valyuta kursi va unga ta’sir etuvchi omillar

PPTX 20 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 20
toshkent moliya instituti “xalqaro moliya-kredit” kafedrasi tomonidan tayyorlangan “xalqaro moliyaviy markazlar” fanidan video ma’ruza valyuta kursi va unga ta’sir etuvchi omillar reja: 1. milliy valyuta tushunchasining mazmuni 2. valyuta kursi va uning turlari 3. valyutalarning xarid qobiliyati pariteti. 4. valyuta kursiga ta’sir etuvchi omillar. 1. milliy valyuta tushunchasining mazmuni xalqaro amaliyotda valyutalarning quyidagi turlari mavjud: 1 erkin ishlatiladigan valyuta (freely usable currency) – to‘lov balansining joriy operatsiyalar bo‘limida valyutaviy cheklashlar bo‘lmagan mamlakatlarning milliy valyutalari. 2 qattiq valyuta (hard currency) – iqtisodiy va siyosiy jihatdan barqaror hisoblangan mamlakatlarning almashuv kursi barqaror bo‘lgan valyutalari. 3 yumshoq valyuta (soft currency) – xalqaro miqyosda to‘lov vositasi vazifasini bajara olmaydigan, ya’ni tashqi konvertirlikka ega bo‘lmagan valyutalar. 4 xalqaro rezerv valyutalar (reserve currency) – dunyoning barcha mamlakatlarida xalqaro to‘lov vositasi sifatida qabul qilinadigan etakchi valyutalar. valyuta so‘zi italyancha valuta so‘zidan olingan bo‘lib, qiymat degan ma’noni anglatadi. 1. milliy valyuta tushunchasining mazmuni etakchi valyutalarga “xalqaro rezerv valyuta” …
2 / 20
sining barqaror emasligi bevosita so‘mning nominal almashuv kursining barqarorligiga ta’sir ko‘rsatadi. shu sababli, xalqaro rezerv valyutalarning almashuv kurslarini nobarqaror emasligini hisobga olgan holda, fikrimizcha, o‘zbekiston respublikasi milliy valyutasi – so‘mning nominal almashuv kursi barqarorligini ta’minlash maqsadida uning valyuta kursini aqsh dollari, evro va yaponiya ienidan tashkil topadigan “valyuta savati”ga nisbatan aniqlashni joriy qilish lozim. buning natijasida so‘mning nominal almashuv kursining tebranish diapazoni sezilarli darajada qisqaradi. 2. valyuta kursi va uning turlari valyuta kursi (exchange rate) bir mamlakat pul birligining ikkinchi bir mamlakat valyutasiga nisbatan bahosi hisoblanadi. valyuta kursining o‘zgarishi mamlakatdagi umumiy talab hajmiga, narxlar darajasiga, foiz stavkalar o‘zarishiga, mamlakat ichidagi daromadlar taqsimotiga, va iqtisodiyotning boshqa sohalariga ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. “valyuta kursi” nazariyalari milliy valyuta kursini amaldagi zamonaviy talablar va qonunchilik me’yorlariga mos ravishda o‘rnatish tartibi valyuta kotirovkasi (currency quotation) deyiladi. jahon amaliyotida 2 xil turli valyuta kotirovkalaridan foydalaniladi. 1 xorijiy valyuta birligining ma’lum miqdordagi milliy valyutaga tenglashtirilishi to‘g‘ri kotirovka …
3 / 20
n mavzuga tegishli keyingi holatlarni izohlashda to‘g‘ri kotirovkadan foydalanamiz. 3 valyuta kursining eng kichik ko‘rsatkichi “punkt” va kross-kurs tushunchasi ma’lum bir davriy oraliqda, belgilangan tartibda aniqlangan valyuta kursining eng kichik ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi farq “punkt” deb yuritiladi. masalan, 1 aqsh dollarining so‘mga nisbatan kursi 2236,66 so‘mdan 2243,49 so‘mga ortsa, valyuta kursi mazkur holat bo‘yicha 683 punktga ortgan bo‘ladi. xalqaro hisob-kitoblarda kross-kurslardan keng foydalaniladi. kross-kurs uchinchi valyuta (usd) orqali ikki valyuta (uzs, jpy, gbp) o‘rtasidagi kursni aniqlashdir. kross-kurslar ikki xil usulda aniqlanadi. bunda bazaviy valyuta (usd va h.k.) va kotirovka qilinayotgan valyutalar(uzs, jpy, gbp va h.k.)dan foydalaniladi. ya’ni valyuta kursidagi 1 birlikka teng valyuta bazaviy, boshqa ma’lum qiymatga teng valyuta esa, kotirovka qilinayotgan valyutadir. masalan, 1 usd (bazaviy) = 2200 uzs (kotirovka qilinayotgan), yoki 1 gbp (bazaviy) = 1,4 usd (kotirovka qilinayotgan) kross-kursni aniqlash, 1-usul 1. ma’lum ikki valyuta kursining bazasi bir xil valyuta bo‘lsa, bunda ushbu kurslarning o‘zaro nisbati orqali uchinchi …
4 / 20
hunday qilib, 2 holat bo‘yicha: kross kurs = spot kurs (spot rate) va forvard (muddatli) valyuta kursi (forward rate) spot kurs (spot rate) – valyuta oldi-sotdi bitimini tuzish paytida belgilangan, valyuta bozoridagi talab va taklif asosida shakllangan, joriy valyuta kursi bo‘lib, bu kurs bo‘yicha tuzilgan bitimlarda uning ishtirokchilari kelishilgan valyutalarni qisqa vaqt (bitim tuzilgan kundan boshlab 2 ish kuni) ichida etkazib berishni o‘z zimmalariga oladilar. forvard (muddatli) valyuta kursi (forward rate) – kelajakda, odatda, 2 ish kunidan ortiq muddatda valyutalarni o‘zaro ayirboshlash uchun foydalaniladigan, joriy valyuta kursi asosida belgilangan muddat uchun taxminiy hisoblangan valyuta kursidir. shartnomada belgilangan muddat kelganda, bitimda ko‘rsatilgan kursdan joriy kurs farq qilsa, bundan bir tomon foyda oladi, boshqa tomon esa, zarar ko‘radi. valyuta kurslari o‘zgarishining erkinlik darajasiga ko‘ra turlari valyuta kurslari o‘zgarishining erkinlik darajasiga ko‘ra valyuta kurslari qatiy belgilangan, chegaralangan egiluvchan, suzuvchi valyuta kurslariga bo‘linadi. 1 qatiy belgilangan valyuta kursida milliy valyutalar o‘rtasidagi rasman o‘rnatilgan nisbataing …
5 / 20
r narxlari darajasini o‘zaro nisbati orqali hisoblangan valyuta kursidir. real ayirboshlash kursi real ayirboshlash kursi xalqaro iqtisodiy nazariyada “savdo shartlari” (terms of trade)dan birini o‘zida namoyon etadi. jahon iqtisodiyotida milliy iqtisodiyotlarni, xususan, yaim, yamd (yalpi milliy daromad)ni o‘zaro solishtirish odatda, real valyuta yoki valyutalarning xarid quvvati pariteti (ppp) bo‘yicha hisoblangan kurslari orqali amalga oshiriladi. real ayirboshlash kursi quyidagi formula asosida hisoblanadi: bu erda, – nominal valyuta kursi; – milliy pul birligida ifodalangan ichki bozordagi narxlar darajasi; – chet eldagi narxlar darajasi (xorijiy valyutada hisoblangan). real ayirboshlash kursini hisoblash: 1-misol real valyuta kursining mohiyatini quyidagi misol orqali to‘liqroq tushuntishga harakat qilamiz. ma’lum bir turdagi mahsulot (1 kg qoramol go‘shti)ning narxi o‘zbekistonda 15 000 so‘m bo‘lsa, aqshda 30 dollar, nominal valyuta 1 usd/uzs = 2000. mazkur holatda real valyuta kursi quyidagiga teng: bu aqshdagi ma’lum bir turdagi mahsulot (1kg qaramol go‘shti) narxiga o‘zbekistonda 4 birlik shu turdagi mahsulot (4 kg qaramol go‘shti)ni …
6 / 20
kursi, nominal valyuta kursi va xorijiy mamlakatlardagi iste’mol narxlari indeksiga to‘g‘ri, milliy iqtisodiyotdagi iste’mol narxlari indeksiga esa teskari proportsional ravishda o‘zgaradi. 3. valyutalarning xarid qobiliyati pariteti valyutalarning xarid qobiliyati pariteti (purchasing-power parity (ppp)) asosida hisoblangan valyuta kursi – turli mamlakatlardagi sifati, miqdori va boshqa xususiyatlari bir xil bo‘lgan mahsulotlar va xizmatlarning milliy valyutada ifodalangan qiymatni o‘zaro tenglashtirish orqali aniqlanadigan valyuta kursidir. masalan, o‘zbekistonda 1 kg oliy sortli bug‘doy unining narxi 2200 bo‘lsa, xuddiy shunday sifatli va sortli bug‘doy unining narxi aqshda 1 dollar bo‘lsa, unda valyutalarning xarid qobiliyati bo‘yicha kursi 1 usd = 2200 uzs bo‘ladi. valyutalarning xarid qobiliyati pariteti va bozor kurslari o‘zaro bir-biridan farq qilishi mumkin valyutalarning xarid qobiliyati bo‘yicha kurslar odatda, iste’mol savati tovarlari narxlari bo‘yicha hisoblanadi, ya’ni: bu erda, – a mamlakat iste’mol savatidagi tovarlar va xizmatlarning jami bahosi; – b mamlakat iste’mol savatidagi tovarlar xizmatlarning bahosi. 4. valyuta kursiga ta’sir etuvchi omillar 1. iqtisodiy omillar. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "valyuta kursi va unga ta’sir etuvchi omillar"

toshkent moliya instituti “xalqaro moliya-kredit” kafedrasi tomonidan tayyorlangan “xalqaro moliyaviy markazlar” fanidan video ma’ruza valyuta kursi va unga ta’sir etuvchi omillar reja: 1. milliy valyuta tushunchasining mazmuni 2. valyuta kursi va uning turlari 3. valyutalarning xarid qobiliyati pariteti. 4. valyuta kursiga ta’sir etuvchi omillar. 1. milliy valyuta tushunchasining mazmuni xalqaro amaliyotda valyutalarning quyidagi turlari mavjud: 1 erkin ishlatiladigan valyuta (freely usable currency) – to‘lov balansining joriy operatsiyalar bo‘limida valyutaviy cheklashlar bo‘lmagan mamlakatlarning milliy valyutalari. 2 qattiq valyuta (hard currency) – iqtisodiy va siyosiy jihatdan barqaror hisoblangan mamlakatlarning almashuv kursi barqaror bo‘lgan valyutalari. 3 yumshoq valyuta (soft cu...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (2,3 МБ). Чтобы скачать "valyuta kursi va unga ta’sir etuvchi omillar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: valyuta kursi va unga ta’sir et… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram