xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari

DOC 22 pages 112.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.0 KB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

milliy iqtisodiyotni modernizatsiyalashda togridan togri xorijiy investitsiyalar roli reja: 1. xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari. xorijiy investitsiyalarni o’zbekiston iqtisodiyotiga jalb qilishning ob’ektiv zarurligi 2. milliy iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish turlari va shakllari. 3. to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning iqtisodiyotni modernizatsiya qilishdagi roli 4. «chet el investitsiyalari to’g’risida»gi va «chet ellik investorlar huquqlarining kafolatlari va ularni himoya qilish choralari to’g’risida»gi o’zbekiston respublikasi qonunlarining mazmuni, maqsadi va ahamiyati. xorijiy investorlarga berilgan imtiyozlar, kafolatlar va rag’batlantirish omillari 1. xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari. xorijiy investitsiyalarni o’zbekiston iqtisodiyotiga jalb qilishning ob’ektiv zarurligi ma’lumki, har qanday davlat tashqi dunyodan ajralgan holda, jahondagi ilm, fan va texnika sohasida erishgan yutuqlardan, iqtisodi rivojlangan davlatlarning tajribalaridan samarali foydalanmasdan rivojlanishi mumkin emas. ushbu maqsad yo’lida milliy iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni faol jalb etish va ulardan foydalanish samaradorligini oshirish muhim ahamiyat kasb etadi. biroq, bunday vazifaning uddalanishi, avvalambor, «xorijiy investitsiya» tushunchasining mazmun-mohiyatini, xususiyatlarini, turlarini, iqtisodiyot taraqqiyotidagi rolini aniq va ravshan anglab olish …

2 / 22

r mamlakat iqtisodiyotidan mutloq boshqa davlat iqtisodiyotiga ko’chuvchi kapital bo’lib, u risklar doirasi kengligi bilan ichki investitsiyalardan farqlanadi. iqtisod fanlari doktori n.qo’zievaning ilmiy ishlarida xorijiy investitsiyalarning mohiyati to’g’risida: «kelgusida foyda olish maqsadida kapitalni eksport qiluvchi xorijiy davlatlar, yuridik va jismoniy shaxslarning kapitalni qabul qiluvchi mamlakatlarga turli ko’rinishdagi boyliklar (ko’char, ko’chmas mol-mulk, intellektual boyliklar va boshq.) va ulardan olingan daromadlar (foyda, foizlar, dividendlar, litsenziya va komission mukofotlar, royalti, texnik ta’minot va boshqa mukofotlar)ni qo’yilishiga xorijiy investitsiyalar deyiladi» , degan ta’rif keltirilgan. olimaning fikricha, xorijiy investitsiyalarni turli belgilariga asoslangan holda tasniflash ularning iqtisodiy mohiyatini yanada oydinlashtiradi. iqtisod fanlari nomzodi q.xoshimov ilmiy ishida: «chet el investitsiyalari – chet el mulkdorlari tomonidan ma’lum kapitalni bir iqtisodiyotdan mutloq boshqa mamlakat iqtisodiyotining qonun bilan ta’qiqlanmagan turli tarmoqlariga aniq va noaniq risklarni hisobga olgan holda, o’z manfaatiga erishish, nisbatan yuqori darajada samara olish maqsadida muayyan muddatga safarbar etadigan barcha mulkiy, moliyaviy, intellektual boyliklardir» , degan mazmunda ta’rif …

3 / 22

rijiy investitsiyalarni yo’nalish ob’ektiga qarab, moliyaviy va real investitsiyalarga ham ajratish mumkin. rivojlangan mamlakatlarda moliyaviy investitsiyalarning tarkibida asosiy o’rinni xususiy mulk egalarining investitsiyalari tashkil etadi. xorijiy investitsiyalarni ichki investitsiyalardan farqli jihatlaridan biri, ularni amalga oshirish bilan bog’liq bo’lgan qo’shimcha uch guruhga ajratilgan barcha risklarning oldindan hisoblab chiqilishidadir (1-rasm). 1-rasm. xorijiy investitsiyalar bilan bog’liq risklar xorijiy investitsiyalarning iqtisodiy mohiyatini anglashda uning xususiyatlarini bilish muhim ahamiyatga ega. xorijiy investitsiyalarning quyidagi xususiyatlarini ta’kidlash mumkin: – xorijiy investitsiyalar bir iqtisodiyotdan ikkinchisiga ko’chayotgan kapital; – kapitalni o’zga mamlakatga qulayroq qilib joylashtirish maqsadi; – qo’yilgan sarmoya egasiga qaytib kelgunga qadar nisbatan uzoq muddat davomida yuqori foyda ko’rish; – qo’shimcha risklarga ega bo’lish; – aniq maqsadlarga intilish (yuqori daromad olish, yangi bozorlarni egallash, ishonch qozonish); – o’zga mamlakat qonunchiligidan, imkoniyatlaridan foydalanish asosida vaqtdan unumli foydalangan holda o’z kapitalini o’stirish; – rag’batlantirish tizimi, kafolatlar, imtiyozlar, ishonchli va o’zaro manfaatli munosabatlarning yo’lga qo’yilishini talab etishi; – ishlab chiqarish (xizmat …

4 / 22

’yish; – yangi texnologiya, zamonaviy jihozlarni, yuqori unumli uskunalarni qo’lga kiritish; – yangi ish joylarini tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash; – ixcham, amalga oshirilgan xarajatlarni tez sur’atlar bilan qoplaydigan, yuqori samara beradigan korxonalarni qurish; – zamon darajasida yuqori mehnat unumdorligiga erishish, mahsulot tannarxini pasaytirish, o’z manfaatlariga erishish; – qo’shma korxonalar tuzish, ilg’or tajribaga ega bo’lish, boshqaruvni, raqobatni to’g’ri yo’lga qo’yish; – bozor talabini qoniqtiradigan mahsulot (xizmatlarni) etishtirish; – ishlab chiqarilgan mahsulot sifati va raqobatbardoshligini dunyo bozori talablariga javob beradigan qilib etkazish; – tadbirkorlik faoliyatini samarali tashkil etish va uni yanada kengaytirish imkoniyatlarini qo’lga kiritish; – jahon bozorida o’zining mustahkam mavqeni egallash; – daromadni ko’paytirish, yuqori samaraga erishish, sarf etilgan mablag’larni hech qanday talofat va yo’qotishlarsiz tez fursatda qoplash; – mamlakat eksport imkoniyatlarini kengaytirish va jahon bozorida «qattiq» valyuta ishlab topishni o’rganish; – mamlakat xazinasini to’ldirish; – ichki, tashqi bozorda olib chiqiladigan mahsulotlar (ish, xizmat)ga bo’lgan talabni qondirish; – milliy …

5 / 22

z iqtisodiyotiga to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalar oqimini tubdan ko’paytirish imkonini berdi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, “2015 yilda ana shu maqsadlarga barcha moliyalashtirish manbalari hisobidan 15 milliard 800 million aqsh dollari miqdorida investitsiyalar jalb etildi va o’zlashtirildi. bu 2014 yilga nisbatan 9,5 foiz ko’p demakdir. jami investitsiyalarning 3 milliard 300 million dollardan ziyodi yoki 21 foizdan ortig’i xorijiy investitsiyalar bo’lib, shuning 73 foizi to’g’ridan-to’g’ri chet el investitsiyalaridir” . quyidagi 1-jadval ma’lumotlaridan ko’rinadiki, mamlakatimiz iqtisodiyotiga jalb etilgan xorijiy investitsiyalarning umumiy hajmida to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning salmog’i 2007-2015 yillarda o’sish tendentsiyasiga ega bo’lgan. bu iqtisodiyotni modernizatsiya qilish nuqtai nazaridan ijobiy holat hisoblanadi. 1-jadval o’zbekiston respublikasi iqtisodiyotiga jalb etilgan xorijiy investitsiyalarning dinamikasi (foiz hisobida) iqtisodiyot tarmoqlari yillar 2007 2009 2011 2013 2015 xorijiy investitsiyalarning jami investitsiyalar hajmidagi salmog’i 24,5 35,4 23,5 23,1 21 to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning jami investitsiyalar hajmidagi salmog’i 20,6 30,5 21,2 16,9 15,2 to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning jami xorijiy investitsiyalar hajmidagi salmog’i 84,0 86,2 78,8 72 …

6 / 22

otga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish turlari va shakllari ma’lumki, milliy iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni jalb qilishning bir qancha shakllari mavjud. xorijlik investorlar o’zbekiston respublikasi hududida investitsiyalarni quyidagi yo’llar bilan amalga oshirishlari mumkin: 1. o’zbekiston respublikasining yuridik va (yoki) jismoniy shaxslari bilan birgalikda tashkil etilgan xo’jalik jamiyatlari va shirkatlarining, banklar, sug’urta tashkilotlari va boshqa korxonalarning ustav jamg’armalarida va boshqa mol-mulkida ulush qo’shib qatnashish. bunga misol qilib xiiklarni (ustav kapitalining kamida 30 foizi xorijlik investorga tegishli bo’lishi kerak) keltirish mumkin, ya’ni qo’shma korxonalar tashkil etish orqali xorijiy investitsiyalarni jalb qilish eng ommabop shakl hisoblanadi. 2. xorijlik investorlarga to’liq qarashli bo’lgan xo’jalik jamiyatlari va shirkatlarini, banklar, sug’urta tashkilotlari va boshqa korxonalarni barpo etish va rivojlantirish, ya’ni sof xorijiy investitsiyali korxonalar tashkil etish orqali xorijiy investitsiyalarni jalb qilish. bunda jami (100 %) ustav kapitali xorijlik investorga tegishli bo’ladi 3. mol-mulk, aktsiyalar va boshqa qimmatli qog’ozlarni, shu jumladan, o’zbekiston respublikasi rezidentlari tomonidan emissiya qilingan qarz majburiyatlarini …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari"

milliy iqtisodiyotni modernizatsiyalashda togridan togri xorijiy investitsiyalar roli reja: 1. xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari. xorijiy investitsiyalarni o’zbekiston iqtisodiyotiga jalb qilishning ob’ektiv zarurligi 2. milliy iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish turlari va shakllari. 3. to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning iqtisodiyotni modernizatsiya qilishdagi roli 4. «chet el investitsiyalari to’g’risida»gi va «chet ellik investorlar huquqlarining kafolatlari va ularni himoya qilish choralari to’g’risida»gi o’zbekiston respublikasi qonunlarining mazmuni, maqsadi va ahamiyati. xorijiy investorlarga berilgan imtiyozlar, kafolatlar va rag’batlantirish omillari 1. xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari. xorijiy investitsiyalarn...

This file contains 22 pages in DOC format (112.0 KB). To download "xorijiy investitsiyalarning mazmun-mohiyati va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xorijiy investitsiyalarning maz… DOC 22 pages Free download Telegram