toshkent davlatiqtisodiyot universiteti

PPTX 22 pages 3.5 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

toshkent davlat iqtisodiyot universititeti toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ishlab chiqarishdagi asosiy xarajatlar. bilvosita soliqlar. ishlab chiqarish tannarxini pasaytirish. minimal va maksimal narxlar. xarajatlarning iqtisodiy mohiyati. bajardi: bazarbayev suhrob tekshirdi: tashbaev bobur reja: reja xarajatlar nima ? ishlab chiqarishdagi xarajatlar. bilvosita soliq. ishlab chiqarish narxini pasaytirish. minimal va maksimal narxlar. xarajatlarning iqtisodiy mohiyati xarajatlarga milliy standartlarda quyidagicha ta`rif beriladi: xarajatlar --- aktivlarning qisqarishi yoki sarflanishi natijasida iqtisodiy resusrlarning kamayishi, shuningdek, daromadlarni olishga oid xo`jalik subyektining odatiy faoliyati natijasida majburiyatlarning paydo bo`lishidir. iqtisodiyotning har qanday subyekti xarajat qilmay turib o`z faoliyatini yurg`iza olmaydi. lekin bu xarajatlar turlicha. xonadon xarajatini oladigan bo`lsak, u istemolga ketganidan keyin qaytarilib olinmaydi. xuddi shuningdek, davlat xarajatlari xam qaytib kelmaydi, chunki u davlat istemolini qondiradi. ammo bundan davlat korxonalari, firmalarning xarajati bundan mustasnodir. firmaning xarajatining o`ziga xosligi shundan iboratki bu o`rnini qoplanadigan, yani tovar va xizmatlar sotilgach unga qaytib pul shaklida keladigan xarajatlardir. xarajatlarning iqtisodiy mohiyati firma qilgan …

2 / 22

qarish jarayonida joriy, kundalik, oylik va yillik xarajatlariga aylanadi. qisqacha qilib aytganda firmaning xarajati - bu tovar va xizmatlar yaratish va ularni sotish bilan bog`liq bo`lgan sarflardir. xarajatlarning guruhlanishi bevosita ishlab chiqarish xarajatlari faqat tovarni ishlab chiqarish bilan bog’liq xarajatlarni o’z ichiga olib, tovar birligi qiymatining faqat bir qismini tashkil qiladi. ishlab chiqarish xarajatlari tovar qiymatidan foyda miqdoriga kam bo’ladi. muomala xarajatlari tushunchasi tovarlarni sotish jarayoni bilan bog’liq bo’lib, shu tovarlarni ishlab chiqaruvchidan iste’molchiga yetkazilguncha ketadigan sarflarga aytiladi. tovarlarni o’rash, qadoqlash, saralash, transportga ortish, tashish va saqlash xarajatlari qo’shimcha muomala xarajatlari hisoblanadi. muomala xarajatlarining bu turlari ishlab chiqarish xarajatlarining davomi hisoblanib, tovar qiymatiga kiradi va uning qiymatini oshiradi. xarajatlar tovarlar sotilgandan keyin olingan pul tushumi summasidan qoplanadi. sof muomala xarajatlari tovarni sotish bilan bog’liq bo’lib, sotuvchilarning maoshi, marketing (iste’molchilar talabini o’rganish), reklama va shu kabi xarajatlardan iborat bo’ladi. sof muomala xarajatlari tovar qiymatini oshirmaydi va ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan tovarni …

3 / 22

bo`lgan ustama xarajatlar. 2. ishlab chiqarish tannarxiga kiritilmaydigan, biroq asosiy faoliyatdan olingan foydada hisobga olinadigan hamda davr xarajatlariga kiritiladigan xarajatlar: a) sotish xarajatlari b) boshqarish xarajatlari d) boshqa operatsion xarajatlar va zararlar 3. xo`jalik yurituvchi subyektning umumxo`jalik faoliyatidan olingan foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadigan xo`jalik yurituvchi subyektning moliyaviy faoliyati bo`yicha xarajatlari: a) foizlar bo`yicha xarajatlar. b) xorijiy valyuta bilan operatsiya bo`yicha salbiy kurs tafovutlari. d) qimmatli qog`ozlarga qo`yilgan mablag`larni qayta baholash. e) moliyaviy faoliyati bo`yicha boshqa xarajatlar. 4. favqulodda zararlar. u foydadan olinadigan soliq to`lagangunga qadar foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadi. mahsulotlar ishlab chiqarish tannarxiga bevosita mahsulotlarni ishlab chiqarish bilan bog`liq bo`lgan, ishlab chiqarish texnologiyasi va uni tashkil etish bilan shartlangan xarajatlar kiritiladi. yuqoridagi xarajatlar iqtisodiy mazmuniga qarab quyodagi elementlar bilan guruhlarga ajratiladi: --- ishlab chiqarish moddiy xarajatlari ( qaytariladigan chiqitlar qiymati chiqarib tashlangan holda) --- ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo`lgan mehnatga haq to`lash xarajatlari; --- …

4 / 22

sal (eng keng tarqalgan misol qqs yoki qo'shilgan qiymat solig'i); alohida turdagi tovarlar yoki xizmatlar narxiga kiritilgan jismoniy shaxs (bunga aktsiz solig'i, zargarlik buyumlarini sotib olish, ko'chmas mulkni sotib olish va sotish soliqlari kiradi) fiskal monopoliyalar - faqat davlat tomonidan berilgan hujjatlarni olish uchun to'lovlar, ya'ni davlat bu sohada monopoliya vazifasini bajaradi (masalan, litsenziya va ruxsat olish uchun yig'imlar); mahsulot importchilari va eksportchilari to'laydigan bojxona to'lovlari (aslida ular tovar tannarxiga kiritilgan). bilvosita soliqlar nima uchun? bilvosita soliqlar quyidagi asosiy funktsiyalarni bajaradi: --- fiskal - ya'ni davlatni pul mablag'lari bilan ta'minlash; --- tartibga soluvchi - ular iqtisodiyotning istalgan sohasini rag'batlantiradi yoki uning rivojlanishini sekinlashtiradi. tufayli davlat byudjetiga qo'shimcha mablag 'tushadi. bu qiymat tovar ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida yaratiladi. xaridor to'laydigan foiz mahsulot turiga bog'liq. iqtisodchilar qqsning quyidagi asosiy xususiyatlarini ajratib ko'rsatishadi. birinchidan, u oxirgi iste'molni maqsad qiladi. aktsizlar va yig'imlardan farqli o'laroq, u faqat fiskal vazifani bajaradi (ya'ni davlat byudjetini qo'shimcha …

5 / 22

tavka foizi davlatlararo munosabatlarga bog'liq. bilvosita soliqlarning bir qator ijobiy va salbiy tomonlari bor. turli qarashlarga asoslanib, ularning "ko'rinmasligi", byudjet daromadlarining qulayligi va mexanizmi izohlanadi. bilvosita soliqlarning afzalliklari bilvosita soliqlarning kamchiliklari bilvosita soliqlar byudjetga muntazam va tez kiradi. foyda cheklangan. tadbirkor har doim ham tovar qiymatini amaldagi soliq stavkasiga muvofiq oshirish imkoniyatiga ega emas. ular davlat byudjeti uchun yuqori rentabellikka ega, chunki deyarli barcha tovarlar va xizmatlar guruhlari ular bilan soliqqa tortiladi. tovar va xizmatlar ishlab chiqaruvchilarining huquqlari ham buziladi. stavkani belgilash uchun davlat idoralari ishlab chiqarish jarayoniga aralashadi, ba'zida qabul qilingan texnologiyani buzadi. ular tovarlar va xizmatlar iste'molchisi uchun qulaydir, chunki ular allaqachon yakuniy mahsulot tannarxiga kiritilgan. ayrim tovarlarni iste'mol qilishning o'zgaruvchanligi tufayli bilvosita soliqlardan tushadigan daromadni oldindan aytish qiyin bu turdagi soliqlarning yig'ilishini tartibga solish uchun soliq xizmati xodimlarini yanada kengaytirishga hojat yo'q. bir qator iqtisodchilarning ta'kidlashicha, bilvosita soliqlarning mavjudligi. qulaylik: to'lov tovarlarni sotib olish vaqtida amalga oshiriladi, …

6 / 22

har bir mehnatchi tomonidan tayyorlanayotgan mahsulotni ko’paytirish kerak bo’ladi. bu holda har bir mahsulot birligiga sarflanadigan ish haqi qisqaradi, ammo ishchining umumiy ish haqi esa ortib boradi. mehnat unumdorligi ish haqiga nisbatan jadal o’sgandagina tannarx pasayadi. mehnat unumdorligining o’sish mohiyati shundan iboratki, bunda mahsulot ishlab chiqarishga ketadigan jonli mehnat ulushi kamayadi, ilgari sarflangan mehnatning ulushi esa ortadi, biroq mahsulot birligi uchun ketadigan mehnat sarfi qisqaradi. mahsulot tannarxini pasaytirishning manbalari va omillari hukumat narxlarni nazorat qilib turmasa, qora bozor avj ola boshlaydi. masalan, qora bozor da sotuvchi va ishlab chiqaruvchilar o`zlarining nahsulotini kim sotib olishiga tayyorligi to`g`risida qaror qabul qila boshlaydi. bunda mahsulot yetishmovchiligi, ya`ni talab ortiqchaligi yuzaga keladi. bu iste`molchilar uchun hukumat o`z harakatlarini olib borishi kerak. minimal va maksimal narxlar maksimal narxlarda davlat bevosita narxga aralashib, bozor narxidan past narx belgilaganda hosil bo`ladi. hukumat mazkur ishni is`temolchilarni himoya qilish maqsadida amalga oshiradi. natijada talab ortiqchali yuzaga keladi. minimal narx …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshkent davlatiqtisodiyot universiteti"

toshkent davlat iqtisodiyot universititeti toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ishlab chiqarishdagi asosiy xarajatlar. bilvosita soliqlar. ishlab chiqarish tannarxini pasaytirish. minimal va maksimal narxlar. xarajatlarning iqtisodiy mohiyati. bajardi: bazarbayev suhrob tekshirdi: tashbaev bobur reja: reja xarajatlar nima ? ishlab chiqarishdagi xarajatlar. bilvosita soliq. ishlab chiqarish narxini pasaytirish. minimal va maksimal narxlar. xarajatlarning iqtisodiy mohiyati xarajatlarga milliy standartlarda quyidagicha ta`rif beriladi: xarajatlar --- aktivlarning qisqarishi yoki sarflanishi natijasida iqtisodiy resusrlarning kamayishi, shuningdek, daromadlarni olishga oid xo`jalik subyektining odatiy faoliyati natijasida majburiyatlarning paydo bo`lishidir. iqtisodiyotning har qanday su...

This file contains 22 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "toshkent davlatiqtisodiyot universiteti", click the Telegram button on the left.

Tags: toshkent davlatiqtisodiyot univ… PPTX 22 pages Free download Telegram