pul massasi va pul agregatlari

PPTX 32 pages 162.6 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 162.6 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

slayd 1 pul massasi va pul agregatlari reja: 1.pul massasi tushunchasi,uning mohiyati va tarkibi 2.muomala uchun zarur pul miqdorini aniqlash 3.pulning aylanish tezligi. pul multiplikatori 4.pul agregatlari va ularning tarkibi 5.o’zbekiston respublikasida pul agregatlari va ularning tarkibi 6.xorij mamlakatlarida pul agregatlari 1. pul massasi tushunchasi, uning mohiyati va tarkibi pul massasi tushunchasi pul massasi bu jismoniy va yuridik shaxslarga hamda davlatga tegishli bo’lgan naqd va naqdsiz ko’rinishdagi pul mablag’larining yig’indisidir. 3 pul muomalasi funktsiyalari xo’jalik oborotida bo’ladigan to’lov jarayonlarini muvofiqlashtirish bozordagi talab va taklif muvofiqligini ta’minlash jamiyat ijtimoiy hayoti muvofiqligini ta’minlash pul massasini aniqlashda 2 xil yondashuv mavjud: tranzaktsion yondashuv likvidli yondashuv tranzaktsion yondashuvga ko’ra pullar boshqa aktivlardan farqli ravishda tovarlarni oldi-sotdi imkonini beradi. likvidli yondashuvga ko’ra-pullar eng yuqori likvidli aktiv hisoblanadi. pul muomalasi bu pullarning naqd va naqd bo’lmagan shakllardagi doiraviy aylanishi bo’lib, bunda pullar to’lov vositasi va muomala vositasi funksiyalarini bajaradi. pul muomalasi jarayonida ishtirok etadigan pullar 2 …

2 / 32

ga qat’iy rioya qilgan holda boshqaradi. bunda eng asosiy qonun hujjati bo’lib “markaziy bank” to’g’risidagi qonun hisoblanadi. pul muomlasini tashkil qilish va tartibga solish bir nechta omillarga asoslanadi: 1. pul-tovar munosabatlarining mavjudligi. 2. pul mablag’larining tovarsiz harakatlanishi. 3. pul muomlasining meyoriy huquqiy asoslarining mavjudligi. 4. pul muomalasini tashkil qiluvchi va tartibga soluvchi institutlarning mavjudligidir. odatda pul muomlasini markaziy bank tomonidan tashkil qilinadi va tartibga solinadi. lekin pul muomalasini tashkil qilishda bank tizimining 2-chi pog’onasida turuvchi tijorat banklari rol o’ynaydi. muomala uchun zarur bo‘lgan pul miqdoriga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omil - bu tovarlar va xizmatlar bahosi hisoblanadi. pul miqdori tovarlar va xizmatlar bahosiga to‘g‘ri proportsional, ya’ni tovarlar va xizmatlar bahosining oshishi muomalaga ko‘p pul chiqarishni talab qiladi. pul miqdoriga ta’sir qiluvchi ikkinchi omil - bu pulning aylanish tezligi hisoblanadi. bu omil pul miqdoriga teskari ta’sir ko‘rsatadi. odatda pul qanchalik tez aylansa, muomala uchun zarur bo‘lgan pul miqdori shuncha kam talab qilinadi …

3 / 32

aniqlash uchun zarau bo’lib hisoblanadi. pul bazasi-depozit muassasalarining naqd pul va pul rezervlarining umumiy hajmi pul bazasiga quyidagilar kiradi: markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan naqd pullar. tijorat banklari tomonidan markaziy bank foydasiga qilingan majburiy zaxira ajratmalari. markaziy banklar tijorat banklari jalb qilgan resurslarning bir qismini majburiy tartibda olib qo’yadi. o’zbekistonda tijorat banklarining majburiy zaxira ajratmalari summasini markaziy bank ularning balansidan olib qo’yadi. aqshda va evropada majburiy zaxira ajratmalari summasi tijorat banklarining balansida qoladi. tijorat banklarining markaziy bankning balansida ochilgan nostro vakillik hisob raqamidagi pul mablag’lari pul multiplikatori pul massasini qanday suratlarda ko’payotganligini ko’rsatadi. shu sababli markaziy bank pul massasining dinamikasini va inflyatsiya darajasini kuzatish uchun unga pul multiplikatori kerak. 3. pulning aylanish tezligi. pul multiplikatori. bank multiplikatori bank hisobvaraqqa kiritilgan summa berilgan kreditlar zahiralar a 100 80 20 b 80 64 16 c 64 51.20 12.80 d 51.20 40.96 10.24 e 40.96 32.77 8.19 f 32.77 26.21 6.55 g 26.21 …

4 / 32

o’rsatadi. mk- monetizatsiya koeffitsienti pul muomalasining belgilangan muddat va belgilangan davr uchun miqdoriy o‘zgarishlarini bilish uchun, shuningdek pul massasi hajmi va o‘sish su’ratlarini tartibga solish bo‘yicha tadbirlarni ishlab chiqarish uchun turli xil ko‘rsatkichlar (pul agregatlari) dan foydalaniladi. 4. pul agregatlari va ularning tarkibi aqsh da pul massasini aniqlash uchun 4 ta pul agregati, yaponiya va germaniyada – 3 ta, angliya va frantsiyada – ikkita pul agregatidan foydalaniladi. pul agregatlari – bu pul massasini muqobil o’lchash imkoniyatini beruvchi ko’rsatkichlardir. pul agregatlari: m0, m1, m2, m3, m4 va l kabi pul agregatlari va ularning tarkibi hamda hisoblash mexanizmi. jahon bank amaliyotida m0, m1, m2, m3, m4, l kabi turli pul ko’rsatkichlari, ya’ni agregatlaridan foydalaniladi. ular jumlasiga muomaladagi naqd pullar, kvazi pullar, rezerv pullar, milliy va xorijiy valyutadagi yalpi pul massasini kiritish mumkin. ammo, ko’pchilik davlatlarning bank statistikasida asosan m2 va m3 pul agregatlaridan foydalanadi. ta’kidlash joizki, kamdan-kam davlatlar m4 pul agregatini ishlatadi …

5 / 32

2 pul agregati, ya’ni milliy valyutadagi yalpi pul massasi m1 pul agregati, muddatli va jamg’arma depozitlardan tashkil topadi. m3 pul agregati m2 pul agregati va xorijiy valyutadagi depozitlardan iborat. m4 pul agregati esa m3 pul agregatiga uzoq muddatli qimmatli qog’ozlarni qo’shishi orqali hisoblanadi. hozirgi paytda o’tish iqtisodiyotidagi mamlakatlarda iqtisodiyot, bank tizimi va moliya bozorlarining, jumladan pul, qimmatli qoђozlar va valyuta bozorlarining rivojlanish darajasiga qarab bank statistikasida m0, m1, m2 va m3 pul agregatlaridan foydalaniladi. o’zbekiston bank statistikasida ayni paytda m0, m1 va m2 pul agregatlari va rezerv pullar qo’llaniladi. rivojlangan mamlakatlarning moliya statistikasida pul massasini aniqlashda quyidagi asosiy pul agregatlari to‘plamidan (guruhidan) foydalaniladi: m1 agregati - muomaladagi naqd pullar (banknotalar, tangalar) va joriy bank schyotlaridagi mablag‘larni o‘z ichiga oladi; m2 agregati - m1 agregati va tijorat banklaridagi muddatli va jamg‘arma qo‘yilmalaridan (to‘rt yilgacha) tarkib topgan; m3 agregati - o‘z ichiga m2 agregati va ixtisoslashgan kredit muassasalaridagi jamg‘arma qo‘yilmalarini kiritgan; m4 …

6 / 32

ijiy valyutadagi depozitlardan tashkil topgan. rezerv pullar - markaziy bankning majburiyati bo’lib, o’z ichiga quyidagi passivlarni oladi: markaziy bankdan tashqaridagi naqd pullar, majburiy zaxiradagi mablag’lar, tijorat banklarining markaziy bankdagi vakillik hisobvarag’idagi mablag’lar va markaziy bank mijozlarining depozitlari. rossiya federatsiyada muomaladagi jami pul massasi hisob-kitobi uchun quyidagi pul agregatlari qo‘llaniladi. mo agregati - naqd pullar; m1 agregati - mo agregati va hisob-kitob, joriy va boshqa schyotlar (maxsus schyotlar, kapital qo‘yilmalar schyotlari, akkreditiv va chek schyotlari, mahalliy byudjet schyotlari, kasaba, uyushmalari jamoat va boshqa tashkilotlarning schyotlari, davlat sug‘urta mablag‘lari, uzoq muddatga kreditlash fondi)dagi mablag‘lar tijorat banklariga qo‘yilmalar va jamg‘arma banklaridagi talab qilib olinadigan depozitlarning yig‘indisiga teng; m2 agregati - m1 agregati va tijorat banklaridagi muddatli qo‘yilmalardan iborat; m3 agregati - m2 agregati hamda depozit sertifikatlar va davlat zayom obligatsiyalari yig‘indisidan iborat. pul massasi naqd pullardan tashqari muddatli hisobvaraqlardagi mablag‘ va jamg‘armalarni, depozit sertifikatlari, investitsion fondlarning aktsiyalarini o‘z ichiga oladi. pul massasining yuqoridagi …

7 / 32

va markaziy bank mijozlarining depozitlari. kvazi pullar esa – pul massasi kabi bank tizimining majburiyati sifatida u o‘z ichiga quyidagi passivlarni oladi: talab qilib olinguncha depozitlar, muddatli depozitlar, jamg‘arma depozitlari, xorijiy valyutadagi depozitlar. rezerv pullarning xususiyati shundan iboratki, u bir tomonidan markaziy bankning majburiyati bo‘lsa, ikkinchi tomondan monetar siyosatning maqsadli ko‘rsatkichi hisoblanadi. germaniyada pul agregatlari m1 muomaladagi naqd pullar (banknotalar, tangalar) va joriy bank schyotlaridagi mablag’lar m2 m3 m1 agregati va tijorat banklaridagi muddatli va jamg’arma qo’yilmalaridan (4 yilgacha) m2 agregati va ixtisoslashgan kredit muassasalaridan jamg’arma qo’yilmalari + deposit sertifikatlari aqshda pul massasi qo’yidagi tarkibiy qismlardan iborat m0 m1 m0 + talab qilib olinadigan depozitlar + yo’l cheklari + kredit kartochkalari; m2 markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan naqd pullar; m3 m1 + kichik summadagi muddatli depozitlar + jamg’arma depozitlari + pul bozorining depozit hisobraqamlaridagi mablag’lar + qisqa muddatli repo bitimlari + evrodollardagi depozitlar; m+sertifikatlar+ maqsadli zayom obligatsiyalari+davlat zayom obligatsiyalari+ xazina …

8 / 32

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul massasi va pul agregatlari"

slayd 1 pul massasi va pul agregatlari reja: 1.pul massasi tushunchasi,uning mohiyati va tarkibi 2.muomala uchun zarur pul miqdorini aniqlash 3.pulning aylanish tezligi. pul multiplikatori 4.pul agregatlari va ularning tarkibi 5.o’zbekiston respublikasida pul agregatlari va ularning tarkibi 6.xorij mamlakatlarida pul agregatlari 1. pul massasi tushunchasi, uning mohiyati va tarkibi pul massasi tushunchasi pul massasi bu jismoniy va yuridik shaxslarga hamda davlatga tegishli bo’lgan naqd va naqdsiz ko’rinishdagi pul mablag’larining yig’indisidir. 3 pul muomalasi funktsiyalari xo’jalik oborotida bo’ladigan to’lov jarayonlarini muvofiqlashtirish bozordagi talab va taklif muvofiqligini ta’minlash jamiyat ijtimoiy hayoti muvofiqligini ta’minlash pul massasini aniqlashda 2 xil yondashuv mavjud: ...

This file contains 32 pages in PPTX format (162.6 KB). To download "pul massasi va pul agregatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pul massasi va pul agregatlari PPTX 32 pages Free download Telegram