atrofmuhit omillarini inson organizmiya ta’siri

PPTX 15 pages 93.7 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
slayd 1 . atrofmuhit omillarini inson organizmia ta’siri m.atamuxamedova oot kafedrasi katta o’qituvchisi reja: atrof muhit omillari haqida tushuncha fizik omillar va ularning tasnifi inson organizmiga ta’sir etuvchi kimyoviy omillar biologik omillarning tasnifi ekologik omillar — atrof muhitning organizmlar faoliyatiga oʻziga xos taʼsir etuvchi maʼlum sharoitlari va elementlari majmui. ekologik omillar 2 katta guruh — abiotik va biotik omillarga boʻlinadi. ekologiyada „cheklovchi omillar“ tushunchasi ham mavjud, ular tarkibiga organizmlar mavjudligi va rivojlanishini cheklovchi har qanday omilni kiritish mumkin. tirik organizmlarga taʼsir etuvchi muhitning har qanday boʻlaklari ekologik omillar deyiladi. muhit — quruqlik, suv, havo va yer osti qismlaridan iborat. tashqi muhit tushunchasidan tashqari yashash sharoitlari degan tushuncha ham mavjud boʻlib, bu tushunchaga organizmning yashashi uchun zarur boʻlgan elementlar yoki omillardan yorugʻlik, issiqlik, suv, oziqlanish va shu kabilar kiradi. 1933-yilda d.n.kashkarov muhit omillarini 3 guruh (iqlim, edafik va biotik)ga boʻladi. keyinchalik 1950-yilda alyoxin ekologik omillarni iqlim, edafik, orografik, biotik, antropogen va …
2 / 15
juda koʻp omillar taʼsir koʻrsatadi. ana shu omillarning ayrim organizmlarga koʻrsatgan taʼsiri natijasi esa xilma-xildir. omilning organizm hayoti uchun eng qulay darajasi — optimal daraja deyiladi. har qanday ekologik omillarning eng yuqori darajasi maksimum va eng quyi darajasi minimum boʻladi. tabiiyki, har bir tirik organizm uchun u yoki bu ekologik omilning oʻz maksimumi, minimumi va optimumi boʻladi. chunonchi, uy pashshasi 7° dan 0° gacha yashashi mumkin. ular uchun yashashning optimum darajasi 36—40° ni tashkil etadi. shuni ham taʼkidlash zarurki, ekologik omillar organizmlarga kompleks taʼsir etgandagina ular yuqori natija beradi. : atmosfera havosi, suv va tuproq omillarining aholi salomatligiga ta'siri qonuniyatlari o'rganiladi. atrof-muhit salomatligi . shuningdek, omillarning salomatlikka salbiy ta'sirini oldini olish va atrof-muhitni ifloslanishdan himoya qilish choralarini ishlab chiqadi. ko'pincha atrof-muhit omillari insonga birgalikda ta'sir qiladi. o'zaro ta'sir natijasida ba'zi omillar boshqalarning ta'sirini kuchaytirishi yoki zaiflashtirishi, qo'shilishi yoki befarq qolishi mumkin. bugungi kunning eng muhim ekologik muammolaridan biri bu ifloslanish, …
3 / 15
f-muhitni ifloslanishdan muhofaza qilish ko'plab sohalarda amalga oshiriladi va qonunchilik, texnologik, sanitariya, rejalashtirish va tashkiliy tadbirlarni amalga oshirishni o'z ichiga oladi. gigienik me'yorlarni ishlab chiqish, shu jumladan maksimal darajada o'rnatishni o'z ichiga olgan qonunchilik choralari alohida ahamiyatga ega. ruxsat etilgan konsentratsiyalar fizik va biologik ifloslantiruvchi moddalar uchun kimyoviy va maksimal ruxsat etilgan dozalar va darajalar uchun. hozirgi vaqtda muhofaza qilish masalalarini hal qilishda ular belarus respublikasi konstitutsiyasi, atrof-muhitni muhofaza qilish to'g'risidagi qonunga amal qiladilar. texnologik chora-tadbirlarni asosiylari deb hisoblash kerak, chunki ular ifloslanishni keskin cheklash imkonini beradi. bunga yopiq texnologik jarayonlar, chiqindisiz texnologiyalar va boshqalarni ishlab chiqish va yaratish orqali erishiladi. rejalashtirish tadbirlarga aholi punktlari hududini rayonlashtirish, obodonlashtirish va boshqalar kiradi. sanitariya ushbu chora-tadbirlar atmosferaga chiqindilarni, suv havzalariga tashlanishini va tuproqqa chiqindilarni tozalash vositalaridan foydalangan holda tozalashni nazarda tutadi. tashkiliy tadbirlar da emissiya va chiqindilarni amalga oshirishdan iborat boshqa vaqt kunlar, texnologik jihozlarning smenali ishi va boshqalar. eng muhim ekologik …
4 / 15
g havo muhitini tashkil qiladi, zararli moddalarni to'plash uchun suv ombori, iqlim yaratuvchi omil, suv va tuproqni ifloslantiruvchi manba hisoblanadi. havoning ko'plab komponentlari modellashtirilgan va terapevtik sifatida ishlatiladi. xususan, infraqizil va ultrabinafsha nurlar yallig'lanish jarayonlarini davolashda, past haroratlarda - jarrohlik amaliyotida, giperbarik oksigenatsiyada - ichki va asab kasalliklarini davolashda qo'llaniladi. qattiqlashtiruvchi vosita sifatida atmosfera havosi ishlatiladi. havoning xossalari va tarkibining insonning moslashish imkoniyatlari chegarasidan tashqariga chiqadigan keskin o'zgarishi tananing eng muhim funktsiyalariga salbiy ta'sir ko'rsatadigan va turli kasalliklarga olib keladigan xavf omillari hisoblanadi. inson nafas olayotgan havo shaffof, begona hidlarsiz, tabiiy kimyoviy tarkibga ega bo‘lishi, tarkibida zaharli kimyoviy moddalar, chang, radionuklidlar, patogen mikroorganizmlar va boshqa ifloslantiruvchi moddalar bo‘lmasligi kerak. atmosfera havosining fizik omillarining gigienik qiymati yerda harorat-94 o c dan +63 o c gacha o'zgarib turadi. inson uchun optimal harorat +20 o c (+15 ... +25 o c). 35 ° c dan yuqori havo haroratida issiqlik uzatish qiyinlashadi, nafas olish …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atrofmuhit omillarini inson organizmiya ta’siri"

slayd 1 . atrofmuhit omillarini inson organizmia ta’siri m.atamuxamedova oot kafedrasi katta o’qituvchisi reja: atrof muhit omillari haqida tushuncha fizik omillar va ularning tasnifi inson organizmiga ta’sir etuvchi kimyoviy omillar biologik omillarning tasnifi ekologik omillar — atrof muhitning organizmlar faoliyatiga oʻziga xos taʼsir etuvchi maʼlum sharoitlari va elementlari majmui. ekologik omillar 2 katta guruh — abiotik va biotik omillarga boʻlinadi. ekologiyada „cheklovchi omillar“ tushunchasi ham mavjud, ular tarkibiga organizmlar mavjudligi va rivojlanishini cheklovchi har qanday omilni kiritish mumkin. tirik organizmlarga taʼsir etuvchi muhitning har qanday boʻlaklari ekologik omillar deyiladi. muhit — quruqlik, suv, havo va yer osti qismlaridan iborat. tashqi muhit tushunchasid...

This file contains 15 pages in PPTX format (93.7 KB). To download "atrofmuhit omillarini inson organizmiya ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: atrofmuhit omillarini inson org… PPTX 15 pages Free download Telegram