fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi

PPTX 21 pages 3.5 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qòqon davlat universiteti tabiiy fanlar va iqtisodiyot fakulteti fizika va astronomiya yònalishi 02/22guruh talabasi yòlchiyeva guljahonning fizika va astronomiya fanini kasbga yònaltirib òqitish fanidan tayyorlagan mustaqil ishi qòqon davlat universiteti fizika va astronomiya 02/22 guruh taqdimot mavzu: fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi tayyorladi: guljahon 1. fizika va texnologiya: tarixiy aloqa 2. fundamental fizika kashfiyotlarining texnologiyaga ta'siri 3. texnologik taraqqiyot fizika rivojiga turtki sifatida reja: fizika va texnologiya o'rtasidagi tarixiy bog'liqlik 19-asrda termodinamika rivojlanishi bug' dvigatellari va sovutish mashinalarining samaradorligini oshirishga olib keldi, sanoat inqilobiga sezilarli hissa qo'shdi. elektromagnetizmning 20-asr boshlarida o'rganilishi radio, televidenie va radar kabi texnologiyalarning yaratilishiga sabab bo'ldi, aloqa sohasida katta o'zgarishlar yaratdi. qadimgi dunyoda fizika va texnologiya qadimgi misrliklar piramidalarni qurishda og'ir toshlarni harakatlantirish uchun dastlabki richaglar va qiyaliklar kabi oddiy mashinalardan foydalanishgan, bu esa amaliy fizikaga oid tushunchalarni namoyon etadi. arximedning suv vintini yaratishi suvni yuqoriroq …

2 / 21

larli yutuqlarga erishdi, jumladan, ko'zning tuzilishi va nur qanday harakatlanishini tushuntirish, linzalarning rivojlanishiga turtki berdi. islom olami olimlari 8-13-asrlarda usturlob va kvadrant kabi astronomik asboblarni takomillashtirdilar. bu asboblar vaqtni aniq o'lchash va navigatsiya uchun muhim edi. ilmiy inqilob: fizika va texnologiyaning yangi davri ilmiy inqilob newtonning *principia mathematica* (1687) asari bilan boshlandi, bu esa klassik mexanika qonunlarini yaratib, texnologik taraqqiyotga turtki berdi. termodinamikaning rivojlanishi (19-asr) issiqlik dvigatellari va sovutgichlarni yaratishga olib keldi, bu esa sanoat inqilobiga katta ta'sir ko'rsatdi. nyuton mexanikasi va texnik taraqqiyot nyutonning harakat qonunlari, ayniqsa 2-qonun (f=ma), bug' dvigatellarining samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'lib, sanoat inqilobiga turtki berdi. nyutonning tortishish qonuni 1687-yilda nashr etilgan boʻlib, keyinchalik raketa va sunʼiy yoʻldosh texnologiyalarining rivojlanishiga asos boʻlgan astronomik hisoblashlar uchun poydevor yaratdi. termodinamika va bug' dvigateli inqilobi sadi karnoning 1824-yildagi ishi issiqlik dvigatelining maksimal samaradorligini belgilab, termodinamikaning ikkinchi qonuni rivojlanishiga turtki berdi, bug 'dvigatellarining samaradorligini oshirishga yo'naltirdi. bug 'dvigatelining …

3 / 21

larga ta'siri 20-asrda kvant mexanikasi yarimo'tkazgichli texnologiyalar rivojiga olib keldi, transistorlar, diodlar va integral mikrosxemalar yaratish imkonini berdi, bu esa elektronikaning inqilobiy o'zgarishiga sabab bo'ldi. nisbiylik nazariyasi va yadro fizikasining birlashuvi atom energiyasini kashf etishga olib keldi. bu yadroviy quvvat stansiyalari va tibbiyotda qo'llaniladigan radioizotoplar yaratilishiga sabab bo'ldi. atom fizikasi va yadroviy texnologiyalar 1938-yilda otto gan va frits strassmanning uran atomini bombardimon qilish tajribasi yadro parchalanishini kashf etdi, bu esa atom bombasini yaratishga yo'l ochdi. yadroviy reaktorlar 235-uran kabi izotoplarning nazorat qilinadigan zanjirli reaksiyalaridan foydalanib, elektr energiyasi ishlab chiqaradi va tibbiyotda qo'llaniladigan radioizotoplarni yaratadi. kvant mexanikasi va yangi materiallar kvant mexanikasi, 20-asrda yaratilgan, yarimo'tkazgichlar texnologiyasi uchun asos bo'lib, transistorlarning ishlashini tushuntiradi va ularni loyihalash imkonini beradi. kvant effektlari, masalan, kvant nuqtalari orqali 1-10 nanometr o'lchamdagi yangi materiallar yaratishga imkon berdi, ularning optik va elektron xususiyatlari o'lchamga bog'liq. yarimo'tkazgichlar va elektronika inqilobi 1947-yilda tranzistorning kashf etilishi yarimo'tkazgichli elektronika inqilobining boshlanishini belgiladi, …

4 / 21

cham usulini ta'minlaydi. kompyuterlar: fizika va texnologiyaning birlashuvi tranzistorlarning ishlashi kvant mexanikasi tamoyillariga asoslangan. 1947-yilda yaratilgan tranzistorlar elektronika sanoatida inqilob qildi, hajmi va quvvat sarfini kamaytirdi. yarimo'tkazgichli materiallar, masalan, kremniy, ularning elektr o'tkazuvchanligi harorat va qo'shilmalar bilan o'zgaradi. bu xususiyatlar kompyuter xotirasi va protsessorlari uchun muhimdir. kosmik tadqiqotlar va astrofizika yutuqlari 1957-yilda sputnik 1 ning uchirilishi kosmik tadqiqotlarda katta qadam bo'ldi, yerning sun'iy yo'ldoshining mavjudligi va radioto'lqinlar orqali signallar uzatish imkoniyati isbotlandi. astrofizik kuzatuvlar, jumladan, hubble kosmik teleskopi orqali amalga oshirilgan, olis galaktikalar va kvazarlar haqida ma'lumot berib, koinotning kengayish tezligini aniqlashga yordam berdi. zamonaviy fizika va kelajak texnologiyalari kvant hisoblash, superpozitsiya va chigallik kabi kvant mexanikasi tamoyillaridan foydalanib, zamonaviy kompyuterlardan millionlab marta tezroq ishlash imkoniyatini yaratadi. materialshunoslikdagi nanoxalqalar va 2d materiallar kabi yutuqlar, kichikroq, tezroq va energiya tejaydigan elektronik qurilmalar, masalan, 1000 gigagertsli protsessorlar yaratishga olib keladi. fizika va texnologiyaning jamiyatga ta'siri fizika asosidagi yarimo'tkazgichli texnologiyalar 20-asr oxirida raqamli …

5 / 21

fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi - Page 5

6 / 21

fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi - Page 6

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qòqon davlat universiteti tabiiy fanlar va iqtisodiyot fakulteti fizika va astronomiya yònalishi 02/22guruh talabasi yòlchiyeva guljahonning fizika va astronomiya fanini kasbga yònaltirib òqitish fanidan tayyorlagan mustaqil ishi qòqon davlat universiteti fizika va astronomiya 02/22 guruh taqdimot mavzu: fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi tayyorladi: guljahon 1. fizika va texnologiya: tarixiy aloqa 2. fundamental fizika kashfiyotlarining texnologiyaga ta'siri 3. texnologik taraqqiyot fizika rivojiga turtki sifatida reja: fizika va texnologiya o'rtasidagi tarixiy bog'liqlik 19-asrda termodinamika rivojlanishi bug' dvigatellari va sovutish mashinalarining samaradorligini oshirishga olib keldi,...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika va texnikaning tarixiy b… PPTX 21 pages Free download Telegram