"qutadgʻu bilig asarlarida etiked muammolari"

DOCX 13 стр. 35,2 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 35,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

mavzu: "qutadgʻu bilig asarlarida etiked muammolari" reja: 1. qutadgʻu bilig 2. “qutadg’u bilig”ning manbalari va uning o’rganilishi; 3. “qutadg’u bilig” – turkiy tilda yaratilgan ilk doston. “qutadgʻu bilig” (“saodatga yoʻllovchi bilim”) — yusuf xos hojib asari, turkiy adabiyotning nodir namunasi, 1069—70-yillarda yaratilgan. muallifning asar muqaddimasida xabar beri-shicha, bu kitob oʻz davridayoq keng tarqalib, mashhur boʻlgan. chin (shimoliy xitoy)liklar uni „adab ul-muluk“ („hukmdorlar odobi“), mochin (janubiy xitoy)liklar „oyin ul-mamlakat“ („hukmdorlik qonun-qoidalari“), sharqiy xitoyliklar „ziynat ulumaro“ („hukmdorlar ziynati“), eronliklar „shohnoma“i turkiy ("turkiy „shohnoma“), baʼzilar „pandnomai muluk“ („hukmdorlar pandnomasi“), turonliklar esa „qutadgʻu bilig“ deb ataganlar. “qutadagʻu bilig“ dostonini yaratar ekan, muallif oʻz oldiga qoraxoniylar davlati hokimiyatini mustahkamlash, tavgʻachxon bilan eloqxonlar oʻrtasidagi ixti-loflarni bartaraf etish, hukmron doiralarning turli ijtimoiy tabaqalarga munosabatini belgilash, maʼrifat va obodonchilik uchun kurash, yaxshi xulq-odobni targʻib qilish kabi maqsadlarni qoʻygan. bu bilan yusuf xos hojib oʻz davrining yirik maʼrifatparvari va donishmandi sifatida gavdalanadi. “qutadgʻu bilig” markaziga 4 masala qoʻyilib, ular …

2 / 13

liq haqidagi bilimlarga toʻxtalgan yusuf xos hojib odam bilishi mumkin boʻlmagan narsa, bilim bilan yechilmaydigan jumboq yoʻq, bilim tufayli osmon sari ham yoʻl ochiladi, deydi; bilish uchun esa tinmasdan oʻrganish lo-zim, deb uqtiradi. “qutadgʻu bilig” qoraxoniylar hokimiyatining oʻziga xos nazmiy nizomnomasi boʻlib, bu ramziy-timsoliy asar yurt egalari boʻlmish hukmdorlar va katta-kichik amaldorlarga atab yozilgan va asarda ularga mamlakatni adolat bilan boshqarish, tinchlikni saqlash, raiyatga zulm qilmaslik, bilʼaks, xalqning ogʻirini yengil qilish, turmushini farovon aylash, jamiyatning maʼnaviyaxloqiy negizlarini mustahkamlash, ilm-maʼrifatga keng eʼtibor berish, isteʼdod sohiblarini qoʻllab-quvvatlash, huquq, burch, adolat boʻyicha maslahat va tavsiyalar berilgan. hukmdorlar adabnomasi — “qutadgu bilig” qoraxoniylar sulolasi misolida turkiy davlatchilik asoslari yangi bosqichga koʻtarilgan davrda zamon kun tartibiga qoʻygan siyosiy-ijtimoiy masalalarni hal qilishda asosiy dastur boʻlgan. shoirning u yoki bu masala boʻyicha pand-nasihatlari xuddi hikmatday jaranglaydi, xalq maqollariga oʻxshab ketadi — ularning badiiy yuksakligi va maʼrifiy ahamiyati ham shunda. asar muallifining soʻnggi tahriridan oʻtgan va tavgʻach bugʻroxonga …

3 / 13

1942; 1943; 1947; 1959), q.karimov (1971), b.toʻxliyev (1989), uygʻur olimlari (1984) tomonidan nashr etildi. asar ingliz, nemis, fransuz, rus, chex, turk, uygʻur, xitoy va boshqa tillarga tarjima qilingan. uni j.amade, a.fitrat, r.arat, ye.e.bertels, h.vamberi, v.radlov, s.malov, a.n. kono-nov, s.n.ivanov, d.nasilov, a.valitova, gʻ.abdurahmonov, q.karimov, b.toʻxliyev, q.sodiqov va boshqa chet el va oʻzbek olimlari oʻrganganlar. tili,adabiyoti va madaniyatining shakllanishi va taraqqiy etishida badiiy adabiyotning o’rni beqiyosdir.chunki abadiy tilning rivoji uchun badiiy adabiyot tili eng boy manbaa bo’lib xizmat qiladi.sharq uyg’onish davrining eng yirik siymolaridan biri,xalq tilining o’zbek milliy ongi,tafakkuri,dunyoqarashi,adabiy tili,adabiyoti va madaniyatining shakllanishi va taraqqiy etishida badiiy adabiyotning o’rni beqiyosdir.chunki abadiy tilning rivoji uchun badiiy adabiyot tili eng boy manbaa bo’lib xizmat qiladi.yirik bilimdoni,buyuk adib yusuf xos hojib asarlari bugungi kun, ma’naviy tuyg’ularini yuksaltirishda beqiyos ahamiyat kasb etadi. adibning bizga qoldirgan”qutadg’u bilig” asari xi asrda yaratilgan bo’lsada bugungi kunda ham hayotiy ahamiyatini yo’qotmagan.yusuf xos hojibning ona tiliga bo’lgan munosabati, uning boyligi va …

4 / 13

shni xalqlar adabiyoti bilan aloqasi xi asr adabiy etiketiga munosabati kabi masalalarni «qutadg„u bilig”orqali yoritmoq mumkin. bu masalalarning birortasi ham chuqur tahlil etilgan emas. turkiy xalqlar tarixida qoraxoniylar davri milliy o‘zlikni anglashni, ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy jihatdan yuksalishni, uyg‘onishni boshlab bergani bilan alohida o‘rin tutadi. islom dini qabul qilinganidan keyin qoraxoniylar davrigacha milliy qadriyatlarga, xususan, ona tiliga e’tibor bu qadar kuchaymagan edi. manbalardagi ma’lumotlarda bu davrda turk manfaati siyosiy tus olgani seziladi. qoraxoniylar davri o‘rganilgan ilmiy adabiyotlarda movarounnahr va xorazmda siyosiy hokimiyat turkiy sulolalarga o‘tishi munosabati bilan sodir bo‘lgan etnik jarayonlar o‘zbek xalqining shakllanishida yakuniy bosqichga yetkazgani ta’kidlanadi. aynan shu davrda o‘zbek xalqiga xos elatni belgilovchi hududiy, madaniy-ma’naviy umumiylik, etnik o‘zlikni anglash ma’lum bir davlat doirasidagi etnik uyushqoqlik, din umumiyligi kabi omillar shakllandi. bu davrda turkiylarning yangidan umumiy adabiy tili qaror topdi. ma’lumki, x asr o‘rtalarida yettisuv viloyatida qoraxoniylar davlatiga asos solindi. davlat asoschisi abdulkarim sotuq edi. arslonxon, bug‘roxon, qoraxon uning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""qutadgʻu bilig asarlarida etiked muammolari""

mavzu: "qutadgʻu bilig asarlarida etiked muammolari" reja: 1. qutadgʻu bilig 2. “qutadg’u bilig”ning manbalari va uning o’rganilishi; 3. “qutadg’u bilig” – turkiy tilda yaratilgan ilk doston. “qutadgʻu bilig” (“saodatga yoʻllovchi bilim”) — yusuf xos hojib asari, turkiy adabiyotning nodir namunasi, 1069—70-yillarda yaratilgan. muallifning asar muqaddimasida xabar beri-shicha, bu kitob oʻz davridayoq keng tarqalib, mashhur boʻlgan. chin (shimoliy xitoy)liklar uni „adab ul-muluk“ („hukmdorlar odobi“), mochin (janubiy xitoy)liklar „oyin ul-mamlakat“ („hukmdorlik qonun-qoidalari“), sharqiy xitoyliklar „ziynat ulumaro“ („hukmdorlar ziynati“), eronliklar „shohnoma“i turkiy ("turkiy „shohnoma“), baʼzilar „pandnomai muluk“ („hukmdorlar pandnomasi“), turonliklar esa „qutadgʻu bilig“ deb ataganlar. ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (35,2 КБ). Чтобы скачать ""qutadgʻu bilig asarlarida etiked muammolari"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "qutadgʻu bilig asarlarida etik… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram