insontabiati

PPTX 15 pages 11.0 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.0 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint reja: kirish 1.inson tabiati haqida. 2. m.shellerning inson tabiatiga oid qarashlari 3.rumiy inson tabiati haqida. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. inson tabiati — falsafiy tushuncha boʻlib, u insonning uni ajratib turadigan va mavjudlikning boshqa barcha shakllari va turlariga kamaytirilmaydigan, maʼlum darajada hamma odamlarga xos boʻlgan muhim xususiyatlarini bildiradi. falsafa, antropologiya, psixologiya, sotsiobiologiya, ilohiyot fanlari umumlashtirishning turli darajalarida inson tabiati va mohiyatini oʻrganish va izohlash bilan shugʻullanadi. biroq, tadqiqotchilar oʻrtasida inson tabiatining mavjudligi haqida ham umumiy fikr mavjud emas. inson va uning tabiatining taʼrifi. aristotelning fikricha, insonning mohiyati uning oʻzi boʻlishni toʻxtatmasligi uchun oʻzgartirib boʻlmaydigan xususiyatlaridan iboratdir[3]. falsafada inson va uning tabiatining yagona va aniq taʼrifi mavjud emas. keng maʼnoda insonni irodali, aql, yuqori his-tuygʻularga, muloqot qilish qobiliyatiga va mehnatga ega boʻlgan mavjudot deb taʼriflash mumkin.kant tabiiy ehtiyoj va axloqiy erkinlikni tushunishga asoslanib, antropologiyani „fiziologik“ va „pragmatik“ga ajratadi. birinchisi, „ tabiatdan insonni nima qiladi…“, ikkinchisi — „ u erkin harakat qiluvchi …

2 / 15

'naviy jihati, nafs tarbiyasi va qalb orqali mutloq xaqiqatni idrok etish masalasi ilmiy nuqtai nazardan jiddiy tadqiq etilishi lozim bo‘lgan jumboq ekanligi ma'lum. biror ta'limot, fan yoki hunarni yoshlar ongiga singdirishda avval mazkur, yo‘nalishlar haqida atroflicha tushuncha berish zarur. demak, mavlaviya tariqatidan butun olamni bilish uchun inson, avvalo o‘zini o‘zi anglashi muhimligi ta'kidlanadi. bu tariqatda har bir shaxs o‘zini anglay bilishi, boshqara olishi olamni anglash jaroyonini muhim tarkibiy qismi ekanligini ta'kidlaydi. ma'lumki, tasavvufda ilg‘or fikrli kishilarni oriy, sufiy, valiy deb qaralgan. bularni bir-biridan farqlanishi ichki, botiniy imkoniyatlar bilan o‘lchangan. komillik haqida so‘z yuritsak, demak bu payg‘ambarlik sifatlaridan biri sifatida tushunsak bo‘ladi. bizningcha mazkur komil inson g‘oyasini yanada tushunarliroq bo‘lishi uchun insonlarning sifatlari yanada soddalashtirib tushuntirish lozim. mavlaviya-mutlaq haqiqatga olib borishni ko‘zda tutgan diniy falsafiy xususiyatga ega ta'limot bo‘lib, insonning ma'naviy kamolotiga, komil inson bo‘lishiga oid diniy hamda falsafiy bilimlarni o‘z ichiga oladi va insonni o‘zini anglash vositasi bilan oliy hadgacha …

3 / 15

ng mukammali, eng aqlli va donosi, ya'ni eng oliysi, iloh bilan odamlar o‘rtasidagi vositachi, ilohiy amr, ayb asrorini odamlarga yetkazuvchi ulug‘ xomiy, martabada aqli avvalga yaqinlikka intiluvchi, ruhi azaldan ma'lum, u tangri taolo yaratgan eng qudratli ruh, shu sifatlari bilan mutlaq ilohiy hislatlarni jamlagan qayxoniy mavjudlikdir, u oddiy inson suratda ko‘rinsa ham lekin ma'nan koinotni qamrab olgan, hamisha bedor va hamma narsadan xabardor bir zot, kishilik jamiyati ichidan yetishib chiqadigan mo‘tabar zotdir. shu ma'noda, o‘rta asr musulmon sharqida komil insonning o‘ziga xos axloq kodeksi ishlab chiqilgan bo‘lib, bu sifatlarga ega bo‘lish har bir odamning orzu-armoni deb qaralgan. uning asarida asl inson, xos inson va haqiqiy inson tushunchalari bor. bular ichida haqiqiy inson eng komil inson deya ta'riflangan. darhaqiqat, o‘tmish allomalarimizning asarlarini, ta'limotlarini o‘rganish va ularni zamonaviy metodlar asosida tadqiq va tahlil etish qanchalik sharafli ish hisoblansa, uning mas'uliyati ham shunchalik zalvorlidir. biz ham mazkur nomzodlik bitiruv malakaviy ishimizda yuqorida ta'kidlab …

4 / 15

rumiyning “komil inson” konsepsiyasini falsafiy tahlil va tadqiq etishda ham yuqoridagi ikki holatni nazardan soqit qilmaslik kerak bo‘ladi. avvalambor, mavlono rumiy va uning merosini ilmiy tadqiq qilishda hamma vaqt uning serqirra shaxs ekanligini yodda tutish lozim. negaki, bu zot birinchidan, insonni komillikka eltuvchi ahloqiy sifatlarni eng ko‘p tarannum etgan mutasavvuf sifatida mashhur bo‘lsa, ikkinchidan, qanchadan-qancha muridu-shogirdlarni tarbiyalab kamolga yetgazgan tariqat shayxi va murshidi komili hamdir. uchinchidan, o‘z davrida shariat ilmining peshvosi sifatida faoliyat yuritgan zabardast ulamo hamdir. to‘rtinchidan, uning “masnaviy” asarini buyuk qur'onning she'riy tafsiri ekanligidan juda yaxshi xabardormiz. shu ma'noni nazarda tutib hazrati abdurahmon jomiy “masnaviy”ni “xast qur'on dar zaboni pahlaviy” deb bejiz aytgan emas. hazrati mavlono rumiyning insonni komillik darajasida ko‘rishni orzu qilgan holda ishlab chiqqan tasavvufiy konsepsiyasi, boshqa bunday konsepsiyalardan muayyan darajada farq qiladi. zotan, jaloliddin rumiyning o‘zi ta'kidlaganidek: ar valivu har nabiro maslakest, haq meravand jumla on yakest. (tarjima: har bir valiy va nabiyning o‘z maslagi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "insontabiati"

prezentatsiya powerpoint reja: kirish 1.inson tabiati haqida. 2. m.shellerning inson tabiatiga oid qarashlari 3.rumiy inson tabiati haqida. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. inson tabiati — falsafiy tushuncha boʻlib, u insonning uni ajratib turadigan va mavjudlikning boshqa barcha shakllari va turlariga kamaytirilmaydigan, maʼlum darajada hamma odamlarga xos boʻlgan muhim xususiyatlarini bildiradi. falsafa, antropologiya, psixologiya, sotsiobiologiya, ilohiyot fanlari umumlashtirishning turli darajalarida inson tabiati va mohiyatini oʻrganish va izohlash bilan shugʻullanadi. biroq, tadqiqotchilar oʻrtasida inson tabiatining mavjudligi haqida ham umumiy fikr mavjud emas. inson va uning tabiatining taʼrifi. aristotelning fikricha, insonning mohiyati uning oʻzi boʻlishni toʻxtatmasligi uchun ...

This file contains 15 pages in PPTX format (11.0 MB). To download "insontabiati", click the Telegram button on the left.

Tags: insontabiati PPTX 15 pages Free download Telegram