xitoy iyerogliflari

DOC 6 стр. 239,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 6
8-ma’ruza 1. asosiy imlo chiziqlari 2. xitoy iyerogliflarini yozish tartibi 1. asosiy imlo chiziqlari xitoy iyerogliflari, boshqa tillarda bo‘lgani kabi, uchta asosiy xususiyat –yozuv shakli, o‘qilishi va ma’no angatish xususiyatiga ega. har bir iyeroglifning grafik obrazi yoki uning tarkibiy qismi to‘g‘ridan to‘g‘ri u tasvirlagan belgi va undan so‘ng o‘sha rasm tasviriga borib taqaladi, bu, o‘z navbatida, grafika bilan uning ma’nosi o‘rtasida o‘zaro uzviy aloqa mavjudligini idrok etish imkonini beradi. iyeroglif aks ettirgan grafik tasvir bilan uning ma’nosi o‘rtasida aloqa xitoy iyeroglifik yozuvida juda shartli, ba’zan bu aloqa mavjud ham bo‘lmaydi. xitoy iyerogliflari «chiziq – grafema – murakkab belgi»dan tarkib topadi. har qanday iyeroglifik belgi, xoh sodda, xoh murakkab bo‘lsin, aniq grafik elementlardan, imlo chiziqlaridan tarkib topadi. xitoy iyerogliflarining imlo chiziqlari笔画 – «bihua» qo‘ldagi qalamni qog‘ozdan uzmay bir chiziqni ifodalash demakdir. 笔画 lar ham, o‘z navbatida, bir necha shaklga ega. 笔画lar o‘zaro birlashib iyeroglifning ma’no yoki talaffuzini ifodalovchi grafema yoki kalitlarni …
2 / 6
肌 竖折折苟 朽馬与 «qo‘l» grafemasi to‘rt笔画dan iborat; «kamon o‘qi» kaliti uch笔画dan iborat; «o‘smoq, ulg‘aymoq» kaliti to‘rt笔画 dan iborat. hozir yozilayotgan xitoy iyerogliflari yuqorida ko‘rsatilgan tub va asosiy imlo chiziqlar kombinatsiyasi asosida yoziladi. xitoy iyeroglifshunos olimlari 6000 dan ziyod ko‘p uchraydigan iyerogliflarni tahlil qilib chiqib, bir imlo chizig‘idan o‘n bir imlo chizig‘igacha bo‘lgan iyerogliflar 53%, o‘n bir imlo chizig‘idan yigirma imlo chizig‘igacha bo‘lgan iyerogliflar 46% dan ko‘proqni, yigirma imlo chizig‘idan ortiq bo‘lgan iyerogliflar 1% ni tashkil etishini aniqlaganlar. 2. xitoy iyerogliflarini yozish tartibi xitoy iyerogliflarining imlo chiziqlaridan tashqari yozish tartibi ham bor. demak, iyerogliflar ma’lum bir tartib asosida, ya’ni ba’zi bir imlo chiziqlari oldin, ba’zilari esa keyin qat’iy bir qoidaga rioya qilgan holda yoziladi. bunday qoida xitoy tilda 笔顺 «bishun» deb ataladi. shu qoidani o‘zlashtirib olgandan keyingina o‘quvchilar xitoy iyerogliflarini oson, ildam va chiroyli yoza oladigan bo‘ladilar. iyerogliflarni yozish tartibi bo‘yicha o‘n bir xil tur bo‘lib, quyidagi jadvalda har bir tur …
3 / 6
iyeroglif bo‘lmay, balki imlo chiziq holaticha qolib, hech qanday ma’no bermaydi. shuning uchun bunday iyerogliflar ham oddiy iyerogliflar safiga kiradi. murakkab iyerogliflar. xitoy tilida oddiy iyerogliflardan tashqari murakkab iyerogliflar ham mavjud. murakkab iyerogliflar, odatda, iyerogliflarning yon bo‘laklari va oddiy iyerogliflardan tuzilgan. masalan, 休 «dam olmoq» iyeroglifi imlo chiziqdan iborat bo‘lgan 人 «odam» yon bo‘lak va oddiy iyeroglif bo‘lmish 木 «daraxt» bilan birikish orqali vujudga kelgan. 朋 «do‘st, o‘rtoq» iyeroglifi esa bir xil bo‘lmish 月 yon bo‘lak va oddiy iyeroglif 月dan iborat. birinchi iyeroglif月 «oy» oddiy bo‘lsa-da, murakkab iyerogliflar bilan kelganda yon bo‘lak hisoblanadi. 1971-yili xitoyda chop etilgan «xitoy iyerogliflarining yangi lug‘ati»da jami 7254 ta iyeroglif bo‘lib, ulardan 258 tasi, ya’ni 8,55 foizi oddiy, 6996 tasi, ya’ni 96,45 foizi murakkab iyerogliflar ekan. � kondrashevskiy a.f. prakticheskiy kurs kitayskogo yazika: posobie po ieroglifike. chast 1. – m., 1999. – c.6. � a.f.kondrashevskiy oddiy ierogliflarni grafemalar deb ham ataydi. � imlo chiziqlari soni …
4 / 6
xitoy iyerogliflari - Page 4

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xitoy iyerogliflari"

8-ma’ruza 1. asosiy imlo chiziqlari 2. xitoy iyerogliflarini yozish tartibi 1. asosiy imlo chiziqlari xitoy iyerogliflari, boshqa tillarda bo‘lgani kabi, uchta asosiy xususiyat –yozuv shakli, o‘qilishi va ma’no angatish xususiyatiga ega. har bir iyeroglifning grafik obrazi yoki uning tarkibiy qismi to‘g‘ridan to‘g‘ri u tasvirlagan belgi va undan so‘ng o‘sha rasm tasviriga borib taqaladi, bu, o‘z navbatida, grafika bilan uning ma’nosi o‘rtasida o‘zaro uzviy aloqa mavjudligini idrok etish imkonini beradi. iyeroglif aks ettirgan grafik tasvir bilan uning ma’nosi o‘rtasida aloqa xitoy iyeroglifik yozuvida juda shartli, ba’zan bu aloqa mavjud ham bo‘lmaydi. xitoy iyerogliflari «chiziq – grafema – murakkab belgi»dan tarkib topadi. har qanday iyeroglifik belgi, xoh sodda, xoh murakkab bo‘lsin, an...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (239,5 КБ). Чтобы скачать "xitoy iyerogliflari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xitoy iyerogliflari DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram