maktab yoshidagilar harakat aktivligi (faolligi)ning me’yori

DOCX 17 pages 1.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

maktab yoshidagilar harakat aktivligi (faolligi)ning me’yori. kunlik harakatlar kirish i bob. maktab yoshidagi bolalarda harakat faoliyati nazariy asoslari ii bob. harakat faolligi me’yorlari va kunlik faoliyatni tashkil etish iii bob. harakat faolligini oshirishning samarali yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish maktab yoshidagi bolalar organizmi faol o‘sish va rivojlanish davrini boshdan kechiradi. bu bosqichda harakat faolligi ularning sog‘lom o‘sishi, muskullar, suyaklar, yurak-qon tomir hamda asab tizimining to‘g‘ri shakllanishi uchun muhim omildir.harakat — bolaning tabiiy ehtiyoji. u orqali bola atrof-muhitni anglaydi, o‘z tanasini boshqarishni o‘rganadi va ruhiy-emotsional barqarorlikni saqlaydi. harakat yetishmasligi esa sustlik, ortiqcha vazn, charchoq va e’tibor susayishiga olib keladi.maktab sharoitida bolalarning harakat faolligini me’yorlashtirish, ularning kunlik jismoniy mashg‘ulotlarini to‘g‘ri tashkil etish ta’lim-tarbiya jarayonining ajralmas qismidir. jismoniy tarbiya darslari, tanaffusdagi harakatli o‘yinlar, sport to‘garaklari va uy sharoitidagi mashg‘ulotlar bolalar harakat me’yorini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.shu sababli maktab yoshidagilar harakat aktivligining me’yori va kunlik harakatlar tizimini o‘rganish, ularni sog‘lom turmush tarziga yo‘naltirish bugungi …

2 / 17

va ahamiyatini ko'rib chiqamiz. reja quyidagicha bo'ladi: - harakat aktivligining asosiy tushunchasi va uning fiziologik mexanizmlari. - jismoniy rivojlanish bosqichlari va harakat faoliyatining ulardagi roli. - harakat yetishmasligining salbiy oqibatlari va ularni oldini olish yo'llari. bu rejaga asosan, har bir jihatni batafsil tahlil qilib, amaliy tavsiyalar beramiz. harakat aktivligi tushunchasi va uning fiziologik asoslari harakat aktivligi – bu inson organizmining har qanday harakatlari, jumladan, yurish, yugurish, sakrash, o'yin-kulgi va sport mashqlari orqali amalga oshiriladigan faoliyatni anglatadi. maktab yoshidagi bolalarda bu tushuncha yanada kengroq ma'noga ega, chunki ularning harakati nafaqat jismoniy energiyani sarflaydi, balki miya faoliyatini rag'batlantiradi va emotsional barqarorlikni ta'minlaydi. fiziologik jihatdan qaraganda, harakat aktivligi nerv tizimi, mushak-suyak tizimi va energiya almashinuvining uzviy bog'lanishiga asoslanadi. masalan, bolaning harakati markaziy nerv tizimining yuqori qismlari – miya po'chog'i va frontal bo'limlari orqali boshqariladi, bu esa reflekslar va o'z-o'zini boshqarish mexanizmlarini faollashtiradi.fiziologik asoslarni chuqurroq tahlil qilsak, harakat aktivligi bolalarning o'sish jarayonida muhim rol …

3 / 17

rejada batafsil ko'rib chiqamiz: 1. nerv tizimining roli: miya ustuni va serebellum harakatni muvofiqlashtiradi. maktab yoshidagi bolalarda bu tizim 7-8 yoshda yetakchi bo'lib, koordinatsiyani rivojlantiradi. masalan, yugurish paytida balansni saqlash serebellumning mas'uliyatida bo'ladi, bu esa keyinchalik murakkab harakatlarni o'rganishga yordam beradi. 2. mushak va suyak tizimining ishtiroki: bolalarning mushak massasi jism massasining 40-50 foizini tashkil etadi, ammo harakat yetishmasligi mushak atrofiyasiga olib keladi. suyaklar esa yuklama ostida zichlashadi, shuning uchun muntazam harakat suyak zichligini oshiradi va osteoporoz xavfini kamaytiradi. 3. energiya va gormonal tartibga solish: harakat paytida glyukoza sarflanadi, insulin va adrenalin gormonlari faollashadi. bu jarayon bolalarning energiya zaxirasini to'ldirib, uyqu sifatini yaxshilaydi. tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, kuniga 60 daqiqa o'rtacha harakat faoliyati bolalarning yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi.ushbu fiziologik asoslarni amaliyotda qo'llash uchun ota-onalar va pedagoglar bolalarga har kuni ochiq havoda o'ynashga imkon berishi kerak. masalan, maktabda dars oralarida qisqa harakat mashqlari o'tkazish nerv tizimini dam oladi va o'quv jarayonini samaraliroq …

4 / 17

jralib turadi: 1. birlamchi maktab bosqichi (6-8 yosh): bu davrda bolalar maktabga kirish bilan yangi muhitga moslashadi. jismoniy jihatdan, mushak kuchi va chidamlilik oshadi, ammo koordinatsiya hali to'liq shakllanmagan. bo'y o'sishi barqaror, ammo jinsiy farqlar sezilmaydi. harakat faoliyati bu bosqichda asosiy e'tibor markazida bo'lishi kerak, chunki bolalar o'zgaruvchan harakatlarni o'rganadi – masalan, to'p tepish yoki sakrash. agar harakat yetarli bo'lmasa, bu bosqichda hol uchun salbiy oqibatlar paydo bo'ladi, jumladan, charchoq va diqqatni jamlay olmaslik. 2. o'rta maktab bosqichi (8-11 yosh): bu eng faol rivojlanish davri bo'lib, bolalarning jismoniy ko'rsatkichlari keskin oshadi. qiz bolalarda bo'y o'sishi tezroq, o'g'il bolalarda esa mushak massasi ortadi. harakat faoliyati murakkab mashqlarga o'tadi – jamoaviy sport turlari, masalan, futbol yoki basketbol. fiziologik tahlilga ko'ra, bu bosqichda yurak urishi chastotasi 80-100 zarba/daqiqa bo'lib, aerobik chidamlilik shakllanadi. bolalar bu yoshda 1-2 km masofani yugurib o'ta oladi va bu ularning o'pka hajmini oshiradi. harakat faoliyati orqali ular nafaqat jismoniy, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktab yoshidagilar harakat aktivligi (faolligi)ning me’yori"

maktab yoshidagilar harakat aktivligi (faolligi)ning me’yori. kunlik harakatlar kirish i bob. maktab yoshidagi bolalarda harakat faoliyati nazariy asoslari ii bob. harakat faolligi me’yorlari va kunlik faoliyatni tashkil etish iii bob. harakat faolligini oshirishning samarali yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish maktab yoshidagi bolalar organizmi faol o‘sish va rivojlanish davrini boshdan kechiradi. bu bosqichda harakat faolligi ularning sog‘lom o‘sishi, muskullar, suyaklar, yurak-qon tomir hamda asab tizimining to‘g‘ri shakllanishi uchun muhim omildir.harakat — bolaning tabiiy ehtiyoji. u orqali bola atrof-muhitni anglaydi, o‘z tanasini boshqarishni o‘rganadi va ruhiy-emotsional barqarorlikni saqlaydi. harakat yetishmasligi esa sustlik, ortiqcha vazn, charchoq va e’tibor susay...

This file contains 17 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "maktab yoshidagilar harakat aktivligi (faolligi)ning me’yori", click the Telegram button on the left.

Tags: maktab yoshidagilar harakat akt… DOCX 17 pages Free download Telegram