nurlanish orqali issiqlik uzatilishi va asosiy qonunlari hamda ularning tahlili

DOCX 16 стр. 100,6 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 100,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

nurlanish orqali issiqlik uzatilishi va asosiy qonunlari hamda ularning tahlili reja 1. asosiy tushunchalar 2. issiqlik nurlanishning asosiy qonunlari 3. qattiq jismlar orasida nurli issiqlik amashinuvi. 4. ekranlar 5. gazlarning nurlanishi 6. murakkab issiqlik almashish jarayonlari asosiy tushunchalar issiqlik texnikasining yuqori temperaturalar sohasida, nurli issiqlik almashish o‘zining jadalligi bilan boshqa issiqlik almashinuv usullaridan ustun turadi. shuning uchun yuqori temperaturalarda ishlaydigan agregatlarni yaratishda, nurli issiqlik almashishidan yuqori darajada foydalanishni e’tiborga olish lozim. bu avvalo, qozon qurilmalariga, sanoat pechlariga taalluqlidir. qurilish materiallari korxonalarida, tsement, ohak, shamot va boshqa meteriallarni ishlab chiqarishda bunday pechlar keng qo‘llanilmoqda. issiqlik bir jismdan ikkinchisiga nur orqali uzatilish jarayoni nurli issiqlik almashinuvi deyiladi. issiqlik nurlarining tarqalishi bu jism ichki energiyasining elektromagnit to‘lqin energiyasiga aylanishidir. temperaturasi absolyut noldan farqli bo‘lgan hamma jismlar nur tarqatadi. nurlanish energiyasi asosan nur tarqatayotgan jismning fizik xossalari va temperaturasiga bog‘liqdir. elektromagnit to‘lqinlar bir-biridan to‘lqin uzunligi yoki tebranish chastotasi bilan farqlanadi. agar to‘lqin uzunligi , …

2 / 16

r uzlukli spektrli, ya’ni faqat muayyan to‘lqin uzunliklar oralig‘ida energiya nurlantiradi. ularga qizdirilgan gazlar va bug‘lar kiradi. nur chiqarayotgan jismning faqat temperaturasi va optik xossalari bilan aniqlanadigan nurlanish issiqlik nurlanishi deyiladi. jismga yutilgan issiqlik nurlari atom va molekulalarning tartibsiz issiqlik harakat energiyasiga aylanadi va jismning temperaturasini oshiradi. issiqlik nurlanishini tavsiflaydigan asosiy kattaliklarga quyidagilar kiradi: nuriy oqim q, nurlanish zichligi ye va nurlanish jadalligi (oqimning spektral zichligi) j. vaqt birligi ichida, to‘lqin uzunligi dan +d bo‘lgan oraliqda mos bo‘lgan nurlanish energiyasiga oqimning monoxromatik nurlanishi q deyiladi. spektrning 0 dan gacha oraliqdagi to‘lqin uzunliklariga mos bo‘lgan barcha nurlanishga integral yoki nuriy oqim q deyiladi. jismning yuza birligidan barcha yo‘nalishlar bo‘yicha nurlanayotgan nurli oqimga jismning integral nurlanish zichligi deyiladi. e=dq/df (10.1) nurlanayotgan jismning barcha yuzasi bo‘yicha tarqalayotgan nurli oqim: q to‘lqin uzunligining cheksiz kichik orlag‘ida traqalayotgan oqim zichligini, shu oraliq kattaligiga nisbati oqimning spektral zichligi (jadalligi) deyiladi: j=de/d (10.2) jism sirtiga tushgan barcha …

3 / 16

r=1 bo‘lsa, (ya’ni a=d=0), jism o‘ziga tushgan barcha nuriy energiyani qaytaradi. agar qaytarish geometrik optika qonunlariga bo‘ysunsa, u holda jismning sirti ko‘zgu sirt deyiladi. agar jismdan nur diffuzion qaytsa, (lot.diffusio–tarqalish, oqish), bunday jismga absolyut oq jism deyiladi. agar d=1 bo‘lsa, (ya’ni a=r=0), u holda jism o‘ziga tushayotgan nurlarning hammasini o‘tkazib yuboradi va absolyut tiniq (shaffof), ya’ni diatermik jism deyiladi. tabiatda absolyut qora, oq va tiniq jismlar bo‘lmaydi. neft qurumi, qor va muz o‘zining xossalari jihatidan absolyut qora jismga yaqin turadi. ularning yutilish koeffitsienti a=0,90,96. metallarning silliqlangan sirti uchun r=0,97 ga teng. bir va ikki atomli gazlarning hammasini diatermik (d1) jismlar deb hisoblash mumkin. uch atomli va ko‘p atomli gazlar, ularning aksincha issiqlik energiyasini yutadi va chiqaradi. havo ham deyarli shaffof muhit hisoblanadi, lekin uning tarkibida suv bug‘lari bo‘lsa, uning shaffofligi keskin kamayadi. real jismlar oz yoki ko‘p darajada qora, ko‘zgusimon va tiniq bo‘ladi. spektral yutish xususiyati tushayotgan nurlanishning to‘lqin uzunligiga …

4 / 16

belgilanadi: (10.5) bu yerda c1=0,37410-15vtm2; c2=1,438810-2 mk – plank doimiylari; 10.2-rasm. absolyut qora jismning nurlanish jadalligini to‘lqin uzunligi va temperaturaga bog‘liqligi e – natural logarifm asosi. nurlanish jadalligini to‘lqin uzunligi va temperatura bo‘yicha plank qonuniga asosan taqsimlanishi 10.2-rasmda tasvirlangan. vin qonuni. 10.2-rasmdan ko‘rinib turibdiki, jismning temperaturasi orttirilsa, uning nur tarqatish jadalligining maksimumi qisqa to‘lqin tomonga siljiydi. bu qonuniyatni v. vin 1893 yili taklif etgan va uning matematik ifodasini bergan: max=0,0028989/t yoki tmax=v=2,89810-3mk (10.6) bu v.vinning siljish qonuni deyiladi. siljish qonuniga muvofiq jismlar nur ko‘rinishida tarqatadigan elektromagnit to‘lqinlarning jadalligi har xil temperaturada turlicha bo‘ladi. masalan, elektr isitkichning temperaturasi t=1100 k bo‘lganda, u max=310-6m bo‘lgan to‘lqin uzunlikdagi nurni tarqatadi, uning spektri asosan infraqizil nurdan iborat bo‘ladi. quyosh (t=5500 k) nuri to‘lqin spektrini olsak, undagi to‘lqin uzunlik max=510-7m ga to‘g‘ri keladi. bu to‘lqin uzunlik spektrning ko‘zga ko‘rinadigan qismiga to‘g‘ri keladi. stefan-boltsman qonuni. tajriba natijalari asosida i. stefan (1879 yili) quyidagi qonuniyatni aniqladi: absolyut …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nurlanish orqali issiqlik uzatilishi va asosiy qonunlari hamda ularning tahlili"

nurlanish orqali issiqlik uzatilishi va asosiy qonunlari hamda ularning tahlili reja 1. asosiy tushunchalar 2. issiqlik nurlanishning asosiy qonunlari 3. qattiq jismlar orasida nurli issiqlik amashinuvi. 4. ekranlar 5. gazlarning nurlanishi 6. murakkab issiqlik almashish jarayonlari asosiy tushunchalar issiqlik texnikasining yuqori temperaturalar sohasida, nurli issiqlik almashish o‘zining jadalligi bilan boshqa issiqlik almashinuv usullaridan ustun turadi. shuning uchun yuqori temperaturalarda ishlaydigan agregatlarni yaratishda, nurli issiqlik almashishidan yuqori darajada foydalanishni e’tiborga olish lozim. bu avvalo, qozon qurilmalariga, sanoat pechlariga taalluqlidir. qurilish materiallari korxonalarida, tsement, ohak, shamot va boshqa meteriallarni ishlab chiqarishda bunday pechlar ...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (100,6 КБ). Чтобы скачать "nurlanish orqali issiqlik uzatilishi va asosiy qonunlari hamda ularning tahlili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nurlanish orqali issiqlik uzati… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram