boshqaruv maqsadida bugalteriya hisobidan foydalanish

DOCX 22 pages 107.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 107.6 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh atabayeva xilola mavzu: boshqaruv maqsadida buxgalteriya hisobi ma'lumotlaridan foydalanish reja: 1. boshqaruv hisobining mohiyati 2. boshqaruv hisobi obyektlari 3. boshqaruv hisobining metodi 1. boshqaruv hisobining mohiyati boshqaruv hisobi – xo’jalik yurituvchi subyekt axborot tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. ishlab chiqarish faoliyatini boshqarishning samaradorligi ko’p jihatdan xo’jalik yurituvchi subyektning tarkibiy tuzilmalari, bo’limlari va bo’linmalari faoliyatlari to’g’risida olinadigan operativ (tezkor) ma’lumotlarga bog’liq. boshqaruv hisobi ana shunday ma’lumotlarni boshqaruv qarorlarini to’g’ri qabul qilish maqsadida xo’jalik yurituvchi subyekt ichidagi turli darajadagi boshqaruv rahbarlari uchun shakllantiradi. boshqaruv hisobining mohiyati xo’jalik yurituvchi subyekt rahbarlarining o’z oldilariga qo’yishgan maqsadlari bilan aniqlanadi: u ichki tarkibiy tuzilmalar rahbarlarining manfaatlari hamda maqsadlardan kelib chiqqan holda ma’muriyat qarori bilan yana o’zgartirilishi yoki ma’lum bir tuzatish-qo’shimchalar kiritilishi ham mumkin. oddiyroq holda ifoda qilinadigan bo’lsa, har bir xo’jalik yurituvchi subyekt o’zining oldiga qo’ygan maqsadlari va real imkoniyatlari darajasidan kelib chiqib, boshqaruv hisobini turli ko’rinish …

2 / 22

xarajatlar hisobi bilan bir yaxlitlikda talqin qilishadi. yana bir muhim holat – bu boshqaruv hisobining bevosita ma’lumotlarning atroflicha tahlilini tashkil qilishi bilan bog’liq bo’lib, u nafaqat nazariyachi olimlar, shuningdek amaliyotchilar tomonidan ham boshqaruv hisobi mohiyatini aniqlashda e’tirof etiladi. boshqaruv hisobi tarkibida ma’lumotlar yig’iladi, guruhlanadi, identifikatsiya qilinadi, tarkibiy bo’linmalar faoliyati natijalarini to’liq aks ettirish hamda xo’jalik yurituvchi subyektning foyda olishda qatnashish darajasini aniqlash maqsadlarida o’rganiladi. hisob siyosatida ishlab chiqarish faoliyati samaradorligi amaldagi va rejadagi xarajatlarni hamda ishlab chiqarish xarajatlarini taqqoslash jarayoni sifatida keltirib o’tiladi. boshqaruv hisobi mohiyatini aniq belgilashda xo’jalik yurituvchi subyektning ma’lumot-nazorat tizimi yaxlitligini ifodalovchi belgilar yig’indisi: uzluksizlik, aniq bir maqsadga qaratilganlik, ma’lumotlar ta’minotining to’liqligi, jamiyatdagi obyektiv iqtisodiy qonunlarning amaliyotda aks ettirilishi, tashqi va ichki sharoitlar o’zgarishi natijasida boshqaruv obyektlari tasirchanligining o’zgarishi va shu kabilarni ko’rib chiqish taqozo etiladi. ko’pgina mualliflar boshqaruv hisobi mohiyati to’g’risida turli-tuman qarashlarni ifodalashadi. zamonaviy milliy iqtisodiyotning o’ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib, mazkur qo’llanmada boshqaruv hisobi …

3 / 22

mohiyatini belgilashda uning muhim xususiyatini ta’kidlash lozim: boshqaruv hisobi boshqaruv jarayonini hisob-kitoblar jarayoni bilan uzluksiz bog’laydi. boshqaruv predmeti - ishlab chiqarishning maksimal samaradorligiga erishish maqsadida xo’jalik yurituvchi subyekt xodimlari faoliyatini tashkil qilish va muvofiqlashtirish uchun boshqaruv obyekti yoki boshqaruv jarayoniga ta’sir o’tkazishdir. boshqaruv rejalashtirish, tashkil qilish, muvofiqlashtirish, rag’batlantirish va nazorat qilish yordamida boshqaruv predmetiga ta’sir o’tkazadi. aynan shu funksiyalarni boshqaruv hisobi bajarib, u o’z tizimini yaratib, boshqaruvning maqsad va vazifalariga javob beradi. hozirgi paytgacha boshqaruv hisobi predmetining aniq ta’riflari mavjud emas. mualliflar umumiy holda buxgalteriya hisobi va xususiy holda boshqaruv hisobi mohiyati ta’riflarini ifodalash bilan chegaralanishmoqda. ta’kidlash lozimki, xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatini boshqarish tizim va metodlari o’zgarmoqda, shunga muvofiq tarzda boshqaruv hisobining tarkibi o’zgarmoqda. ayniqsa, bu turli tashkiliy tuzilmaga ega bo’lgan xo’jalik yurituvchi subyektlardagi o’zgaruvchan tashqi omillar (inflyatsiya, ishlab chiqarishni tarkibiy qayta qurish va sh.k.) ta’siridagi xarajatlar va daromadalar hisobini modellashtirishga tegishlidir. ana shu erda boshqaruvning obyektlari va subyektlari tarkibi …

4 / 22

alohida segmentlari. shu bilan birgalikda, alohida ta’kidlash kerakki, amaliyotchilar ham, nazariyachi olimlar ham xo’jalik yurituvchi subyektning segmentini belgilashga turlicha yondashishadi. ayrim qarashlarda, xo’jalik yurituvchi subyektning segmenti deyilganda, uning faqat ayrim olingan bo’g’inlari hisobga olinishi nazarda tutiladi. yana bir qarashlarda, xo’jalik yurituvchi subyekt segmenti uning ayrim olingan mustaqil bo’g’inlari va mahsulotlari turini hisobga olish imkonini beradi, deb e’tirof etiladi. xo’jalik yurituvchi subyekt segmenti deyilganda, nafaqat xo’jalik yurituvchi subyektning alohida olingan bo’g’inlari, balkim boshqaruv hisobining oldiga qo’yilgan maqsad va vazifalardan kelib chiqqan holda, mahsulot turlari hamda bir xil jarayonlar ham hisobga olinishi kerak. boshqaruv hisobining obyektlarini sxematik tarzda quyidagicha aks etirish mumkin (rasmga qarang): boshqaruv hisobi obyektining ikkinchi guruhiga quyidagi faoliyat turlari kiritiladi: · ta’minot-tayyorlash – ishlab chiqarishni xom-ashyo, yordamchi materiallar bilan uzluksiz tarzda ta’minlash, shuningdek ishlab chiqarish uskunalarini ishlatish hamda ta’mirlash uchun ehtiyot qismlarni sotib olish, saqlash hamda ta’minot jarayoni bilan bog’liq bo’lgan marketing faoliyatini yuritish; · ishlab chiqarish – asosiy …

5 / 22

olgan bevosita sotish operatsiyalari tushuniladi; mahsulotni reklama qilishdan boshlab, iste’molchilar bilan to’g’ridan-to’g’ri aloqalarni o’rnatishgacha bo’lgan jarayonni qamrab olgan sotish hajmining o’sishiga xizmat qiluvuchi operatsiyalar; chiqarilayotgan mahsulot sifati nazorati; · tashkiliy – xo’jalik yurituvchi subyektning eng optimal tarzdagi tashkiliy tuzilmasini yaratish bilan bog’liq bo’lgan jarayonlardir. shu o’rinda xo’jalik yurituvchi subyektning tashkiliy tizimidan, lozim bo’lsa, funksional bo’limlar, xizmatlar, sexlar va uchastkalarni ajratish bo’yicha aniq ishlarni amalga oshirish ham inobatga olinadi. shuningdek, xo’jalik yurituvchi subyektning tarkibiy bo’limlari o’rtasidagi ichki aloqalar talablariga javob beruvchi hamda rejalashtirish, nazorat qilish, reja bajarilishini baholash, rag’batlantirish funksiyalariga muvofiq keluvchi to’g’ridan-to’g’ri va teskari (qarama-qarshi) aloqaga ega bo’lgan ma’lumotlar tizimini tashkil etish ishlarini amalga oshirish ham nazarda tutiladi. shu bilan birgalikda, xo’jalik yurituvchi subyektning asosiy maqsadlarini bajarishga yo’naltirilgan ichki mutassadilar harakatini muvofiqlashtirish jarayonlari ham amalga oshiriladi. qayd etish joizki, boshqaruv hisobining obyektlarini ayrim olingan tarmoqlar, qolaversa, ayrim bir xo’jalik yurituvchi subyekt miqyosida ham boshqacha guruhlash mumkin, lekin har qanday holatda …

6 / 22

ddiyroq aytiladigan bo’lsa, ana shu ishlab chiqarish resurslarining o’zini har doim aniq hisobini olib borish, harakatini kuzatish va hisobda aks ettirish hamda ularning o’zi kerakmi yoki boshqalariga almashtirish lozimmi degan savollarga javob berib borish kerak bo’ladi. buning uchun esa, ana shu obyektlarni boshqaruv hisobida aniq bir yondashuv va usullar orqali aks ettirish kerak bo’ladi. xo’jalik yurituvchi subyekt ma’lumotlar tizimida boshqaruv hisobi obyektlarining turli xil usullar va yo’llar orqali ifoda etilishi boshqaruv hisobi metodi deb ataladi. boshqaruv hisobining metodi, boshqaruv hisobi obyektlarini xo’jalik yurituvchi subyektning yagona ma’lumotlar tizimida aks ettirish imkonini beradigan usul va uslublar yig’indisidir. ana shu usul va uslublarga buxgalteriya hisobining metodi elementlari (xujjatlashtirish, inventarizatsiya, baholash, kalkulyatsiya, buxgalteriya schyotlari, ikki yoqlama yozuv, buxgalteriya hisoboti va balans), shuningdek me’yorlashtirish, rejalashtirish, nazorat qilish, moliyaviy va iqtisodiy matematik tahlillar ham kiradi. sxematik tarzda uni quyidagicha aks ettirish mumkin: boshqaruv hisobi metodining elementlari me’yorlashtirish rejalashtirish va limitlash nazorat qiluvchi schetlarni baholash, guruhlashtirish va …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv maqsadida bugalteriya hisobidan foydalanish"

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh atabayeva xilola mavzu: boshqaruv maqsadida buxgalteriya hisobi ma'lumotlaridan foydalanish reja: 1. boshqaruv hisobining mohiyati 2. boshqaruv hisobi obyektlari 3. boshqaruv hisobining metodi 1. boshqaruv hisobining mohiyati boshqaruv hisobi – xo’jalik yurituvchi subyekt axborot tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. ishlab chiqarish faoliyatini boshqarishning samaradorligi ko’p jihatdan xo’jalik yurituvchi subyektning tarkibiy tuzilmalari, bo’limlari va bo’linmalari faoliyatlari to’g’risida olinadigan operativ (tezkor) ma’lumotlarga bog’liq. boshqaruv hisobi ana shunday ma’lumotlarni boshqaruv qarorlarini to’g’ri qabul qilish maqsadida xo’jalik yurituvchi subyekt ichidagi turli darajadagi boshqaruv ...

This file contains 22 pages in DOCX format (107.6 KB). To download "boshqaruv maqsadida bugalteriya hisobidan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv maqsadida bugalteriya… DOCX 22 pages Free download Telegram