilish jarayoni mikroskopik ko'rinishda kavitatsion pufakchalarning yemirilishi va metall yuzaga ta'siri. bu tasvir gidroenergetik qurilmalarda yuz beradigan murakkab fizik-kimyoviy jarayonlarni namoyish etadi. pufakchalarning dinamik harakati va ularning metall bilan o'zaro ta'siri zamonaviy texnologiyalar yordamida kuzatilmoqda. gidro-abraziv yeyilish: suv oqimidagi qattiq zarrachalar ta'siri abraziv zarrachalar turlari tabiiy suv oqimlarida qum, loy, gil zarrachalari, tosh bo'laklari va organik moddalar mavjud. bu zarrachalarning o'lchami 0.01 mm dan 5-10 mm gacha bo'lishi mumkin. qum zarrachalari - eng xavfli abraziv material loy va gil - metall yuzalarni qoplash orqali korroziyani tezlashtiradi tosh bo'laklari - mexanik shikast yetkazadi …

3 / 10

maning boshlang'ich qiymatining 5-10% ini tashkil etishi mumkin. o'zbekistonlik olimlar tadqiqotlari: bakhtiyor obidov va hamkasblari ishlari shamxor va artyom suv inshootlarida innovatsion yechimlar professor bakhtiyor obidov va uning ilmiy jamoasi o'zbekiston gidrotexnik qurilmalarida kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilarni joriy etish bo'yicha fundamental tadqiqotlar olib bormoqda. shamxor va artyom suv inshootlarida o'tkazilgan tajribalar shuni ko'rsatdiki, maxsus loyihalangan energiya so'ndiruvchilar kavitatsion yeyilishni 40-50% gacha kamaytiradi. oqim energiyasini bosqichma-bosqich so'ndirish texnologiyasi gidrodinamik hisoblashlarga asoslangan konstruksiya ishlab chiqish eroziyaga chidamli materiallardan foydalanish ilmiy yondashuv matematik modellashtirish va kompyuter simulyatsiyasi yordamida oqim parametrlarini optimallashtirish. cfd (computational fluid dynamics) dasturlaridan foydalanib, kavitatsiya xavfi yuqori zonalarni aniqlash va ularni bartaraf etish. amaliy natijalar joriy etilgan texnologiyalar qurilmalarning xizmat muddatini 8-10 yildan 12-15 yilgacha oshirdi. texnik xizmat chastotasi 30% ga kamaydi va iqtisodiy samaradorlik sezilarli darajada yaxshilandi. kavitatsiyaga qarshi himoya usullari maxsus qoplamalar metall yuzalarga kavitatsiyaga chidamli qoplamalar qo'llash eng samarali himoya usullaridan biri hisoblanadi. keramik-metall kompozit qoplamalar, polimer …

4 / 10

naltirib, kavitatsiya zonalarini minimallashtirish mumkin. maxsus shakllangan o'tish kanallari, deflektorlar va yo'naltiruvchi apparatlar oqim tezligini va bosimni nazorat qiladi. zamonaviy cfd simulyatsiyalari yordamida oqim parametrlarini oldindan hisoblash va loyihani optimallashtirish amalga oshiriladi. energiya so'ndiruvchilar kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilar suv energiyasini bosqichma-bosqich va tekis taqsimlangan holda so'ndiradi. bu qurilmalar past bosimli zonalarning hosil bo'lishini oldini oladi. shamxor va artyom inshootlarida qo'llaniladigan so'ndiruvchilar energiya yo'qotishini 85-90% samaradorlik bilan amalga oshiradi. kavitatsiyaga qarshi himoya kompleks yondashuv talab qiladi. eng yaxshi natijalar yuqoridagi usullarni birgalikda qo'llash orqali erishiladi. zamonaviy gidroenergetik qurilmalarda barcha himoya choralarini integratsiyalashgan holda loyihalash zarur. shamxor suv inshootining kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilari shamxor gidrotexnik majmuasida o'rnatilgan zamonaviy energiya so'ndiruvchilar o'zbekiston ilmiy maktabining amaliy yutuqlaridan biridir. bu qurilmalar maxsus loyihalangan bosqichli konstruksiyaga ega bo'lib, suv oqimi energiyasini bir necha pog'onada so'ndiradi. energiya so'ndiruvchilarning har bir elementi kavitatsiyaga chidamli materiallardan tayyorlangan va optimallashtirilgan geometrik shaklga ega. natijada, qurilma 15-20 yil davomida minimal texnik …

5 / 10

chmoqda. gidrodinamik modellashtirish va amaliy tajribalar asosida innovatsion yechimlar ishlab chiqilmoqda. hamkorlik istiqbollari kelajakda yanada samarali va bardoshli gidrotexnik qurilmalar yaratish uchun ilmiy-tadqiqot institutlari, universitetlar va ishlab chiqaruvchi korxonalar o'rtasida keng ko'lamli hamkorlik zarur. xalqaro tajriba almashish va qo'shma loyihalar sohani rivojlantirishga katta hissa qo'shadi. "gidroenergetik qurilmalarning uzoq muddatli samaradorligi va ishonchliligi zamonaviy materiallar, texnologiyalar va ilmiy yondashuvlarning muvaffaqiyatli integratsiyasiga bog'liq. o'zbekiston olimlari tomonidan yaratilgan innovatsion yechimlar milliy energetika tizimini mustahkamlashga muhim hissa qo'shmoqda." foydalanilgan o'zbek olimlari asarlari adabiyotlari obidov b.o. va boshqalar "gidrotexnik inshootlarda kavitatsion yeyilish va unga qarshi kurash choralari" - toshkent: fan, 2018 ushbu asarda shamxor va artyom suv inshootlarida olib borilgan tadqiqotlar natijalari va kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilarning konstruksiyasi batafsil yoritilgan. obidov b.o., raxmatov n.s. "gidroenergetik qurilmalarda abraziv yeyilish mexanizmlari va himoya texnologiyalari" - o'zbekiston fanlar akademiyasi axborotnomasi, 2020 maqolada suv oqimidagi abraziv zarrachalarning ta'siri va zamonaviy himoya usullari ilmiy asoslab berilgan. teshaboyev a.t., obidov b.o. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gidroenergetik qurilmalarda kavitatsion va gidro-abraziv yeyilish"

gidroenergetik qurilmalarda kavitatsion va gidro-abraziv yeyilish. reja: 1.kavitatsiya nima va uning gidroenergetik qurilmalarga ta'siri 2.kavitatsion pufakchalar yorilishi va gidro-abraziv yeyilish jarayoni 3.shamxor suv inshootining kavitatsiyaga chidamli energiya so'ndiruvchilari kavitatsiya nima va uning gidroenergetik qurilmalarga ta'siri kavitatsiyaning mohiyati kavitatsiya - bu suv oqimida bosim keskin pasayishi natijasida yuzaga keladigan fizik hodisa bo'lib, unda suyuqlik ichida bug' pufakchalari shakllanadi. bu pufakchalar yuqori bosimli hududga o'tganda to'satdan yemiriladi va metall yuzalarga kuchli zarba beradi. pufakchalarning yemirilishi paytida hosil bo'ladigan bosim 1000 mpa gacha yetishi mumkin, bu esa metall yuzalarni sezilarli darajada shikastlaydi va eroziya jarayonini...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (19,0 МБ). Чтобы скачать "gidroenergetik qurilmalarda kavitatsion va gidro-abraziv yeyilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gidroenergetik qurilmalarda kav… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram