metallar korroziyasi xaqida umumiy ma’lumotlar

DOC 73.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404535774_53993.doc metallar korroziyasi xaqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. kimyoviy korroziya tezligiga ta’sir kiluvchi asosiy omillar. 2. elektrokimyoviy korroziya. 3. elektrokimyoviy korroziya mexanizmi. kimyoviy korroziya tezligiga ta’sir kiluvchi asosiy omillar kimyoviy korroziyalanishni sodir bulishiga karab uning tezligiga ta’sir etuvchi omillarni ikki turga bulish mumkin: -tashki omillar; tashki muxitning tarkibi, xarorat, bosim, muxitning metalga nisbatan tezlik xarakati, tashki muxitning xossalari va x.k-ichki omillar; metall tarkibi, uning strukturasi, metall sirtining xolati va boshkalar. bular ichida tashki muxitning tarkibi eng asosiy omillardan xisoblanadi. kuyidagi rasmda ayrim metallarga bir xil xaroratda xar xil tarkibdagi tashki muxitning korroziyalanish tezligiga bulgan ta’siri keltirilgan. rasmdan kurinib turibtiki tashki muxitning tarkibi korroziyalanish tezligiga bir xil ta’sir kilmas ekan (ilova, 3-rasm). tashki muxit tarkibining uzgarishi bilan avvalambor xosil kilingan parda tarkibi xam uzgaradi va natijada bu pardaning fizika-kimyoviy xossalari xam uzgaradi. okibatda ta’sir kiluvchi reagentlar atomlarining parda orkali diffuziyalanish tezligi xam uzgaradi. shuning uchun metallarni bir muxit ta’siriga turgunligi (korroziyabardoshligi) …

xosil kiladilar. bunday element atomlarini temir bilan xosil kilingan kattik eritma tarkibiga kirishi metall va ximoya parda chegarasida temir oksidi va xrom oksidi yoki temir oksidi va ishtirok etayotgan boshka elementlarning oksidlaridan tarkib topgan aralash oksidlarning yupka pardasi xosil buladi. bunday pardalar kislorodni metall sirtiga va metall atomini plyonkani tashki sirtiga diffuziyalanishini sekinlashtiradi yoki butunlay tuxtatadi. ammo buning teskarisi xam bulishi mumkin,ya’ni kotishma tarkibida juda xam kam mikdorda ishtirok etayotgan ayrim element atomlari metalning korroziyalanishini birmuncha tezlashtiradi. misol tarikasida pulat tarkibida ishtirok etayotgan bor uning korroziyalanishini tezlashtiradi. bunday xollarda korroziyalanishining tezlashishi xosil kilingan pardalarning ximoya kilish kobiliyatini keskin kamayishiga binoan boglik buldi va bunda diffuziyalanish koeffitsienti ortib boradi. shunday kilib biz kurib utgan misollarda yukori xaroratda gaz muxitida metallarning korroziyalanishida uning sirtida ximoya pardalar xosil kilishi buldi va bu korroziyaning nisbatan oddiy turi xisoblanadi. bunda korroziya tezligi, yukorida aytganimizdek, metalning korroziyalanishi okibatida xosil bulgan maxsulot, ya’ni parda xossalariga, metall va …

n bulmaydi. chunki suyukliklarda korroziyalanish nisbatan past xaroratlarda boradi. xosil bulgan pardaning eritma ta’siriga bulgan munosabati pardaning ximoyalash kobiliyatini belgilaydi. agar parda suyuklikda erisa korroziyalanish davom etadi, agar erimasa - korroziyalanish tuxtaydi. shu sababli pardaning fizika-kimyoviy xususiyatlari korroziyalanish tezligini belgilaydi. shunday kilib kimyoviy korroziya metallarga suyuk noelektrolitlar va gazlar ta’sirida vujudga keladi. shuningdek bu korroziya turi metallarga ayrim suyultirilgan tuzlar va metallar ta’sirida xam vujudga keladi. ayniksa kimyoviy korroziya yukori xaroratda kislorod, vodorod sul’fid ( n2s ), oltingugurt 1u-oksid, uglerod 1u-oksid, suv bugi, galogenlar va x.k. lar ta’sirida tezrok namoyon buladi. elektrokimyoviy korroziya metallarning elektr tokini utkazadigan suyuk muxitda ya’ni elektrolit eritmalarida emirilishi elektrokimyoviy korroziya deyiladi. bunday korroziya metall zarrachalarini elektrolit eritmasiga utishi bilan sodir buladi. elektrokimyoviy korroziyada maxaliy elektr tok vujudga keladi. elektrokimyoviy korroziyada tashki muxit ta’sirida metallarni uz-uzidan emirilishi elektrokimyoviy kinetika konuni asosida boradi va sodir bulayotgan umumiy jarayonlar bevosita bir-biriga boglik bulgan anodli va katodli jarayonlar deb …

gidrotatsiyalanishi, sol’vatatsiyalanishi yo bulmasa komplekslar xosil kilishi natijasida metallning kristall panjarasidan metall ionini chikib ketishiga energetik mumkin bulgan imkoniyat borligini kursatish mumkin. elektrokimyoviy korroziyaga metall konstruktsiya va jixozlarni xavoda, dengiz va arik suvlarida zanglashini, xamda imyoviy korxonalar jixozlari va inshiotlarini turli-tuman eritmalar ta’sirida korroziyalanishini misol kilib kursatish mumkin. ammo щuni takidlash lozimki - elektrokimyoviy va kimyoviy korroziyalar mexanizmlari orasida keskin fark yuk. kupincha korroziyaning kimyoviy mexanizmi asta-sekin elektrokimyoviy mexanizmga utishi va aksincha bulishi mumkin. eritma larda sodir buladigan korroziya xam elektrokimyoviy mexanizmlar buyicha borishi mumkin. elektrokimyoviy korroziya mexanizmi metallarning yukori elektr utkazuvchanligi va yoruglik, yukori xarorat xamda kuchli elektr maydonlar ta’sirida metalldan elektronlarni chikish xodisalari metallning panjara tugunlarida bir yoki bir nechta valent elektronlarini yukotgan atomlar borligini kursatadi. mana shunday struktura birligini ya’ni atomlarni ion-atom deb atash mumkin. ion-atomlar oraligidagi bushlikni, xar tomonga xarakatlanuvchi, ozod elektronlar tuldirgan buladi. ion-atomni normal atomdan farki shuki, u bir yoki bir nechta valent elektronlarini …

siga tuщiramiz. metall panjarasining sirtki kismini musbat zaryadlangan ionlar tashkil kilib, ular yakinida щu ionlarning elektronlari joylashgan buladi: m+( . shu sababli elektrolit eritmasidagi suvning polyar molekulalari metall sirtiga ma’lum tartibda joylashadi va metall ionlarini eritmaga olib ketishga intiladi. buni kuyidagicha ifodalash mumkin + n n2o ( n n2o +( ammo, metalldagi ionlar soniga teng bulgan, elektronlar bunga karshilik kursatadi. natijada ,aytilgan xamma uzaro ta’sir etuvchi kuchlar orasida muvozanat sodir bulishi sababli xosil bulgan gidratlangan ionlar metall sirtiga juda yakin masofada gidratlangan ion katlamini xosil kiladi (ilova, 4-rasm). metall yakinidagi katlam ion tufayli musbat, metall sirti esa elektronlar tufayli manfiy zaryadlanganliklari sababli metall va eritma orasida potentsiallar ayirmasi namayon buladi. shunday kilib, bir kancha faktorlar ta’sirida potentsiallar ayirmasi (sakrashi) namayon buladi va uni elektrod potentsiali deyiladi. agar metall m1 tushirilgan eritmaga yaxshilab tozalangan kandaydir boshka metall m2 ni tushirsak bu metall bilan xam xuddi oldingi metall m1 bilan sodir bulgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "metallar korroziyasi xaqida umumiy ma’lumotlar"

1404535774_53993.doc metallar korroziyasi xaqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. kimyoviy korroziya tezligiga ta’sir kiluvchi asosiy omillar. 2. elektrokimyoviy korroziya. 3. elektrokimyoviy korroziya mexanizmi. kimyoviy korroziya tezligiga ta’sir kiluvchi asosiy omillar kimyoviy korroziyalanishni sodir bulishiga karab uning tezligiga ta’sir etuvchi omillarni ikki turga bulish mumkin: -tashki omillar; tashki muxitning tarkibi, xarorat, bosim, muxitning metalga nisbatan tezlik xarakati, tashki muxitning xossalari va x.k-ichki omillar; metall tarkibi, uning strukturasi, metall sirtining xolati va boshkalar. bular ichida tashki muxitning tarkibi eng asosiy omillardan xisoblanadi. kuyidagi rasmda ayrim metallarga bir xil xaroratda xar xil tarkibdagi tashki muxitning korroziyalanish tezligiga bulga...

DOC format, 73.0 KB. To download "metallar korroziyasi xaqida umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: metallar korroziyasi xaqida umu… DOC Free download Telegram