parkinson kasalligini davolashda qoʻllaniladigan dori vositalari

PPTX 12 pages 3.0 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

parkinson kasalliginie parkinson kasalligini davolashda ishlatiladigan dori vositalar. 1-dav 319b-guruh atoyev muxammadali parkinson kasalligi (pk) — bu markaziy asab tizimining surunkali, progressiv degenerativ kasalligi bo‘lib, asosan nigrostrial dopaminergik neyronlar degeneratsiyasi bilan xarakterlanadi. bu kasallikda dopamin sintezi kamayadi, natijada bazal gangliyalardagi dopamin va atsetilxolin o‘rtasidagi muvozanat buziladi. natijada bemorlarda gipokineziya, tremor, mushak rigidligi va postural buzilishlar kabi klinik belgilari rivojlanadi. davolashda maqsad — dopamin yetishmovchiligini bartaraf etish, uning ta’sirini kuchaytirish yoki saqlab qolish, hamda atsetilxolinning ortiqcha faolligini kamaytirishdan iborat. kirish ta’sir mexanizmi (farmakodinamika): levodopa — dopaminning biosintetik prekursori bo‘lib, qon–miya to‘sig‘idan o‘tadi. miyaga kirgach, dopa-dekarboksilaza fermenti ta’sirida dopaminga aylantiriladi. dopamin striatumda dopaminergik neyronlarni faollashtiradi, bu esa harakatlarni muvofiqlashtiradi, tremor va rigidlikni kamaytiradi. farmakokinetikasi: og‘iz orqali tez so‘riladi. qon–miya to‘sig‘idan o‘tadi, ammo faqat 1–3% miqdorda miya to‘qimalariga yetib boradi, chunki periferiyada fermentlar uni dopaminga aylantiradi. shu sababli levodopa odatda periferik dopa-dekarboksilaza inhibitörlari (karbidopa yoki benserazid) bilan birgalikda qo‘llaniladi. kombinatsiyalangan shakllar: levodopa + …

2 / 12

makodinamika: d₂ retseptorlarni faollashtirib, dopamin kabi ta’sir ko‘rsatadi. parkinson simptomlarini yengillashtiradi, ayniqsa gipokineziya va rigidlikni kamaytiradi. farmakokinetika: og‘iz orqali yaxshi so‘riladi. miyaga oson kiradi. yangi avlod agonistlarining yarim parchalanish davri uzun, bu ularni kechki simptomlarni kamaytirishda foydali qiladi. afzalliklari: levodopaga nisbatan diskineziya chaqiruvchi ta’siri kamroq. yosh bemorlarda yoki kasallikning dastlabki bosqichida monoterapiya sifatida tavsiya etiladi. nojo‘ya ta’sirlari: qon bosimi pasayishi uyquchanlik, holsizlik impuls nazorati buzilishi (gambling, giperseksualizm) gallyutsinatsiyalar, ayniqsa keksalarda. dopamin retseptor agonistlari amantadin dastlab gripp a virusiga qarshi vosita sifatida ishlab chiqilgan, ammo keyinchalik uning markaziy nerv tizimiga dopaminergik ta’siri aniqlanib, parkinson kasalligida simptomatik davo sifatida keng qo‘llanila boshlandi. bu dori parkinson simptomlarini yengillashtiruvchi yagona vosita bo‘lib, bir vaqtning o‘zida bir nechta mexanizmlar orqali ta’sir ko‘rsatadi. dozalash (klinik amaliyotda) odatda 100 mg kuniga 1–2 marta boshlanadi. maksimal doza — 400 mg/kun. tolerantlik (odatlanish) rivojlanmasligi uchun dozani asta-sekin oshiriladi. kechqurun berilmaydi (uyqusizlik sababli). amantadin (midantan) ta’sir mexanizmi (farmakodinamika) amantadinning ta’sir …

3 / 12

i ekzitotoksik shikastlanishdan himoya qiladi. – shu sababli amantadin diskineziyani (levodopa bilan bog‘liq ortiqcha harakatlar) kamaytiradi. antixolinergik xususiyatlari mavjud – zaif tarzda muskarin retseptorlarini bloklaydi, bu esa tremorni yengillashtirishda yordam beradi. farmakokinetikasi so‘rilishi: – og‘iz orqali tez va to‘liq so‘riladi. – biologik o‘zlashtirilishi 90% gacha. ta’sir boshlanishi: – 1–2 hafta ichida klinik simptomlar (rigidlik, bradikineziya) yengillashadi. taqsimlanishi: – miyaga oson kiradi, qon-miya to‘sig‘idan o‘tadi. – plazma oqsillari bilan bog‘lanish past (≈ 20%). metabolizm: – asosan o‘zgarmagan holda buyrak orqali chiqariladi. – shu sababli buyrak yetishmovchiligida dori dozasi kamaytiriladi. yarim parchalanish davri (t½): – 10 dan 15 soatgacha (ba’zan 24 soatgacha). – uzoq muddatli foydalanishda organizmda biroz to‘planishi mumkin. kombinatsiyada qo‘llanilishi amantadin ko‘pincha: levodopa bilan birga qo‘llaniladi — sinergik ta’sir beradi (ya’ni ular bir-birini kuchaytiradi). diskineziya rivojlangan bemorlarda levodopa dozasi kamaytirilib, amantadin qo‘shiladi — natijada ortiqcha harakatlar yengillashadi. dastlabki bosqichda esa u monoterapiya sifatida qo‘llanilishi mumkin, ayniqsa yosh bemorlarda. parkinson kasalligida …

4 / 12

kazlardan biri bo‘lib, unda dopaminergik va xolinergik neyronlar o‘zaro qarama-qarshi faoliyat yuritadi: dopamin — harakatni faollashtiradi atsetilxolin — harakatni sekinlashtiradi parkinson kasalligida dopamin kamaygani uchun atsetilxolin nisbatan ustunlikka ega bo‘ladi. antixolinergiklar muskarin retseptorlarini bloklab, atsetilxolin ta’sirini kamaytiradi, shu orqali: dopamin–atsetilxolin muvozanatini tiklaydi tremorni kamaytiradi rigidlikni yengillashtiradi ya’ni, ular “funksional dopaminergik ta’sirni kuchaytiradi”, lekin dopamin miqdorini oshirmaydi. farmakokinetikasi so‘rilishi: og‘iz orqali tez so‘riladi. qon–miya to‘sig‘idan o‘tishi: juda oson, shuning uchun markaziy (cns) ta’siri kuchli. ta’sir boshlanishi: 1–2 soat ichida. ta’sir davomiyligi: 6–12 soat (triheksifenidilda odatda 8 soatgacha). metabolizm: jigarda biotransformatsiyaga uchraydi. chiqarilishi: asosan buyrak orqali, qisman o‘zgarmagan holda. prezidentimiz shavkat mirziyoyev miromonovich nutqidan parcha... «el-yurtimizning salomatligi — jamiyatning bebaho boyligidir. sizlar — tibbiyot sohasida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar, har kuni inson hayotini saqlashga xizmat qilayotgan fidoyilarsiz. shu bois, birlamchi bo‘g‘inda, oilaviy shifokorlikdan tortib tor yo‘nalishgacha — har bir soha sizning bilim-mahoratingiz va vatanparvarligingizga tayanadi. sizga yuklangan mas’uliyat ulkan, lekin shunday ulug‘ ishni …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parkinson kasalligini davolashda qoʻllaniladigan dori vositalari"

parkinson kasalliginie parkinson kasalligini davolashda ishlatiladigan dori vositalar. 1-dav 319b-guruh atoyev muxammadali parkinson kasalligi (pk) — bu markaziy asab tizimining surunkali, progressiv degenerativ kasalligi bo‘lib, asosan nigrostrial dopaminergik neyronlar degeneratsiyasi bilan xarakterlanadi. bu kasallikda dopamin sintezi kamayadi, natijada bazal gangliyalardagi dopamin va atsetilxolin o‘rtasidagi muvozanat buziladi. natijada bemorlarda gipokineziya, tremor, mushak rigidligi va postural buzilishlar kabi klinik belgilari rivojlanadi. davolashda maqsad — dopamin yetishmovchiligini bartaraf etish, uning ta’sirini kuchaytirish yoki saqlab qolish, hamda atsetilxolinning ortiqcha faolligini kamaytirishdan iborat. kirish ta’sir mexanizmi (farmakodinamika): levodopa — dopaminning b...

This file contains 12 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "parkinson kasalligini davolashda qoʻllaniladigan dori vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: parkinson kasalligini davolashd… PPTX 12 pages Free download Telegram