qandli diabet

PPTX 32 pages 5.5 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: qandli diabet qandli diabet oshqozon osti bezi gormoni, insulinni mutlaq yoki nisbiy yetishmovchiligi natijasida, qonda qand miqdorining surunkali yuqori bolishi oqibatida yuzaga keladigan patologik jarayon. kasallik modda almashinuvining barcha turlari buzilishiga, tomirlar, asab tizimi va boshqa qator a’zolar hamda to‘qimalardagi o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi. tasnifi. 1 tip qandli diabet (insulinga bog‘liq) bolalarda va yoshlarda rivojlanadi; 2 tip qandli -diabet (insulinga bog‘liq bo‘lmagan) odatda, 40 yoshdan katta, ortiqcha tana vazniga ega kishilarda yuzaga keladi va kasallikning keng tarqalgan shakli (80-85 % hollarda uchraydi) hisoblanadi; ikkilamchi yoki simptomatik qandli diabet; homiladorlar diabeti; ovqatlanish yetishmovchiligi bilan bog‘liq diabet. qandli diabetning 1 tipida insulinning mutlaq defitsiti aniqlanadi va jarayon oshqozon osti bezidagi o‘zgarishlarga bog‘liq. qandli diabetning 2 tipida insulinning nisbiy yetishmovchiligi kuzatiladi. birinchi tipdan farqli o‘laroq oshqozonosti bezi hujayralarida insulin yetarli miqdorda ishlab chiqariladi. ammo, to‘qimalardagi insulin retseptorlarining insulin ta’siriga bo‘lgan sezuvchanligining susayishi oqibatida rivojlanadi. etiologiyasi va patogenezi birinchi tip qandli diabet autoimmun kasallik …

2 / 32

- bu glyukozaning yuqorligi sababli siydik osmotik bosimini ko‘tarilishi natijasida uning ajralishini keskin ko‘payishi; polidipsiya - doimiy chanqoqlik hissi. ko‘p miqdorda siydik ajralishi va qonning osmotik bosimi ko‘tarilishi tufayli vujudga keladi; polifagiya - doimiy ochlik hissi- hujayralarning glyukozani qabul qilish va ishlab chiqarish xususiyatini yo‘qotishi bilan bog‘liq; ozib ketish (ayniqsa birinchi tip qandli diabetda) - diabetning ko‘p uchraydigan belgilaridan biri bo‘lib, bemorlarda ishtaha yuqori bo‘lishiga qaramasdan rivojlanadi. ba’zan kaxeksiya darajasigacha ozib ketish oqsillar hamda yog‘laming yuqori katabolizmi tufayli yuzaga keladi va hujayralarda energiya almashinuvida glyukozaning qatnashmasligi sababli kelib chiqadi. ikkilamchi belgilari kasallikni 2 - tipida klinik belgilar sekin - asta namoyon bo‘ladi va ba’zan bemorlar dermatolog yoki ginekolog maslahatiga zamburug1 kasalliklari, chipqon va tashqi jinsiy a’zolar sohasidagi qichishishlar bilan murojaat qilganda aniqlanadi. 2 - tip qandli diabetning ikkilamchi belgilari uzoq vaqt davomida sekin - asta rivojlanib ularga quyidagilar kiradi: teri va shilliq qavatlaming qichishishi (qin qichishishi); og‘iz qurishi; mushaklarning umumiy …

3 / 32

i soatdan so‘ng qonda qand miqdori 11,01 mmol/1 (200 mg/% va yuqori) dan baland bo‘lsa qandli diabet tashhisini tasdiqlovchi belgi hisoblanadi. shuningdek, qondagi immunreaktiv insulin va glyukagon miqdori hamda s - peptidni aniqlash oshqozon osti bezining funksional holati haqida axborot beradi. sog‘lom kishida 4-6 % gemoglobin glyukoza bilan bog’langan holda bo‘ladi va u glikolizirlangan gemoglobin nomi bilan ataladi. ushbu ko’rsatkichning oshishi nafaqat qandli diabet tashhisini tasdiqlash balki kasallikning kompensatsiya davrini nazorat qilish va baholash uchun ham qo‘llaniladi. bundan tashqari, qandli diabetda maxsus oftalmologik tekshiruvlar o‘tkaziladi va buyraklarning funksional holati baholanadi. davolash. parhez 55-60%uglevod, 15-20%oqsil, 20-30%yog’lar mevalar, oqsilga boy mahsulotlar. maninil amaril diabeton glyurenorm insulinoterapiya qandli diabetning asoratlari va ularni davolash kechki yoki surunkali asoratlar diabetik ketoatsidoz bemor organizmida insulinning mutlaq yetishmovchiligi va unga qarshi gormonlarning (glyukagon, katexolaminlar, kortizol, o‘sish gormoni) ko‘payishi oqibatida rivojlanadigan yuqori giperglikemiya (300 mg/% va undan yuqori), giperketonemiya, tizimli atsidoz, elektrolitlar almashinuvining buzilishi va organizmning suvsizlanishi bilan …

4 / 32

tonemiya va tizimli atsidoz kuzatiladi. belgilari bemorlarda chanqash, glyukozuriya oqibatida kuzatiladigan poliuriya rivojlanadi. ammo ushbu belgilar asoratsiz kechuvchi qandli diabetdan farqli o‘laroq, yaqqol namoyon bo‘lgan mushak kuchsizligi (yurishning, gapirishning qiyinlashishi) bilan kuzatiladi. deyarli barcha bemorlar anoreksiya, ko‘ngil aynishi va qayt qilishga shikoyat qiladilar. ayrim hollarda, qorinda og‘riqlar bo‘lishi mumkin. ko’ruvda bemor terisi quruq, elastikligi pasaygan, ko‘z soqqalari yumshoq va mushaklar gipotoniyasi aniqlanadi. nafas olganda chiqaradigan havodan atseton hidi keladi bemor depressiv holatda bo‘ladi. bemorlarda atrofdagilar bilan muloqotda bo‘lish istagi yo‘qolib boradi savollarga qiyinlik bilan javob beradilar. kussmaul nafas olish boshlanadi. keyinroq nafas olish shovqinlari yo‘qolib, bemorda yuqori giperglikemiya, atsidoz, organizmning keskin suvsizlanishi sababli diabetik ketoatsidoz belgilari rivojlanib borib soporoz holat yuzaga keladi va so‘ngra koma rivojlanadi. qon manzarasida: qonda glyukoza miqdorining oshishi (300 mg/% dan 600-1000 mg/% gacha), giperketonemiya (me’yoridan 10-20 marta ko‘payib ketishi), arterial qonda rn ko‘rsatkichini 7,3 past bo‘lishi, siydikda glyukozuriya va atsetonuriya diabetik ketoatsidozga xos laborator belgilar …

5 / 32

lan kechadi. giperosmolyar koma 2-tipdagi qandli diabetda kuzatilib, uning kam uchraydigan asorati hisoblanadi va ko‘proq yoshi ulug‘ kishilarda qayd etiladi. belgilari giperosmolyar koma bir necha kun ichida rivojlanib, bemorlami yuqori darajadagi holsizlik, tashnalik va poliuriya bezovta qiladi. deyarli barcha hollarda anoreksiya kuzatiladi. obyektiv ko‘rikda teri va shilliq pardalar quruq, teri elastikligi pasaygan, mushaklar va ko‘z soqqasi tonusi susaygan. bemordan atseton hidi kelmaydi, ammo komatoz holat tez rivojlanadi. glyukozani ko‘p miqdorda miya hujayralariga kelishi hamda ko‘plab sorbitol hosil bo‘lishi sababli bemorlarda miyada qon aylanishining buzilishiga xos o‘choqli o‘zgarishlar kuzatiladi. og‘ir degidratatsiya holati giperosmolyar gipotoniyaga, miokardni qisqaruvchanlik faoliyatining susayishiga, koptokchalar filtratsiyasining kamayishga, oliguriya va anuriyaga olib keladi. natijada bemorda prerenal buyrak yetishmovchiligi va chuqur koma rivojlanadi. 0‘z vaqtida zarur tibbiy yordam ko‘rsatilmasa, o‘lim yuz beradi. davolash qon osmolyarligi yuqori bo‘lganligi sababli bikarbonat natriy emas, balki bemorlarga ko‘proq suyuqlik quyish lozim. agar bemorda sirkulyator kollaps bo‘isa, osh tuzining izotonik, boshqa hollarda gipotonik eritmasi …

6 / 32

amligi va laktat to‘planishi oqibatida yuzaga keladi. og‘ir yurak va o‘pka yetishmovchiligi, sepsis, miokard infarkti, dorilardan zaharlanishlar laktatatsidotik komaga olib kelishi mumkin. bemorlarda teri va shilliq qavatlaming yaqqol qurishi belgilari, atsidoz oqibatida kussmaul nafasi kuzatiladi. qonning ph ko‘rsatkichi pasaygan, glyukoza me’yorida, biroz yuqori yoki yuqori bo‘lishi mumkin. laktat miqdori qonda 6 mmol/1 dan ko‘p. davolash suyuqlik yuboriladi pressor aminlar atsidozda natriy bikarbonat dixloratseton xavfsizroq gipoglikemik koma gipoglikemik holat qonda glyukoza miqdori 3-2,8 mmol/1 botganda rivojlanadi. insulin dozasini me’yoridan ortiq qabul qilish, ovqatlanish tartibining buzilishi zamr miqdordagi oddiy uglevodlami o‘z vaqtida qabul qilmaslik yoki bir marotaba ovqatlanishni o‘tkazib yuborish, haddan tashqari ko‘p jismoniy zo‘riqish gipoglikemik komaga olib keladi. klinik namoyon bo ‘lish belgilari bosh miyaga glyukoza yetishmasligi oqibatida yuzaga keladigan ensefaloglyukopeniyadan iborat. shartli ravishda uning kechishini ikki bosqichga bo’lish mumkin. boshlang‘ich yoki simpatoadrenal va bosh miyaga kislorod yetishmasligi oqibatida yuzaga kelgan markaziy nerv tizimidagi o‘zgarishlar. simpatoadrenal bosqichda bemorda katexolaminlar ortiqligi natijasida …

7 / 32

ki dori yo‘q bo‘lsa, 40 % li 20-80 ml glyukoza oqim bilan tomir ichiga yuboriladi. parallel ravishda qonda glyukoza miqdori aniqlanadi. e’tiboringiz uchun raxmat! image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png

8 / 32

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qandli diabet"

mavzu: qandli diabet qandli diabet oshqozon osti bezi gormoni, insulinni mutlaq yoki nisbiy yetishmovchiligi natijasida, qonda qand miqdorining surunkali yuqori bolishi oqibatida yuzaga keladigan patologik jarayon. kasallik modda almashinuvining barcha turlari buzilishiga, tomirlar, asab tizimi va boshqa qator a’zolar hamda to‘qimalardagi o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi. tasnifi. 1 tip qandli diabet (insulinga bog‘liq) bolalarda va yoshlarda rivojlanadi; 2 tip qandli -diabet (insulinga bog‘liq bo‘lmagan) odatda, 40 yoshdan katta, ortiqcha tana vazniga ega kishilarda yuzaga keladi va kasallikning keng tarqalgan shakli (80-85 % hollarda uchraydi) hisoblanadi; ikkilamchi yoki simptomatik qandli diabet; homiladorlar diabeti; ovqatlanish yetishmovchiligi bilan bog‘liq diabet. qandli diabetning 1 t...

This file contains 32 pages in PPTX format (5.5 MB). To download "qandli diabet", click the Telegram button on the left.

Tags: qandli diabet PPTX 32 pages Free download Telegram