nutqoʻstirishmetodikasifaniningnazariyasoslari

PPTX 20 pages 483.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 483.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation nutq oʻstirish metodikasi fanining nazariy asoslari 1. nutq o'stirish metodologiyasining lingvistik va psixologik asoslari 2. nutq o'stirishning pedagogik tamoyillari va metodlari 3. nutq o'stirishda baholash, diagnostika va madaniy omillar reja: nutq o'stirish metodologiyasining nazariy asoslari nutq o'stirish metodologiyasining nazariy asosi psixolingvistika bo'lib, nutqni qabul qilish va ishlab chiqarish jarayonlarini, xususan, so'z tanlash tezligini o'rganadi. sotsiolingvistika nutqning ijtimoiy kontekstda, masalan, erta yoshdagi bolalarda nutqning shakllanishida muhim rol o'ynaydi va 2-3 yoshdagi nutq xususiyatlariga ta'sir ko'rsatadi. kognitiv lingvistika nutq o'stirishning nazariy asoslaridan biri bo'lib, til va tafakkurning o'zaro bog'liqligini, jumladan, 5 ta sezgi orqali idrok etishning nutqqa ta'sirini o'rganadi. psixolingvistika va nutq rivojlanishi psixolingvistika bolaning 1 yoshdan boshlab tilni qanday o'rganishi, so'zlarni qanday qabul qilishi va ularni grammatik qoidalarga muvofiq qanday bog'lashi kabi kognitiv jarayonlarni o'rganadi. nutq rivojlanishida psixolingvistika so'z boyligining ortishi, fonologik rivojlanish (3-5 yosh), morfologik va sintaktik qobiliyatlarning shakllanishi (6-7 yosh) kabi bosqichlarni tushuntiradi. psixolingvistik tadqiqotlar orqali bolalarda …

2 / 20

ktlar) va ularning ijtimoiy ma'nolari, masalan, jargonning qanday ishlatilishi. kognitiv lingvistika va nutqni anglash jarayonlari kognitiv lingvistika tilni miya faoliyatining bir qismi sifatida ko'rib chiqadi, nutqni tushunish esa 1-darajali semantik ramkalarni aktivlashtirish orqali amalga oshiriladi. nutqni anglash kognitiv lingvistikada kontseptuallashtirish va kategoriyalash jarayonlari bilan chambarchas bog'liq, bunda 2- darajali metaforalar muhim rol o'ynaydi. kognitiv lingvistika nutqni tushunishda konstruksiya grammatikasi va mental modellar nazariyasini qo'llaydi, bu esa 3-darajali ma'noni shakllantirishga yordam beradi. nutq faoliyati nazariyasi l.s. vigotskiyning madaniy-tarixiy nazariyasi nutq faoliyatining ijtimoiy kontekstda shakllanishini ta'kidlaydi, shuningdek, 2 ta muhim funksiyani, ya'ni kommunikativ va kognitiv vazifalarni ochib beradi. nutq faoliyati nazariyasi nutqni 4 ta asosiy faoliyatga ajratadi: motivatsiya, rejalashtirish, realizatsiya va nazorat, ularning har biri murakkab psixologik jarayonlarni o'z ichiga oladi. a.a. leontyevning nutq faoliyati nazariyasi nutqiy harakat, nutqiy amal va motiv kabi 3 ta asosiy tushunchani o'z ichiga oladi va nutqning maqsadga yo'naltirilganligini tushuntiradi. ontogenez va nutq rivojlanishining bosqichlari maktabgacha yoshdagi …

3 / 20

va ovoz buzilishlari o'rganiladi. nutq buzilishlari tasnifi etiologiyaga asoslanadi: organik (masalan, lab-tanglay yorig'i) va funktsional (masalan, 3 yoshdan keyin ham dislaliya saqlanib qolishi). nutq buzilishlarining asosiy nazariyasi - kognitiv model bo'lib, nutqning 5 ta tarkibiy qismi (fonologiya, semantika, morfologiya, sintaksis, pragmatika) buzilishini o'rganadi. ta'limning nazariy asoslari va nutq o'stirish vygotskiyning ijtimoiy-madaniy nazariyasi zonal yaqin rivojlanish (zrr) orqali nutqning rivojlanishiga yordam beradi va ta'lim jarayonini optimallashtiradi. ta'limning nazariy asoslari, jumladan, konstruktivizm, bolalarning faol o'rganishida muhim rol o'ynaydi, bu esa nutqning rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. behaviorizm (masalan, skinnerning ishlari) nutqni shakllantirishda mustahkamlash va modellashtirish orqali yordam beradi, bunda nutqning 100 dan ortiq elementlari ko'rib chiqiladi. metodologik yondashuvlar nutqni rivojlantirishda tizimli yondashuv nutqni shakllantirishda uning fonetik, leksik va grammatik jihatlarini 3 ta asosiy komponent sifatida ko'rib chiqadi hamda ularning o'zaro bog'liqligini ta'kidlaydi. faoliyatga yo'naltirilgan yondashuv nutqni faoliyatning bir turi sifatida baholaydi va bola nutqini 4 ta asosiy faoliyat (tinglash, gapirish, o'qish, yozish) orqali …

4 / 20

sinash uchun labaratoriya sharoitida o'tkaziladi, bunda nutqning tezligi, aniqligi va tushunarliligini o'lchash uchun testlar qo'llaniladi. nutq o'stirishning asosiy tamoyillari sistemalilik tamoyili 7-qadamda nutqni o'stirishning 8-usuli sifatida grammatik strukturalarni 9 ta komponent asosida bosqichma-bosqich shakllantirish va 10-darsda mustahkamlashdan iborat. bolalarning nutqini o'stirishda 1-tamoyil, shaxsga yo'naltirilganlik, har bir bolaning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda, 2-bosqichda qiziqarli 3 ta o'yin orqali dars o'tish nazarda tutiladi. nutq rivojlanishidagi 4 ta asosiy tamoyillardan biri - integratsiya, bu so'z boyligini oshirish uchun turli xil 5-mashqlar bilan birgalikda 6- amaliyotni olib borishni o'z ichiga oladi. o'qitish usullari va texnologiyalari nutqni rivojlantirishda nutqni rivojlantirishda rolli o'yinlar 10-15 daqiqa davomida, leksik mavzularni mustahkamlash uchun interaktiv muhit yaratadi, bunda bolalar turli xil ssenariylarda so'z boyligini faol qo'llaydilar. multimedia taqdimotlari, xususan, rasmli kartochkalar yoki 3d modellar nutqni rivojlantirishning asosiy vositasi bo'lib, vizual va audio ma'lumotlar orqali so'zlashuvni rag'batlantiradi va tushunishni oshiradi. kompyuter dasturlari va onlayn platformalar (masalan, 'nutqni rivojlantirish markazi' dasturi) …

5 / 20

i. interaktiv o'qitish strategiyalari interaktiv strategiyalar, masalan, 'muzokaralar usuli', o'quvchilarga 3-5 kishilik guruhlarda 2 daqiqa ichida muammolarni muhokama qilishga imkon beradi, fikr almashishni rag'batlantiradi. kichik guruhlarda loyihalar ustida ishlash o'quvchilarga 7-10 kun ichida masalalarni hal qilish va taqdimotlar orqali fikrlarini ifodalash imkonini beruvchi 5e modelidan foydalanadi. kichik guruhlarda loyihalar ustida ishlash o'quvchilarga 7-10 kun ichida masalalarni hal qilish va taqdimotlar orqali fikrlarini ifodalash imkonini beruvchi 5e modelidan foydalanadi. madaniy va lingvistik xususiyatlarning ta'siri lingvistik xususiyatlar, masalan, tildagi fonemalar soni (o'zbek tilida 30 ta harf) nutqning talaffuz qulayligiga va o'zlashtirish tezligiga ta'sir qiladi. nutq rivojlanishi 12-15 oylik bolalarda birinchi so'zlar paydo bo'lishi bilan boshlanadi, madaniy muhit esa so'z boyligining shakllanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. madaniy an'analar nutq odobini belgilaydi; 5 yoshli bolalarda kattalarga murojaat qilish shakllari (sizlash, hurmatli so'zlar) o'rganiladi. turli yoshdagi va rivojlanish darajasidagi bolalarda nutq o'stirishning o'ziga xos xususiyatlari nutqida nuqsoni bo'lgan bolalarga individual yondashuv, maxsus mashqlar va logopedik yordam …

6 / 20

assislar 5 yoshgacha bo'lgan bolalarda nutq buzilishlarini aniqlash va tuzatish usullarini, shuningdek, 3 asosiy tadqiqot metodini (kuzatuv, eksperiment, test) amalda qo'llashni bilishlari kerak. bo'lajak mutaxassislar interaktiv o'qitishning 7 strategiyasini, madaniy va lingvistik xususiyatlarni hisobga olgan holda, individual ta'lim dasturlarini ishlab chiqishni va ularni amalda sinab ko'rishni o'rganishlari zarur. e'tiboringiz uchun rahmat slide 1 slide 2 slide 3 slide 4 slide 5 slide 6 slide 7 slide 8 slide 9 slide 10 slide 11 slide 12 slide 13 slide 14 slide 15 slide 16 slide 17 slide 18 slide 19 slide 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqoʻstirishmetodikasifaniningnazariyasoslari"

powerpoint presentation nutq oʻstirish metodikasi fanining nazariy asoslari 1. nutq o'stirish metodologiyasining lingvistik va psixologik asoslari 2. nutq o'stirishning pedagogik tamoyillari va metodlari 3. nutq o'stirishda baholash, diagnostika va madaniy omillar reja: nutq o'stirish metodologiyasining nazariy asoslari nutq o'stirish metodologiyasining nazariy asosi psixolingvistika bo'lib, nutqni qabul qilish va ishlab chiqarish jarayonlarini, xususan, so'z tanlash tezligini o'rganadi. sotsiolingvistika nutqning ijtimoiy kontekstda, masalan, erta yoshdagi bolalarda nutqning shakllanishida muhim rol o'ynaydi va 2-3 yoshdagi nutq xususiyatlariga ta'sir ko'rsatadi. kognitiv lingvistika nutq o'stirishning nazariy asoslaridan biri bo'lib, til va tafakkurning o'zaro bog'liqligini, jumladan, 5 ...

This file contains 20 pages in PPTX format (483.2 KB). To download "nutqoʻstirishmetodikasifaniningnazariyasoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqoʻstirishmetodikasifanining… PPTX 20 pages Free download Telegram