psixologiya kasb sifatida

PPTX 31 pages 2.6 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «mutaxassislikka kirish» fanidan 6-ma’ruza: psixologiya kasb sifatida samarqand – 2021 yil 1 reja: psixologiyaning tarmoqlari chet el va o’zbekiston ta’lim tizimiga psixolgik xizmatning tadbiq etilishi. psixologlar jamiyati va assotsiatsiyalarining shakllanishi. 2 1. psixologiyaning tarmoqlari hozirgi zamon psixologiyasi juda ham ko’p tarmoqli fan bo’lib, uning tarmoqlari rivojlanishning turli bosqichida ekanligi va hayotning turli sohalari bilan bog’liqligi bilan xarakterlanadi. bunday sertarmoq bo’lgan psixologiyani qanday klassifikatsiya qilmoq kerak? klassifikatsiya qilishning eng muhim shartlaridan biri psixikaning faoliyat jarayonida rivojlanishiga asoslanishdan iboratdir. shunday qilib, psixologiyani inson faoliyatining konkret turiga qarab klassifikatsiya qiladigan bo’lsak, uning bir qancha tarmoqlari borligini ko’ramiz. 3 i. mehnat psixologiyasi. bu inson mehnat faoliyatining psixologik asoslarini, mehnatni ilmiy asosda tashkil qilishning psixologik tomonlarini o’rganadi. mehnat psixologiyasi ma’lum darajada mustaqil bo’lgan, lekin bir-biri bilan chambarchas bog’langan turlarga bo’linadi: injenerlar psixologiyasi aviatsiya psixologiyasi. kosmik psixologiyasi. ii. pedagogik psixologiya. bu ham o’z …

2 / 31

sida vujudga keladigan psixologik holatlarni o’rganadi. psixofarmakologiya – bu turli dorilarning inson psixik faoliyatiga ta’sirini o’rganadi. psixoterapeya – bu kasallarni davolashda psixologik ta’sir qilishdan foydalanish yo’llarini o’rganadi. psixoprofilak-tika va psixogigiyena – bu kishilarni psixik tomondan sog’lom bo’lishini ta’minlashga oid tadbirlar ishlab chiqish bilan shug’ullanadi. iv. yuridik psixologiya. bu o’z navbatida quyidagilarga bo’linadi: sud psixologiyasi kriminal psixologiya mehnat – tuzatish psixologiyasi v. harbiy psixologiya vi. sport psixologiyasi vii. savdo psixologiyasi bordiyu, psixologiya sohalarini klassifikatsiya qilishda psixikaning rivojlanishini asos qilib olsak, unda psixologiyaning yana quyidagi sohalari mavjudligini ko’ramiz: yosh psixologiyasi. bu o’z navbatida quyidagilarga bo’linadi: bolalar psixologiyasi. o’smirlar psixologiyasi. yoshlar psixologiyasi. katta kishilar psixologiyasi. gerantopsixologiya. (qarilar psixologiyasi). 2. maxsus psixologiya. a) patopsixologiya – miyaning o’sish davrida kasallanishi tufayli psixikada yuz beradigan o’zgarishlarni o’rganadi. b) olegofrenopsixologiya – bu miyasida tug’ma kamchiligi bor bolalar psixikasining o’sish masalalari bilan shug’ullanadi. s) surdopsixologiya – karlarning psixik taraqqiyotini o’rganadi. d) tiflopsixologiya – ko’rlar va ko’rish qobiliyati pastlarning …

3 / 31

i va temperamenti, qobiliyatlari, xulqining bosh motivlari, kasbga qobiliyati va ko’nikmalari kabilarni o’rganishdir. uning bo’limlariga: xarakterologiya. individual psixologik farqlar tipologiyasi professiografiya (kasbga bo’lgan qobiliyati va ma’lum bir kasbga yaroqli ekanligini o’rganadigan fandir). 2. chet el va o’zbekiston ta’lim tizimiga psixolgik xizmatning tadbiq etilishi. ta’lim sohasini isloh qilishning asosiy omillaridan biri insoniyat manfaati va ta’limning ustivorligidir. ta’limga psixologik xizmatning kirib kelishi uning paydo bo’lishi bilan bog’liqdir. xorij mamalakatlarida psixologik xizmat xususan, aqshda 1800 yildan boshlab rivojlana boshladi. aqshning birinchi amaliyotchi psixologlari o’z-o’zini tarbiyalash muammosini o’rgangan eksperemental psixologlar edi. amerika maktablarida aqliy taraqqiyot “koeffisiyentini” aniqlash keng tarqalib, keyinchalik “gaydens” xizmatining rivojlanishiga olib keldi. fransuz maktab psixologiyasining otasi alfred bine bo’lib, bu sohada 1894-yildan boshlab ish boshlagan. 1900-yilda fransiyada maktab psixologik xizmati tashkil etildi. 1970-yilda fransiyada psixologik-pedagogik yordam guruhlari psixologik xizmatning asosiy turini tashkil etadi. bunday guruhlar esa maktab psixologiyasi bo’yicha bir mutaxassisni o’z ichiga oladi. bunday brigada 800-1000 ta o’quvchiga xizmat qiladi. …

4 / 31

juda katta hissa qo’shgan. ushbu mavzuda doktorlik dissertasiyani yoqlagan va bir qancha psixologik xizmat asarlari muallifidir. har bir davlatning ijtimoiy taraqqiyoti o’sha davlat hududida yashovchi fuqarolarning ijodiy o’sishi va axloqiy salohiyatiga bog’liq bo’ladi. bu sifatlarni shakllanishi odamlarining maktabgacha ta’lim muassasalarida tarbiyalanish va maktabda o’qish yillariga to’g’ri keladi. chunki bu yillar inson shaxsi va uning individual xususiyatlari bo’lmish temperamenti, xarakteri, qobiliyatlari, qiziqishlari va hakozolarning shakllanishi uchun eng qulay davr hisoblanadi. hozirgi vaqtda ham ilgariroq ham ta’lim tizimiga qarashli maktabgacha ta’lim muassasalari, maktab, kollej va h.k.larda ta’lim-tarbiya jarayonlarida sezilarli qiyinchilikga duch kelinar edi. ayniqsa keyingi davrlarda bu muammolar keskin tus olayotganligi sir emas. yuqoridagi fikrlardan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, psixolog xizmatiga muhtojlik bugun yoki kecha paydo bo’lmasdan, ayrim mamlakatlarda allaqachonlar hayotga tadbiq etilib yaxshigina rivojlanmoqda. jumladan, bu kasb aqshda o’tgan xx asrning 1960 yillarida paydo bo’lib hozirgi zamon psixologiyasidagi asosiy tarmoq hisoblanadi. aqshda 1980 yillarda maktab psixologlarining milliy assosiyasi tuzilgan edi. …

5 / 31

alilova va boshqalar o’z hissasini qo’shgan va hozirga qadar o’z izlanishlarini davom ettirmoqda. 1998 yilda sh.r.baratov “ta’lim tizimida va ishlab chiqarishda psixologik xizmatni tashkil etishning psixologik xususiyatlari” mavzusida ish olib bordi va doktorlik dissertasiyasini yoqladi. ayniqsa mamlakatimiz xalq xo’jaligiga bo’lajak xodimlarni tayyorlashda bosh bo’g’in bo’lmish xalq ta’limi tizimida psixologik amaliyotning yo’lga qo’yilganligi, xalq ta’limi vazirligi tasarrufida “o’quvchilarni kasb-hunarga yo’naltirish va psixologik-pedagogik respublika tashhis markazi” ning tashkil etilganligi va barcha viloyatlarda uning viloyat, tuman bo’limlarining ishlashi, joylarda “psixologik xizmat” markazlarining faoliyat ko’rsatishi, bu muassasalarda xizmat qilish uchun respublikamizning yetakchi ilmiy dargohlarida: m.ulug’bek nomidagi o’zbekiston milily universiteti, nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti va viloyatlardagi bir qator oliy ta‘lim muassasalarida amaliyotchi psixolog mutaxassislarning tayorlanayotganligi bunga yaqqol misol. shuningdek, respublikamizda o’zining ilmiy psixologik salohiyatiga ko’ra chet el amaliyotchi psixologlar bilan bahslasha oladigan, ilg’or chet el psixologik markazlarida amaliyotlarini o’tagan psixolog mutaxassis, olimlarimizning mavjudligi, ular o’z faoliyatlarini maqsadga muvofiq tarzda amalga oshirishlari uchun yetarlicha …

6 / 31

analitik psixologiya assosiasiyasi (international association for analytical psychology, iaap) - xalqaro kasbiy uyushma, k.g.yung an’analari bo’yicha analitik psixologlarni birlashtirgan. uyushma 1955-yilda tashkil etilgan syurixda joylashgan. 28 mamlakatdan ishtirokchilarni birlashtiradi. iaapning asosiy maqsadlari butun dunyo bo’ylab analitik psixologiyaning g’oyalari va amaliyotini kengaytirish, shuningdek, milliy guruhlar ishtirokchilari bo’lgan analitik psixologlarni tayyorlash va amaliyotida mutaxassislar jamoasida universal professional, ilmiy va axloqiy standartlarni belgilashdir. amerika psixologiya assosiasiyasi (angl. american psychological association, apa) dunyodagi professional psixologlarning eng kuchli assosiasiyalaridan biridir, a’zolari qo’shma shtatlar va kanada mutaxassislari. uning qariyb 150 ming a’zosi bor, tashkilotning byudjeti taxminan 70 million dollarni tashkil qiladi. "missiya" - "psixologiyani ilm-fan, kasb-hunar va farovonlikni oshirish, aqliy salomatlik va odamlarni tarbiyalash vositasi sifatida targ’ib qilish". apa 1892-yil iyul oyida klark universitetida 26 nafar psixolog tomonidan tashkil etilgan bo’lib, birinchi prezidenti g.stanle xoll edi. hozirgi kunda assosiasiya fan va amaliyot sohasida 54 ta, aqsh va kanadada 58 ta mintaqaviy vakolatxonalardan iborat. prezidentni saylash har …

7 / 31

ak berishni yaxshilash; ruhiy kasalliklar profilaktikasini amalga oshirish; aqliy salomatlikni saqlash; aqlan kasalliklarning huquqlarini himoya qilish; psixiatriya yordami, ta’lim va tadqiqotlar sohasida eng yuqori axloqiy standartlarni ishlab chiqish va rioya etilishini rag’batlantirish; psixiatriya yordami, ta’lim va tadqiqotlarda yuqori sifat standartlarini ishlab chiqishni rag’batlantirish va ushbu standartlarga rioya qilish; aqlan kasallikka ko’mak berishda kamsitmaslik (tenglik) ni rag’batlantirish; psixiatrlarning huquqlarini himoya qilish. keyinchalik psixologiya sohasidagi ilmiy ishlar faollashtirildi. 1956-yildan boshlab «voprosi psixologii» jurnalining chiqa boshlashi buning guvohidir. psixologiya masalalari sohasidagi ko’p materiallar, shuningdek, «semya i shkola», «doshkolnoe vospitanie», «nachalnaya shkola», «psixologicheskiy jurnal», «voprosi psixologii» jurnallarida va boshqa davriy matbuotda bosilib chiqib turdi. ilmiy ishlarning faollashtirilganligi, shubhasiz, 1957-yii psixologlar jamiyatini tuzishga yordam berdi. shu yillar mobaynida bizning oliy ta’lim muassasalarimiz psixologiyadan zaruriy o’quv qo’llanmalari bilan ta’minlandi. 30-yillarda psixologlar psixikani eksperimental o’rganish yuzasidan ko’p maxsus laboratoriya va xonalar tashkil qildilar. bunday laboratoriyalar faqat markaziy shaharlar (moskva, leningrad)dagina emas, balki olis viloyatlar hamda milliy respublikalar, …

8 / 31

fiziologiya sohasida olib borgan ilmiy tekshirishlariga katta e’tibor berildi. chunki psixik jarayon va xususiyatalarni ilmiy jihatdan o’rganish, uning fiziologik mexanizmini o’rganishni taqozo qilar edi. bu o’rinda i.p.pavlovning oliy nerv faoliyati, uning xususiyat va qonuniyatlari haqidagi ta’limoti muhim ahamiyatga ega edi. lekin bu davrda pavlov ta’limotini ba’zi flziolog va psixologlar mexanistik ta’limot deb hisoblar edilar. haqiqatdan ham pavlovning ba’zi shogirdlari va izdoshlari mexanistik qarashlarga berilib, psixik hodisalarni fiziologik hodisalardan iborat deb, psixologiyani oliy nerv faoliyati fiziologiyasiga tenglashtirib qo’ydilar. bunday qarashlar izlanishlari olamshumul ahamiyatga ega bo’lgan psixologlar tomonidan tanqid qilindi va qoralandi. i.p. pavlov psixik hodisalarning, jarayon va xususiyatlarning nerv-fiziologik mexanizmi oliy nerv faoliyati bilan bog’liqligini asoslab berdi. o’sha vaqtlarda butunittifoq fanlar akademiyasi va tibbiyot (medisina) fanlar akademiyasi sessiyalarida pavlovning oliy nerv faoliyati haqidagi ta’limotini psixologiyaga tatbiq etish masalasi ilgari surildi va uni psixologik hodisalarni ilmiy jihatdan tushunishdagi ahamiyati yoritib berildi. ayniqsa, pavlovning bosh miya po’stida yangi muvaqqat nerv bog’lanishlarining hosil bo’lishi …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya kasb sifatida"

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «mutaxassislikka kirish» fanidan 6-ma’ruza: psixologiya kasb sifatida samarqand – 2021 yil 1 reja: psixologiyaning tarmoqlari chet el va o’zbekiston ta’lim tizimiga psixolgik xizmatning tadbiq etilishi. psixologlar jamiyati va assotsiatsiyalarining shakllanishi. 2 1. psixologiyaning tarmoqlari hozirgi zamon psixologiyasi juda ham ko’p tarmoqli fan bo’lib, uning tarmoqlari rivojlanishning turli bosqichida ekanligi va hayotning turli sohalari bilan bog’liqligi bilan xarakterlanadi. bunday sertarmoq bo’lgan psixologiyani qanday klassifikatsiya qilmoq kerak? klassifikatsiya qilishning eng muhim shartlaridan biri psixikaning faoliyat jarayonida rivojlanishiga asoslanishdan ibora...

This file contains 31 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "psixologiya kasb sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya kasb sifatida PPTX 31 pages Free download Telegram