amir said olimxonning buxoro xalqining xasrati va tarixi

DOCX 17 pages 28.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

amir said olimxonning buxoro xalqining xasrati va tarixi reja: 1. amir nasrullohxon shaxsining tarixiy manbalar va adabiyotlardagi talqini 2. amir nasrullohxonning hokimiyat uchun kurashi 3. amir nasrulloxonning buxoro amirligini markazlashgan davlatga aylantirish yuzasidan olib borgan tadbirlari tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida hokimiyat tepasiga obyektiv va subyektiv shart-sharoitlar natijasida turli kuchlarning kelishi, o‘z navbatida, jamiyat hayotida keskin o‘zgarishlarni ro‘y berishiga hamda muayyan islohotlarni amalga oshishiga olib keladi. binobarin, buxoro davlatida ham hokimiyatning ashtarxoniylar sulolasidan mang‘itlar vakillari qo‘liga o‘tishi ma’lum bir omillarning ta’siri ostida ro‘y bergan. buxoro davlatchiligi tarixida sodir bo‘lgan ushbu jarayonlarning mazmun va mohiyatini o‘rganishda ilmiy jamoatchilik o‘rtasida turli xil yondashuvlar ilgari suriladi. tarixiy manbalardan ma’lumki, ashtarxoniylar sulolasi hukm surgan davrda, ayniqsa, uning oxirgi vakillaridan biri abulfayzxon hukmronligi yillarida (1711-1747) davlatda o‘zboshimchalik, boshboshdoqlik, o‘zbek qabila-urug‘lari o‘rtasida hokimiyat uchun kurash, ayrim hududlarning mustaqillikka bo‘lgan intilishlarining kuchayishi bilan bog‘liq holatlar buxoro davlatini ham ichki ham tashqi siyosatda to‘la tanazzul yoqasiga olib kelgan edi. …

2 / 17

lgen. legitimatsiya sredneaziatskoy dinastii mangitov v proizvedeniyax ix istorikov (xviii – xix vv.) – almati: dayk-press, 2004. – s.231. ] shu bilan birga, obyektiv sabablar bilan bir qatorda, bizning fikrimizcha, mamlakatda bunday xavfli vaziyatning yuzaga kelishiga quyidagi uchta subyektiv omil va voqealar ham muayyan darajada o‘zining ta’sirini o‘tkazgan: birinchidan, xonlikning muhim hududiy markazlaridan biri hisoblangan hamda mamlakatning asosiy iqtisodiy, ma’rifiy va harbiy resurslari joylashgan samarqand bekligini xonning asosiy raqiblaridan biri bo‘lgan rajab sulton boshqaruviga o‘tishi; ikkinchidan, nomusulmon bo‘lgan jo‘ng‘orlar quvg‘inidan qochgan qozoq ulamolariga nisbatan xon hokimiyati tomonidan yetarli e’tibor bo‘lmaganligi va buning oqibatida musulmonlar o‘rtasida katta obro‘ga ega bo‘lgan ushbu ulamolarning yetti yil davomida sarson-sargardonchilikda bo‘lishlari aholining xonga bo‘lgan hurmat e’tiborini yo‘qolishiga olib kelgan; uchinchidan, xonning bevosita yo‘l qo‘yib berishi natijasida ibodullo xitoy va uning tarafdorlari tomonidan muqaddas qadamjo hisoblanadigan xo‘ja bahovuddin xonaqosining vayron etilishi aholining kuchli noroziligini kelib chiqishiga sabab bo‘lgan[footnoteref:2]1. [2: 1 mirza abdal azim sami. tarixi salatini-i …

3 / 17

uzoq muddat yomg‘ir yog‘ishi) sababli haydaladigan yerlarning dehqonchilik uchun yaroqsiz ahvolga kelishi va o‘z navbatida aholining katta qismini samarqand va miyonqol hududlarini tark etishga majbur etgan. sharqshunos anke fon kyugelgenning ma’lumotlariga ko‘ra, otaliq lavozimida faoliyat yuritgan muhammad hakimbiy (muhammad rahimning otasi) isyonchilar va ichki dushmanlar bilan tinchlik yo‘lida muzokaralar olib borishi natijasida muayyan muddat davomida barqarorlikni saqlashga muvaffaq bo‘lgan. shu bilan birga, yuqorida nomi tilga olingan ibodullo xitoy o‘z tarafdorlari va boshqa xitoy-qipchoq urug‘iga mansub bo‘lgan aholi bilan birgalikda miyonqolda amirga qarshi qo‘zg‘olon ko‘targan va buning oqibatida bir qator shaharlar vayrona holatga tushib qolgan. bunday vaziyatda abulfayzxon ibodullo xitoyning qilmishlariga yarasha jazo berish o‘rniga, aksincha, uni devonbegi (“devonxona boshlig‘i”) lavozimiga tayinlagani xalqning haqli ravishda abulfayzxon xokimiyatiga nisbatan noroziligini va unga qarshi borish ruhiyatini keltirib chiqargan. shuni alohida ta’kidlash joizki, muhammad hakimbiy abulfayzxon hukmronligi davrida davlat hokimiyatiga qarshi chiqqan qo‘zg‘olonchilarga qarshi kurashda bir qator muvaffaqiyatlarga erishgan. bundan ijobiy tarzda foydalangan muhammad …

4 / 17

o‘rlik ko‘rsatadi va otaliq muhammad doniyolbiyni asirlikdan ozod etadi. yuqoridagilar bilan cheklanmasdan, nodirshoh o‘g‘li rizoqulining nomaqbul harakatlari uchun abulfayzxondan uzr so‘rab, undan an’anaga ko‘ra sulh tuzishni taklif qiladi. ikki davlat hukmdorlari amudaryo qirg‘oqlarida uchrashib, eron va turon mamlakatlari o‘rtasida barqaror ittifoqni mustahkamlashga kelishib oladilar. mazkur uchrashuvda muhammad hakimbiy va uning o‘g‘lini ozod etilishi ikki davlat o‘rtasidagi barqaror tinchlikni o‘rnatishda muhim omil bo‘lib xizmat qilgan. ikki davlat o‘rtasida tinchlik muzokaralarini o‘tkazishda muhammad hakimbiy va uning o‘g‘li muhammad rahimlarning xizmati katta bo‘lgan. bunday vaziyatdan unumli ravishda foydalangan muhammad rahim hokimiyatni egallash uchun nodirshoh bilan samimiy munosabatda bo‘lishga intiladi. nodirshoh muhammad rahimning hokimiyatni boshqarishga bo‘lgan qobiliyatini ko‘rib, unga o‘z o‘g‘li kabi yondashadi hamda hokimiyatni egallashda amaliy yordam ko‘rsatadi. xususan, nodirshoh muhammad rahimga o‘z harbiy kuchini mustahkamlashi uchun askarlar sonini 6000 dan 18000 gacha ko‘paytirishiga hamda muhammad hakimbiyning vafotidan so‘ng uni otaliq lavozimini egallashiga imkoniyat tug‘dirib beradi. shu bilan birga, nodirshoh abulfayzxon davlatidagi ichki …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir said olimxonning buxoro xalqining xasrati va tarixi"

amir said olimxonning buxoro xalqining xasrati va tarixi reja: 1. amir nasrullohxon shaxsining tarixiy manbalar va adabiyotlardagi talqini 2. amir nasrullohxonning hokimiyat uchun kurashi 3. amir nasrulloxonning buxoro amirligini markazlashgan davlatga aylantirish yuzasidan olib borgan tadbirlari tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida hokimiyat tepasiga obyektiv va subyektiv shart-sharoitlar natijasida turli kuchlarning kelishi, o‘z navbatida, jamiyat hayotida keskin o‘zgarishlarni ro‘y berishiga hamda muayyan islohotlarni amalga oshishiga olib keladi. binobarin, buxoro davlatida ham hokimiyatning ashtarxoniylar sulolasidan mang‘itlar vakillari qo‘liga o‘tishi ma’lum bir omillarning ta’siri ostida ro‘y bergan. buxoro davlatchiligi tarixida sodir bo‘lgan ushbu jarayonlarning mazmun va mo...

This file contains 17 pages in DOCX format (28.8 KB). To download "amir said olimxonning buxoro xalqining xasrati va tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: amir said olimxonning buxoro xa… DOCX 17 pages Free download Telegram