bozoriqtisodiyoti

PPTX 21 стр. 368,7 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 368,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint iqtisodchilar uchun matematika o’qituvchi: sultonova yulduzxon kamoldinovna 2- mavzu: chiqim, daromad, foyda va zarar. mahsulot tannarxi va samaradorlik bozor iqtisodiyotiga doir tushunchalardan biri va asosiysi bu daromaddir. bozor iqtisodiyoti sub’ektlarining asosiy maqsadi ham daromadni oshirishdan iborat. bunga erishish maqsadida turli qimmatli qog‘ozlar, birjalar, soliq va banklar, kredit va huquqlar o‘ylab topiladi. daromad korxonadan yoki boshqa iqtisodiy faoliyatdan olinadigan pul yoki moddiy ne’matdir. daromadlar umumiy va pul daromadidan iborat bo‘ladi. umumiy daromadga oylik maosh, divedentlar, aktsiyalar, turli imtiyozlar, bepul davolanish, xizmat mashinasi va boshqalar kiradi. pul daromadi esa ma’lum bir davr oralig‘ida (bir yil yoki bir oyda) olinadigan pul miqdoridan iborat bo‘ladi. daromat oluvchi sub’ektlar ayrim shaxslardan, oiladan, korxonadan, mahalliy hokimiyatdan va davlatdan iborat bo‘ladi. turli sub’ektlarning daromad manbalari turlicha bo‘ladi. masalan, shaxsiy (oilaviy) daromadning 80% i oylik maoshdan va kichik biznesdan, qolgan 20% i esa shaxsiy mulkdan va turli to‘lovlardan iborat bo‘lishi mumkin. hamma sub’ektlarning daromadi o‘zaro bog‘liq …

2 / 21

utgani ma’qul? yechish. ahmad ovqat emasdan har kuni 700 so‘m tejashi mumkin. lekin buning uchun u maktabda och yurishi kerak bo‘ladi. bu esa yomon oqibatlarga olib kelishi (oshqozon-ichak kasalligiga duchor bo‘lishi va ochlik ta’sirida darslarni o‘zlashtirishi susayishi) mumkin. agar ahmad maktabga piyoda borsa, kuniga 800 so‘m, haftasiga 800 · 6 = 4800 so‘m, oyiga 800⋅ 24 =19200 so‘m va yiliga 800⋅360 = 230400 so‘m hamyon puliga ega bo‘ladi. buni hisoblab ko‘rib, ahmad har kuni maktabga piyoda borishga qaror qildi. moliyaviy hisob-kitoblarda daromad va chiqimlarni nazarga olish bilan bir qatorda, ularni solishtirish zaruriyati tug‘iladi. ma’lum bir vaqt oralig‘ida daromad va chiqimlarni aniqlashga mo‘ljallangan moliyaviy hisob byudjet deb ataladi. agar byudjetdagi chiqimlar daromadlardan ko‘p bo‘lsa, bunday byudjet kamyob (defitsit) byudjet deyiladi. byudjetlar uy xo‘jaligida, korxona va firmalardagi moliyaviy ahvolni tekshirishga xizmat qiladi. 2-misol. yuqoridagi 1-misolda ahmadning kunlik daromadi 1500 so‘m, chiqimlari ham 700+800=1500 so‘m. demak, uning byudjeti balanslangan byudjetdan iborat. agar chiqimlarga …

3 / 21

yo‘li bilan erishish mumkin. korxona, firma va boshqa ishlab chiqarish ob’ektlarining foydaolib ishlashi samaradorlik deyiladi. samaradorlik foyda olish darajasini ko‘rsatadi va foiz hisobida ifodalanadi. samaradorlik tayin bir vaqtda qo‘lga kiritilgan foyda miqdorining mahsulot tannarxiga foiz nisbati sifatida hisoblanadi, ya’ni bu erda – samaradorlik belgisi, bosqichda qo‘lga kiritilgan foyda, bosqichdagi mahsulot tannarxi. 3-misol. firma bolalar etikchalarini ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi. oldingi yil natijasiga ko‘ra, firmada ishlab chiqarilgan mahsulotlar tannarxi 4 mln. so‘mni, korxonaning daromadi esa 5 mln. so‘mni tashkil qilgan. firmaning ishlab chiqarish samaradorligini hisoblang. yechish. o‘tgan yil hisobotiga ko‘ra, firma 5 000 000 – 4 000 000 = 1 000 000 so‘m foyda ko‘rgan. uning rentabelligi (samaradorligi) bo’ladi. 4-misol. jamol yoz kunlarining birida o‘zida mavjud bo‘lgan 120 dollar pulini xarajat qilib limonad tayyorladi va uni sotib, 250 dollar pulga ega bo‘ldi. jamolning ish haqi va foydasi nimaga teng bo‘ladi? yechish. jamolning kichik biznesidan tushgan pul (daromad) 250 dollarni tashkil qiladi. …

4 / 21

n bo‘lgan 20 ta jo‘jani 100 000 so‘mga sotib oldi. qolgan 50 000 so‘mni jo‘jalarni boqish va parvarish qilish sarf qildi. natijada ularni xatosiz katta qilishga erishdi. so‘ngra jo‘jalarning har birini 15 000 so‘mdan sotdi. agar mansur jo‘jalarni sotish uchun 10 000 so‘m xarajat qilgan bo‘lsa, uning daromadi va foydasini aniqlang. mahsulot tannarxini va samaradorlikni hisoblang. firma sopol idish tovoqlar ishlab chiqarishga yo‘naltirilgan. o‘tgan yilgi hisobotga ko‘ra, mahsulotni ishlab chiqarish va sotishga sarf qilingan umumiy xarajatlarning pul qiymati 200 000 so‘mni, daromadi esa 500 000 so‘mni tashkil qilgan. firmaning foydasini, firma faoliyatining samaradorligini hisoblang. 3. " ruff manufacturing inc" uyushmasi velosiped ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi. uyushmada 5 ta ishchi bo‘lib, ularning har biri haftasiga 40 coat ishlaydi. agar uyushma bir haftada 200 ta velosiped ishlab chiqarsa, bu uyushmaning mehnat unumdorligini toping. 4. "ride-m-bicycle" uyushmasida 10 ta odam ishlaydi va haftada 600 ta velosiped ishlab chiqaradi. agar har bir ishchi haftada …

5 / 21

va 400 kishi/soat ish kuchi sarf qilgan. har bir ish kuchiga to‘g‘ri keluvchi o‘rtacha mahsulot miqdorini aniqlang. yechish. masalada q=500000, f=400. demak, javob: har bir ishchi haftada o‘rtacha 1250 so‘mlik mahsulot ishlab chiqaradi. tayanch so‘z va iboralar mehnat unumdorligi, hosildorlik, o‘rtacha miqdorlar, absolyut va nisbiy ko‘rsatkichlar. masalalar 1. firma futbolkalar ishlab chiqarishga mo‘ljallangan. unda 5 ta ishchi ishlaydi va ularning har biri haftasiga 48 soatdan mehnat qiladi. agar firma bir haftada 400 ta futbolka ishlab chiqarsa, uning mehnat unumdorligini toping. 2. koorxonada dastlab 3 ta ishchi faoliyat yuritgan va ular soatiga 12 ta mahsulot tayyorlagan. bir yildan so‘ng firmada 6 ta ishchi ishlab, ular bir soatda 30 ta mahsulot ishlab chiqargan. firmada mehnat unumdorligi qachon yuqori bo‘lgan? 3. mebel fabrikasida 50 ta ishchi ishlaydi va ular bir oyda 2 000 000 so‘mlik mahsulot ishlab chiqaradi. agar ishchilar haftada 40 soatdan mehnat qilsa, fabrikadagi mehnat unumdorligi toping. 4. dehqon xo‘jaligida 12 …

6 / 21

editni qoplash uchun to‘laydi. xo‘jalik jamg‘arma bankka yiliga qancha so‘m pul o‘tkazadi? 10. mebel magaziniga keltirilgan 90 ta shkafdan 4 tasi yaroqsiz chiqdi. yaroqsiz shkaflar necha foizni tashkil qiladi? 11. aziz 6000 so‘m pulni jamg‘arma bankka bir yilga qo‘yib, 45 % daromad olgan. azizning daromadi qancha so‘mni tashkil qiladi? 6. mansur 10 000 so‘m pulni jamg‘arma bankka 35 % oddiy foiz stavkasi bilan yarim yilga qo‘ygan. agar mansur yarim yildan so‘ng jamg‘arma bankdan olgan pulini yillik 40 % stavkasi bilan yana yarim yilga qo‘ysa, u bir yildan so‘ng qancha pulga ega bo‘ladi? 7. bahrom o‘z pulini yillik 40 % stavkasi bilan jamg‘arma bankka qo‘yib, bir yildan so‘ng 14 000 so‘mga ega bo‘ldi. bahrom jamg‘arma bankka qancha pul qo‘ygan? 8. agar xurshid ma’lum miqdordagi pulni yillik 40 % stavkasi bilan bir yilga jamg‘arma bankka qo‘yib, yilning oxirida 28 000 so‘m pulga ega bo‘lgan bo‘lsa, xurshidning dastlabki qo‘yilmasi qancha bo‘lgan? 9. karim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bozoriqtisodiyoti"

prezentatsiya powerpoint iqtisodchilar uchun matematika o’qituvchi: sultonova yulduzxon kamoldinovna 2- mavzu: chiqim, daromad, foyda va zarar. mahsulot tannarxi va samaradorlik bozor iqtisodiyotiga doir tushunchalardan biri va asosiysi bu daromaddir. bozor iqtisodiyoti sub’ektlarining asosiy maqsadi ham daromadni oshirishdan iborat. bunga erishish maqsadida turli qimmatli qog‘ozlar, birjalar, soliq va banklar, kredit va huquqlar o‘ylab topiladi. daromad korxonadan yoki boshqa iqtisodiy faoliyatdan olinadigan pul yoki moddiy ne’matdir. daromadlar umumiy va pul daromadidan iborat bo‘ladi. umumiy daromadga oylik maosh, divedentlar, aktsiyalar, turli imtiyozlar, bepul davolanish, xizmat mashinasi va boshqalar kiradi. pul daromadi esa ma’lum bir davr oralig‘ida (bir yil yoki bir oyda) olinadig...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (368,7 КБ). Чтобы скачать "bozoriqtisodiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bozoriqtisodiyoti PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram