"maymun etaklagan odam" hikoyasi

DOCX 8 стр. 25,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
udk: 821 512 420 “maymun etaklagan odam” hikoyasi: absurd vaziyat va absurd qahramon tahlili marhabo qo'chqorova, filologiya fanlari nomzodi o'zr fa o'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti katta ilmiy xodimi annotatsiya: mazkur maqolada hozirgi o'zbek prozasining taniqli yozuvchilaridan biri nazar eshonqulning “maymun etaklagan odam” hikoyasidagi absurd vaziyatga tushib qolgan absurd qahramonning fojiasi mavjud jamiyat (sotsialistik jamiyat) keltirib chiqargan ulkan fojia ekani tahlil etilgan. kalit so'z: hikoya, absurd vaziyat, absurd qahramon, davr fojiasi, metafora. annotatsiya: v etoy state analiziruetsya velikaya tragediya vizvannaya obshestvom, v kotorom proizoshla tragediya absurdnogo geroya v absurdnom dele v rasskaze «chelovek, vedushiy obezyanu» izvestnogo uzbekskogo pisatelya nazara eshankula. klyuchevie slova: rasskaz, absurdnaya situatsiya, absurdniy geroy, tragediya togo perioda, metafora. annotation: this article analyses that the tragedy of the absurd hero who is in an absurd situation in the story named “a man leading a monkey” written by one of the well-known uzbek prose writer nazar eshankul, is …
2 / 8
i bilan yangi-yangi fikrlar aytishga haqli. nazar eshonqulning suhbatdoshi bergan savolga javobni o'qish orqali “maymun etaklagan odam” hikoyasining asl mohiyatini topib olish mumkin. “menga “odam o'z umrining rassomi, har kim qanday yashasa, shunday surat chizadi, kunlarni, umrni, umrning fasllarini chizadi” degan fikr kelib qolgan. keyin atrofimda qarashlarning duvillab to'kilishini, tanazzulga yuz tutgan g'oyalar va tushunchalarni ko'rdim. ular birma-bir qadimgi bobil qo'rg'onlariga o'xshab ko'z oldimizda qulay boshladi. ha, 80-yillarda biz bularning hammasini ko'rdik. o'sha qulagan qarashlar, g'oyalar, intilishlar millionlab umrlarini o'zi bilan birga olib ketdi. shunda men o'z umrini o'tab bo'lgan ziyoli odamning obrazi orqali hayotning ana shu silsilasini aks ettirishni istadim. hikoya o'sha kayfiyatda yaratilgan. hikoyada rassom haqida umuman o'ylamaganman. men uchun suratlar shunchaki metafora – tashbeh vazifasini o'tagan. ziyoli odamning ichki dunyosini ifodalashni istaganman” [3. 121-122]. darhaqiqat, “maymun etaklagan odam”da rassom chol o'zining ishonganlari, e'tiqodi tanazzulga yuz tutganini anglab etadi. uning chizgan suratlari va eskizlar “1957”, “1947”, “1937”, “1928”, …
3 / 8
illik sahnalar orqali sho'ro tuzumining dahshatli, suronli yillariga hamda qahramonning tuzumga, jamiyatga nisbatan ishonchsizlik, umidsizlik, alamzadalik kabi ruhiy holatiga ramziy ishoralar beradi. rassom chol 20-yillarda komsomol bo'lgan va bosmachilarga qarshi kurashgan, yangi sovet tuzumini o'rnatishda jonbozlik ko'rsatgan faol shaxs bo'lgan. uning bu davrdagi hayoti ilk suratni eslatadi. uning ilk surati ijarachi qo'shni yigit tilidan shunday ta'riflanadi: “surat ancha uquvsizlarcha chizilgan bo'lsa-da, ranglari yorqin va tiniq edi. suratda quyuq o'rmondan maymunni etaklab chiqayotgan barvasta gavdali yigit tasvirlangan edi. yigitning ko'zlari tiyrak va ishonch bilan porlab turar, maymunning bo'yniga solingan kishan tarang tortilgan edi” [4. 339.]. rassom umrining so'nggida chizgan surat esa yana o'sha yigit tilidan shunday ta'riflanadi: “men rasmdagi manazaradan bir nafas dong qoldim: suratda xuddi brinchi rasmdagi o'rmon aks ettirilgan edi. faqat bu suratda maymun umidsiz ko'zlariga g'am chekkan munkaygan cholni o'rmon sari etaklab ketardi” [4. 346.]. bu suratlardagi manzarani ikki xil badiiy talqin etish mumkin. birinchisi, quyuq o'rmonzordan kishanlab …
4 / 8
iqdi. u nurli, yorug' kelajak izladi. ammo etib kelgan joyi yana quyuq o'rmonzor (yana jaholat) bo'lib chiqdi. “maymun etaklagan odam” hikoyasida yozuvchining jamiyat va bashariyatga “inson bu dunyoda nima uchun yashaydi?”, “u qanday yashashi kerak?” degan savollar ustida o'ychan kun o'tkazib, surat chizayotgan rassom chol va uning ayanchli qismati orqali o'tmishga, sotsialistik tuzumning emirilib, chirib bo'lganiga ramziy ishoralar beradi. sotsialistik jamiyatning qurboniga aylangan nechta avlodning fojiaviy hayoti, qismatini nazar eshonqul bor-yo'g'i bir kichik hikoyada badiiy gavdalantira bilgan. ijodkor tanazzulga yuz tutgan g'oyalar (sotsialistik-kommunistik mafkura), tushunchalar (kelajakda kommunizm yaratilishi haqidagi utopik tushuncha va absurd gaplar)ning, byurokratizm va totalitarizm (qog'ozbozlik, soxta ko'paytirib yozishlar, markazdan turib boshqarish sistemasi) inson hayotini izdan chiqarib tashlashini rassom chol (“maymun etaklagan odam”), qorovul (“bevaqt chalingan bong”), o'g'il va ota (“ajr”), n. (“go'r o'g'li yoxud hayot suvi”), bayna momo (“shamolni tutib bo'lmaydi”) obrazlarida yorqin badiiy aks ettirdi. bu obrazlarda sovet mafkurasining g'oyalarini yaratish uchun safarbar etilgan millionlab odamlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""maymun etaklagan odam" hikoyasi"

udk: 821 512 420 “maymun etaklagan odam” hikoyasi: absurd vaziyat va absurd qahramon tahlili marhabo qo'chqorova, filologiya fanlari nomzodi o'zr fa o'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti katta ilmiy xodimi annotatsiya: mazkur maqolada hozirgi o'zbek prozasining taniqli yozuvchilaridan biri nazar eshonqulning “maymun etaklagan odam” hikoyasidagi absurd vaziyatga tushib qolgan absurd qahramonning fojiasi mavjud jamiyat (sotsialistik jamiyat) keltirib chiqargan ulkan fojia ekani tahlil etilgan. kalit so'z: hikoya, absurd vaziyat, absurd qahramon, davr fojiasi, metafora. annotatsiya: v etoy state analiziruetsya velikaya tragediya vizvannaya obshestvom, v kotorom proizoshla tragediya absurdnogo geroya v absurdnom dele v rasskaze «chelovek, vedushiy obezyanu» izvestnogo uzbekskogo pisatel...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (25,3 КБ). Чтобы скачать ""maymun etaklagan odam" hikoyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "maymun etaklagan odam" hikoyasi DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram