xristianlik

PPT 47 стр. 5,4 МБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (10 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

slayd 1 mavzu: xristianlik. 1. xristianlikning asoschisi. 2. xristianlikning paydo bo'lishi va tarqalishi. 3. xristianlikning muqaddas kitobi. 4. din aqidalarining shakllanishi. mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: iso, xristos, falastin, nazarey, maryam, havoriylar, bibliya, yangi ahd, eski ahd, injil, evangeliya, sirli ibodat. 1-asosiy savol: xristianlikning asoschisi. xristianlik adabiyot-larida ta'kidlanishicha, xaloskor iso milodning 1-33-yillarida yashagan. uning nomiga «xristos» atamasi qo'shib ishlatiladi. bu atama grekcha bolib, o'zbek tilida - «xaloskor», degan ma'noni anglatadi. xristianlik ta'limotiga ko'ra, iso xudoning o'g'li, ayni paytda xudo - odam hamdir. islom adabiyotlarida esa, u iso masih deb ataladi va payg'ambar, deb hisoblanadi. xristianlik iso haqida o'z qavmlariga bunday deb ta'lim beradi: «xudo payg'ambarlari orqali isroil farzandlariga (qadimgi yahudiylar o'zlarini shunday deb ataganlar) tez orada ilohiy xaloskor - messiya kelishini bashorat qilgan. u insoniyatni barcha gunohlardan xalos etishi va o'z jonini qurbon qilish evaziga boshqalarning gunohini yuvishi kerak edi. shuningdek, u yovuzlarni va adolatsizlarni jazolaydi. insonlarga yangi qonunlar …

2 / 47

boti haqidagi xabarni payg'ambar ioann yurtga ma'lum qiladi. iso va uning shogirdlari iordan daryosi yaqinida ioann bilan uchrashadilar, ioann ularni suvda yuvintirib cho'qintiradi. iso masih mamlakatni kezib chiqadi. bu faoliyat davomida u juda ko'p mislsiz mo''jizalar ko'rsatgan. ya'ni o'liklarni tiriltirgan. ko'rlarni, mayib-majruhlarni va aqldan ozgan kishilarni davolagan. iso targ'ibotchilik va shifokorlik faoliyati bilan 3 yil shug'ullangan. uning muvaffaqiyatlaridan darg'azab bo'lgan quddus (yahudiya poytaxti) ruhoniylari uni sudga berishga qaror qilganlar. o'z shogirdlaridan birining sotqinligi tufayli iso dushmanlari qo'liga asir tushib qoladi va o'lim jazosiga hukm qilinadi. 2-asosiy savol:xristianlikning paydo bo'lishi va tarqalishi. xristianlik milodning boshida rim imperiyasining sharqiy qismida joylashgan falastin erlarida vujudga keldi. xristianlik - xaloskorlik dini paydo bo'lishi davriga ko'ra ikkinchi jahon dinidir. u ham boshqa dinlar singari kishilik jamiyati taraqqiyotining ma'lum bosqichida ijtimoiy hayot sohasida ro'y bergan chuqur o'zgarishlarning natijasi edi. rim hukmron tabaqalari mustamlakalar va mazlum-larni itoatda tutish maqsadida ularning mavjud tartibga qarshi har qanday harakatlarini shafqat-sizlik …

3 / 47

a tabaqa chegaralarini tan olmaydigan, barcha azob-uqubat chekayotganlarga, mazlumlarga taskin bera oladigan, ularni bu azob-uqubatlar, zulmlar dunyosidan boshqa dunyoga olib keta oladigan yangi din zarur edi. shu tariqa xristian dini - xaloskorlik dini paydo bo'ldi. bu dinning xaloskorlik g'oyalari mazlumlarni mahliyo etdi. shu ma'noda xristian dini dastlab mazlumlar dini bo'lgan. imperator konstantin xristianlikni qabul qilish rim imperiyasi mutlaq hukmdori darajasiga ko'tarilish uchun eng muhim vosita ekanligini hammadan ko'ra ko'proq anglab etgan. shuning uchun ham 324-yilda xristianlikni davlat dini deb e'lon qilgan. 325-yilda esa, uning ko'rsatmasi bilan jahon xristianlarining birinchi yig'ini (sobori) chaqirilgan. soborda ruhoniylar va ilohiyotchilar xristianlikning asosiy aqidalarini tasdiqlaganlar. xristian cherkovini davlat cherkovi deb e'lon qilib, cherkov qonun-qoidalari yozilgan kitoblarni tasdiqlaganlar. xristianlik aqidalarini to'la tasdiqlash, 451-yilgacha davom etgan. buning uchun yana uch marta (381, 431 va 451 yillarda) xristianlarning soborlarini o'tkazishga to'g'ri kelgan. 3-asosiy savol:xristianlikning muqaddas kitobi. bibliya yahudiylik va xristianlik ta'limotiga ko'ra, xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy …

4 / 47

itob bo'lishi kerak. qadimiy yahudiy tarixchisi iosif flaviy-ning aytishicha, 22 ta kitob bo'lishi kerak. protestantlar va yahudiy-lar, trident soboridan keyin (1545-1563) katoliklar ham qadi-miy ahd tarkibiga 45 ta kitob kir-gizadilar. bu son bilan yuqorida keltirilgan son o'rtasidagi tafo-vutni keyinchalik ba'zi kitoblar-ning bir necha mustaqil kitoblarga bo'linib ketgani bilan izohlash mumkin. masalan, «musoning besh kitobi» avval bir butun bo'lib, ke-yinchalik beshta mustaqil kitobga, «kichik payg'ambarlar kitobi» 12 kitobga ajratib yuborilgan. xristianlar qadimiy ahdni «rivo-yatlar kitoblari», «ta'limotlar kitoblari»ga, «payg'ambar kitoblari» ga bo'lishadi. ular yangi ahdning 27 kitobini shunday tasnif qiladilar: «rivoyatlar kitoblari»ga «injil» va «havoriylar faoliyati» kiradi. «ta'-limotlar»ga «havoriylar maktublari» kiradi, «payg'ambar-lar kitoblari»ga «vahy» kitobi kiradi. bibliyaning kitoblari boblarga, ular esa suralarga bo'linadi. uning hozirgi qabul qilingan bo'linishini nenterbe-riya episkopi stefan langton (v.1228.) tomonidan kiritgan. u 1214 yili lotindagi matnni boblarga bo'ldi va keyin yahudiy va yunon tillaridagi matnlarga ham joriy qilindi. suralar avval santes panino (v.1541 y.), keyinchalik 1555 yillarda robert …

5 / 47

tobchasi iso masihning hayoti va ta'limotiga bag'ishlangan, ular matto (matfey), marko, luka, yuhanno (ioann) bayon etgan muqaddas xushxabar (evangelie) deb ataladi. 2. aziz havoriylarning faoliyati (deyaniya svyatix apostolov) nomli kitobchada iso masihning alohida tanlagan shogirdlari – havoriylarning nasroniylik dinini tarqatish yo'lida qilgan ishlari, nutqlari, quvilishlari, xristian jamoalarining vujudga kelishi haqida hikoya qilinadi. 3. pavel, iakov, petr, ioann, iuda nomli havoriylarning turli mamlakat va podshohlarga xristianlik dinining aqidalarini bayon qilib yo'llagan maktublari ham injilda jamlangan. 4. vahy (otkrovenie) deb nomlangan bu kitob xudo tomonidan avliyo ioannga yuborilgan bashorat hisoblanadi. unda oxirzamonda yuz beradigan musibatlar, iso masihning dunyoga qaytishi, ya'juj-ma'juj, dajjol, qiyomat, jannat va jahannam tasvirlanadi. 4-savol: din aqidalarining shakllanishi. xristianlikning asosiy g'oyasi – isoning odamzotning xaloskori – «messiya» ekanligi yahudiylikda mavjud bo'lib, oxiratga yaqin kelishi kutilayotgan xaloskor haqidagi ta'limotdan kelib chiqqandir. keyinchalik bu ta'limot xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki xil – odam va xudo mohiyati haqida «gunohni yuvish», ya'ni isoning o'zini …

6 / 47

am xristian sobori bo'lib o'tdi. ii jahon sobori troitsa (triniti) haqidagi qoidani ishlab chiqqan va «e'tiqod timsoli»ni qonunlashtirgan. konstantinopol patriarxi rim patriarxi kabi barcha boshqa episkoplarga nisbatan imtiyozlarga ega degan qoidani kiritgan. bu soborda qabul qilingan «e'tiqod timsoli» 12 qismda ifodalandi: birinchi qismda olamni yaratgan xudo haqida; ikkinchi qismda nasroniylikda xudoning o'g'li hisoblangan iisus xristosga imon keltirish haqida; uchinchi qismda ilohiy mujassamlashuv haqida so'z yuritilib, unga ko'ra, iso xudo bo'la turib, bokira bibi maryamdan tug'ilgan va inson qiyofasiga kirganligi haqida; to'rtinchi qismda isoning azob-uqubatlari va o'limi haqida so'z ketadi. bu gunohlarning kechirilishi haqidagi aqidadir. bunda isoning tortgan azoblari va o'limi tufayli xudo tomonidan insoniyatning barcha gunohlari kechiriladi deb e'tiqod qilinishi haqida; beshinchi qismda isoning xochga mixlanganidan so'ng uch kun o'tib qayta tirilganligi haqida; oltinchi qismda isoning me'roji haqida; ettinchi qismda isoning nuzuli (ikkinchi marotaba erga qaytishi) haqida; sakkizinchi qism: muqaddas ruhga imon keltirmoq borasida; to'qqizinchi qism: cherkovga munosabat haqida; o'ninchi …

7 / 47

eng ma'no kasb etadi. xristianlik ta'limotiga ko'ra, odamlar dastlabki gunohga botgan odamzod ajdodidan gunohkor bo'lib tug'iladilar. cho'qintirish marosimi esa ana shu gunohni yuvish uchun xizmat qiladi. non va vino totish marosimi ham asosiy marosimlardan biri. cherkovning ta'lim berishicha, uni iso o'z shogirdlari bilan birgalikda o'tkazgan maxfiy kechada belgilagan va o'zini eslab turish uchun shunday qilishni buyurgan. bu marosimning mohiyati quyidagicha: xristianlar non bilan vinoni tanovul qilar ekanlar, bu bilan ular isoning tanasi va qonini tatib ko'rdik, binobarin, endi xudoga yaqinroq va qondoshroq bo'ldik, deb hisoblaydilar. bu marosim ertalabki yoki tushki ibodatda asosiy o'rin egallaydi. ruhoniylik unvonini berish marosimi (svyashenstvo) - bu, ruhoniylik martabasiga ko'tarilish bilan bog'liq marosimdir. diniy ta'limotga ko'ra, ruhoniy bo'ladigan shaxsning boshiga episkop qo'l tekkizgandan keyin, go'yo u «muqaddas ruh»ning alohida marhamati bilan xudo va odamlar o'rtasida vositachilik xususiyatiga ega bo'ladi. ruhoniy unvoni uch daraja (dyakon, pres-viter va episkop)ga ega. tavba-tazarru qilish marosimi - xristianlikda pushaymon bo'lish marosimidir. …

8 / 47

zmay turib chinakam axloqiy, oilaviy munosabatlarning bo'lishi mumkin emas, deb ta'lim beriladi. miro surtish marosimi (miropomazanie) - cho'qintirish marosimi bilan bevosita bog'liqdir. cherkovlarda chaqaloqlar cho'qintirilgandan keyin, ularga xushbo'y yog' (miro) surtiladi, shunday qilinganda, inson ilohiy muruvvatga erishadi, deb ta'lim beriladi xristianlikda. muqaddas zaytun moyi surtish marosimi (eleosvyashenie) - bu bemorning peshona, yonoq, lab, ko'krak va qoshlariga muqaddaslashtirilgan zaytun moyi surtish bilan bog'liq marosimdir. bu marosim, cherkov ta'limotiga ko'ra, insonning jismoniy va ruhiy kasalliklarini davolaydi. ayni paytda, tavbasiga tayanib ulgurmagan bandalarini gunohlaridan xalos etadi. xristianlikning dastlabki ramzlaridan biri bo'lgan “ixtis” qadimgi yunon tilidan olingan bo'lib, lug'aviy jihatdan “baliq” degan ma'noni bildiradi. u iso masih so'zining qadimgi monogrammasi bo'lib, yunon tilidan tarjima qilganda “iso masih xudoning xaloskor o'g'li” degan mazmunni ifodalaydi. bir so'z bilan aytganda, ushbu so'z qisqa shaklda “xristian diniga e'tiqod qilish” ma'nosini beradi. olimlar baliq ramzini yangi ahdda keltirilgan asli kasbi baliqchi bo'lgan iso payg'ambarning dastlabki ikki shogirdi – butrus …

9 / 47

imgi davlatlarning, jumladan, xaldey, finikiya, ossuriya va misrning muqaddas timsollaridan biri sifatida e'zozlanib kelingan. xoch dunyoning deyarli barcha hududlariga tarqalgan ramz bo'lib, u qadimgi misrda misteriya(sirli marosim)larda, markaziy amerika bo'ylab yoyilgan ko'plab haykallarning ko'krak qismiga taqilgan ramziy timsollarda o'z aksini topgan. atstek, maya va tolteklar esa uni muqaddas timsol sifatida bilganlar. tibet mandallarida “osmon” xoch ko'rinishida ifodalangan va bu shakl o'z navbatida yaxshilik ramzi hisoblangan. xitoy va yaponiya manbalarida mazkur ramz katta mavqega ega ekanligi qayd etiladi. arxeologlar, xoch rozenkreytser va alximiklar uchun yorug'lik ramzi bo'lib xizmat qilgan, chunki ular “l”, “v”, “x” harflari xochning u yoki bu tomonidan olingan bo'lishi mumkin degan fikrni olg'a suradilar. alximiklar undan to'rt modda: tuz, oltingugurt, simob va azotni ifodalashda foydalanganlar. boshqa ma'lumotlarga ko'ra er, suv, olov va havo xochning to'rt tomonini anglatgan. bundan tashqari qadimda ko'pgina sehr, mifologik marosimlarda xoch iblis va yomon ruhlar o'rtasidagi kurashish quroli hisoblangan iso masih mixlangan xoch daraxtlarning …

10 / 47

ronlik qilganlar. olimlarning fikricha, lorrandan uncha uzoq bo'lmagan joyda tug'ilgan janna d’ark ham aynan shu xochni o'zining omad keltiruvchi ramzi hisoblab uni doimo ko'kragiga taqib yurgan ekan. xochning bu shakli 1940 yilning iyunida general sharl de goll tomonidan frantsiyaning natsist okkupattsiyachilaridan ozod qilinganligi ramzi sifatida izohlangan. mazkur xoch bir vaqtning o'zida “ozod frantsiya” tashkiloti timsoli hamdir. rim papasining xochi “uchlik xoch” degan nomni olgan bo'lib, papa ishtirok etadigan marosimlardagina foydalanilgan. undagi uchta ko'ndalang chiziq “hukmronlik” va “hayot daraxti”ni ifodalaydi gamma-xoch yoki gammadion xochi yunon harfi “gamma” shakliga o'xshaganligi sababli shunday nom olgan. cherkovning tamal toshi sifatida iso masihni ifodalagan. bunday xochni ko'pincha pravoslav cherkovi ruhoniylarining kiyimlarida ko'rish mumkin kumush hoshiya bilan o'ralgan temir xoch 1813 yilda fridrix vilgelm iii prusskiy tomonidan napaleon bilan bo'lgan jang arafasida ta'sis etilgan. geraldika (ramzlarni o'rganuvchi fan)da bu shakl ko'rinishi jihatidan to'rtta panjani eslatgani tufayli “patte” (frantsuzcha - panja) deb ataladi. ikkinchi jahon urushi davrida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xristianlik"

slayd 1 mavzu: xristianlik. 1. xristianlikning asoschisi. 2. xristianlikning paydo bo'lishi va tarqalishi. 3. xristianlikning muqaddas kitobi. 4. din aqidalarining shakllanishi. mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: iso, xristos, falastin, nazarey, maryam, havoriylar, bibliya, yangi ahd, eski ahd, injil, evangeliya, sirli ibodat. 1-asosiy savol: xristianlikning asoschisi. xristianlik adabiyot-larida ta'kidlanishicha, xaloskor iso milodning 1-33-yillarida yashagan. uning nomiga «xristos» atamasi qo'shib ishlatiladi. bu atama grekcha bolib, o'zbek tilida - «xaloskor», degan ma'noni anglatadi. xristianlik ta'limotiga ko'ra, iso xudoning o'g'li, ayni paytda xudo - odam hamdir. islom adabiyotlarida esa, u iso masih deb ataladi va payg'ambar, deb hisoblanadi. xristianlik iso haqida o'z qavm...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPT (5,4 МБ). Чтобы скачать "xristianlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xristianlik PPT 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram