boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish

DOCX 33 pages 61.6 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.6 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish. mundarija: i.bob.kirish. ii.bob.asosiy qism 2.1 boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish. 2.2 boshlang’ich sinflarda o’qish darslarini tashkil qilish. 2.3 o‘qish darslarining maqsadi va vazifalari. 2.4 boshlang’ich sinflarda o’qish malakalarini rivojlantirish. 2.5 boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tarbiya turlarini shakllantirish borasida olib boriladigan ishlar. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish dunyo shiddat bilan o‘zgarib, barqarorlik va xalqlarning mustahkam rivojlanishiga raxna soladigan turli yangi tahdid va xavflar paydo bo‘layotgan bugungi kunda ma’naviyat va ma’rifatga, axloqiy tarbiya, yoshlarning bilim olish, kamolga yetishga intilishiga e’tibor qaratish har qachongidan ham muhimdir. “aynan ta’lim va ma’rifat bashariyat farovonligining asosiy omillaridan hisoblanadi, insonlarni ezgulikka da’vat etadi, saxovatli, sabr-qanoatli bo‘lishga undaydi.” o‘zbekistonda mustaqil va kuchli davlat qurishdan asosiy maqsad inson, uning huquq va erkinliklari oliy qadriyat hisoblanadigan va hurmat qilinadigan adolatli jamiyat barpo etishdir. bu, avvalambor, ta’lim va ma’rifat tizimini takomillashtirish, mamlakatimiz kelajagi bo‘lgan yoshlarni zamonaviy bilim olishga yo‘naltirish, barkamol shaxsni tarbiyalash bilan bog‘liq ekanini biz …

2 / 33

bugungi kunda o‘z samarasini bermoqda. yoshlarimiz biznes, ilm-fan, madaniyat, san’at, adabiyot va sport sohalarida olamshumul muvaffaqiyatlarga erishmoqda. bu mamlakatimiz istiqboliga, buyuk ajdodlarimiz boshlagan ezgu ishlarni kelajak avlodlar munosib davom ettirishiga katta ishonch bag‘ishlaydi. har bir avlod oldida insoniyat yaratgan jamiki boyliklarni, bilimlarni o’rganish, o’zlashtirish va rivojlantirish vazifasi turadi. hayot taraqqiyoti va jamiyat rivojini shusiz tasavvur qilib bo’lmaydi. ushbu vazifani bajarish uchun yoshlarimiz ajdodlarimiz merosini ular qoldirgan manbalar orqali o‘rganishlari, ko‘proq kitob o‘qishga, bilimlarni asl manbalardan oliishga harakat qilishlari zarur. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoev tomonidan 2017 yilning 12 yanvar kuni “kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ibot qilish bo‘yicha komissiya tuzish to‘g‘risida”gi farmoyishi2 bu mavzuning dolzarb ekanligini tasdiqlaydi. maktab o'quvchini o'qish malakasi bilan qurollantirish bilan bir qatorda kitobni mustaqil o'qiy oladigan, uni tushunadigan, ma'lum bir mavzuga oid kitoblarni tanlay oladigan, gazeta va jurnallarni ham mustaqil o'qiydigan faol kitobxonni tarbiyalaydi. shu jihatdan …

3 / 33

nsonparvarlaik g‘oyalarini o‘quvchilar ongiga singdirib borish zarurligi bizning mavzuimizning dolzarbligini belgilab beradi. 2.1. boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish. boshlang’ich sinf o’qish darsliklarida yuzdan ortiq shoirlarning ko’plab xilma-xil mavzulardagi she’rlari berilga. albatta, ularning har biridan ulug’ maqsadlar ko’zlangan. chunki sh’er ham, avvalo, badiiy adabiyotdir. adabiyotni o’z mohiyatiga ko’ra jo’shqin daryoga qiyos qilsa bo’ladi. daryo suvlaridan dalalar, dov-daraxtlar gullab-yashnasa, adabiyot inson qalbiga ezgulik urug’ini sepadi, uni hayotda to’g’ri yashashga, ulug’ maqsadlar yo’lida kurashishga o’rgatadi. daryo irmoqlardan vujudga keladi. adabiyotimiz irmoqlari esa adiblarimiz yaratgan asarlardan iborat. daryolarning sersuvligi, hayqirib oqishi irmoqlar suviga bog’liq bo’lgani singari, adabiyotning jo’shqinligi, kurashchanligi – hayotda tutgan o’rni undagi asarlarning sifatiga qarab belgilanadi[footnoteref:1]. shunga ko’ra adabiyot ta’limi o‘z oldiga bir qator maqsadlarni qo‘yadi. [1: afzalov m., rasulov x., husanov z. o’zbek xalq ertaklari. - t.: 1963. ] umumiy o‘rta ta’lim maktablaridagi adabiy ta’lim asosan sof ilmiy maqsadlarni emas, balki ma’naviyaxloqiy yo‘nalishlar ustuvorligini ko‘zda tutadi. ular orasida eng muhimlari …

4 / 33

mkoniyat yaratish; · ularda har qanday ma’naviy xurujlarga nisbatan sog‘lom va baquvvat e’tiqodga tayanadigan immunitetni shakllantirish; · so‘z san’ati vositasida o‘quvchining individual va shaxslik fazilatlarini rivojlantirish. kadrlar tayyorlash milliy darsturda, «ta’lim to’g’risida» qabul qilingan qonunda bola tarbiyasi asosiy masala qilib qo’yilgan. bolalar tarbiyasi asosan otaonalar va tarbiyachilar tomonidan oshiriladi. hali o’qish, yozish, chizishni bilmaydigan maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalar dunyo sirlaridan mutloqo bexabar bo’ladilar. shunga qaramay, bizni qurshagan olamni tezroq bilib olishga uning sirlarni o’rganishga intiladilar. unda oilada ota-onalar, bog’chalarda esa tarbiyachilar, maktabda esa o’qituvchilar yaqindan yordam beradilar, ya’ni ular badiiy asarlardan parchalab o’qishni, mazmun va mohiyatini tushunishni o’rganadilar. badiiy kitoblarning rasmlarini rang-barang harflarini o’qish o’rganishga muvaffaq bo’ladilar. ulg’ayib ketayotgan yosh avlodni komil insonlar qilib tarbiyalashda kattalar adabiyotining ajralmas bir bo’lagi bo’lgan bolalar adabiyotining ham ahamiyati katta. bolalar adabiyoti o’z oldiga kelajak avlodni jismonan baquvvat, ruhan pok, fikran sog’lom, iymon-e’tiqodi butun, bilimi ma’naviyati yuksak, mard va jasur, vatanparvar avlodni tarbiyalashdek katta …

5 / 33

iy va o’qituvchi ustozlarning, shoir va adib, olim va adabiyotshunoslarning oldida turgan eng asosiy vazifa yoshlarni barkamol qilib tarbiyalashdir. yoshlarda milliy g’urur tushunchasini shakllantirish, tarix sahnasida chaqnagan ilm-fan, ma’rifat va ma’naviyat yulduzlarining asarlarini o’rgatish va shu e’tiqod asosida tarbiyalab voyaga yetkazish muhim ishdir. mustaqillik yillari mamlakatimiz ta’lim tizimida farzandlarimizni har tomonlama yetuk va barkamol qilib tarbiyalash maqsadida “talim to’g’risida” gi qonun “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” qabul qilindi. ta’limning har bir bosqichida islohotlar izchillik bilan amalga oshirilmoqda. 2004-yil esa respublikamizda maktab ta’limini rivojlantirish bo’yicha muhim xujjatlar qabul qilingan yil sifatida yodimizda qoldi. o’zbekiston respublikasi prezidentining 2004-2009- yillarda maktab ta’limini rivojlantirish. “davlat umummilliy dasturi to’g’risi” dagi farmoni va ushbu farmon asosida qabul qilingan qarorlarida maktablarimizning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda uzluksiz ta’limining yagona tizimini shakllantirish bilan bog’liq ustuvor vazifalar belgilab berildi. bugun ushbu farmon talablarini bajarish bo’yicha joylarda keng ko’lamli sa’y-harakatlar olib borilmoqda. ta’lim tizimi islohotiga doir chiqarilgan farmon va qarorlar xalq ta’limi …

6 / 33

lari to’plam. – t.: o’qituvchi, 1995. ] o`quvchi maktabga kelgan dastlabki kunidan boshlaboq o`qishga havas qo`yishi savodli o`qishi, dastlabki amallarni to`g`ri bajarishga o`rgatishi kerak o`qish inson hayotida muhim ahamiyatga ega. o`qishni bilmagan odamning ko`zi ojiz kishidan farqi yo`q. o`qish faoliyati boshlang`ich sinflarda barcha fanlar tarkibida amalga oshiriladi., lekin o`qishga o`rgatish o`qish darslarining asosiy vazifasidir. kichik yoshdagi o`quvchini o`qishga o`rgatishda ularning umumiy rivojlanishini, psixologiyasini hisobga olish zarur. ta`limga ilg`or pedagogik texnologiyalarni olib kirish va eng zamonaviy, takomillashgan o`qitish usullarini qo`llagan holda yuqori samaraga erishish bugungi kunning oldidagi dolzarb vazifalaridan biridir. o`quvchilarni qiziqarli topshiriqlar asosida o`qitish o`qishga o`yin tusini beradi. bola o`ynab charchamaganidek, o`qib charchaganini sezmaydi. o`qishga qiziqmaydigan, darslarga kelib-kelmaydigan o`quvchilar ham o`yinga qiziqadi. darslarda turli o`yin mashg`ulotlarini tashkil etish bu o`quvchilarda ham qiziqish uyg`otadi. o`quv materiali hajmini oshirib yuborish, tinmay bir maromdagi o`qishni tashkil etish, bolani o`qish mashg`ulotidan bezdiradi. natijada o`quvcilarda bo`sh o`zlashtirush va ulgirmovcilik sabablari yuzaga keladi. o`qish fanlaridan bo`sh …

7 / 33

ar tashkil etish; -bo`sh vaqtlarda ulgurmovchi o`quvchilar bilan alohida, yakka tartibda ish olib borish; - fanlar a`robogjiqlikka ahamiyat berish. o`quvchilar bilishini nazorat qilib borishda albatta past o`zlashtirgan o`quvchiga alohida e`tibor qaratish lozim[footnoteref:3]. [3: jumaboyev m. o’zbek va jahon bolalar adabiyoti. – t., 1996. ] 2.2. boshlang’ich sinflarda o’qish darslarini tashkil qilish. o’qish darslarining maqsad va vazifalari, ta’limiy - tarbiyaviy ahamiyati. boshlang’ich sinflarning o’qish darslari o’z mohiyati, maqsad va vazifalariga ko’ra ta’lim tizimida alohida o’rin tutadi. negaki uning zaminida savodxonlik va axloqiy-ta’limiy tarbiya asoslari turadi. shuning uchun ham boshqa predmetlar ta’limini o’qish ta’limisiz tasavvur qilib bo’lmaydi. o’quvchi matnni to’g’ri, tez, tushunib o’qish, mazmunini o’zlashtirish bilan ilk bor o’qish darslarida yuzlashadi. o’qish darslari orqali o’quvchilarning davlat ta’lim standartlari (dts) talablari bo’yicha o’zlashtirishlari ko’zda tutilgan o’quv-biluv ko’nikma-malakalari hamda bilimlarni egallashlariga yo’l ochiladi. aynan o’qish ta’limida insonning, avvalo, o’zligini, qolaversa olamni anglashga bo’lgan intilishlariga turtki beriladi. shu maqsadda «o’qish kitobi» darsliklariga ona tabiat, atrofimizni …

8 / 33

onidan amalga oshirilgan ishlar, tarixiy sanalar to’g’risida muayyan tasavvur beradi. tabiatga oid mavzular yordamida o’quvchilar tabiatdagi o’zgarishlar, yil fasllarining almashinuvi, hayvonot olamiga doir bilimlarni egallaydilar. bunday mavzudagi asarlar o’quvchilarni kuzatuvchanlikka, tabiatni sevishga, unga nisbatan to’g’ri munosabatda bo’lishga o’rgatadi. umuman, «o’qish kitobi» darsliklaridagi barcha mavzular o’quvchilarga ta’lim-tarbiya berish bilan birga, ularning lug’atini boyitishga, og’zaki va yozma nutqini to’g’ri shakllantirish va nutq madaniyatini o’stirishga ham qaratiladi. amaldagi «o’qish kitobi» darsliklarida materiallarning sinfdan sinfga o’tgan sari mavzu jihatidan ham, mazmun jihatidan ham kengaya borishi hisobga olingan. masalan, 1-sinfda o’rgatiladigan «ajdodlarimiz-faxrimiz», «ilm-aql chirog’i», «zumrad bahor», «kumush qish» kabi mavzular 2-4-sinflarda ham davom ettirilgan. bu esa o’quvchilarning oldingi bilimlari to’ldiradi va boyitadi[footnoteref:4]. darsliklardagi har bir mavzu uchun tanlangan matnlarning janriy rang-barangligiga, poetik mukammalligiga, o’quvchilarning bilim darajasi va yosh xususiyatlariga mos kelishiga alohida e’tibor qaratiladi. [4: jumaboyev m. kichkintoylarning katta adabiyoti. – t., 2002. ] o’quvchilar darsliklar yordamida o’zlashtiriladigan bilim, ko’nikma va malakalarining kelajak hayotda zarur …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish"

boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish. mundarija: i.bob.kirish. ii.bob.asosiy qism 2.1 boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish. 2.2 boshlang’ich sinflarda o’qish darslarini tashkil qilish. 2.3 o‘qish darslarining maqsadi va vazifalari. 2.4 boshlang’ich sinflarda o’qish malakalarini rivojlantirish. 2.5 boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tarbiya turlarini shakllantirish borasida olib boriladigan ishlar. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish dunyo shiddat bilan o‘zgarib, barqarorlik va xalqlarning mustahkam rivojlanishiga raxna soladigan turli yangi tahdid va xavflar paydo bo‘layotgan bugungi kunda ma’naviyat va ma’rifatga, axloqiy tarbiya, yoshlarning bilim olish, kamolga yetishga intilishiga e’tibor qaratish har qachongidan ham muhimdir. “aynan ta...

This file contains 33 pages in DOCX format (61.6 KB). To download "boshlang'ich sinf o'quvchilarini ifodali o'qishga o'rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang'ich sinf o'quvchilarin… DOCX 33 pages Free download Telegram