organizmning ekskretor funktsiyalari

PPT 69 pages 7.4 MB Free download

69 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPT

Pages 69

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 69

powerpoint presentation mavzu: organizmning ekskretor funktsiyalari. reja: organizmda ayirishning ekstrarenal yo'llari. so'lak bezlarining va oshqozon-ichak traktining ayirish funktsiyasi. gomeostazni saqlashda buyrakning fiziologik roli. siydik hosil qilish va ajralish mexanizmlari, ularning boshqarilishi. theme: excretor function of an organism questions of a theme: exrarenal ways of allocation to an organism. secretory function salivary glands and a gastroenteric path. physiological value of a kidney in maintenance of a homeostasis. mechanisms of urine production and urinations, their regulation. ayiruv – organizmni modda almashinuvining oxirgi mahsulotlaridan, yod va ortiqcha oziqa moddalaridan (glyukoza, nacl) qutilishi. ayiruv funktsiyalarni bajaradigan organlar – ayiruv yoki ekskretor organlar deyiladi. bularga kiradi: buyrak 4. teri 2. o'pka 5. me'da-ichak trakti 3. jigar siydik jigar o't me'da teri ter hazm yo'li hazm shiralari o'pka chiqarilgan havo buyrak buyrak chiqaradi hamma azot saqlovchi moddalarni, suvni mineral tuzlarni, ortiqcha oziqa va yod moddalarni, dorilarni. o'pka chiqaradi: co2 ni suvni, alkogolni, siydikchilni, avtotransportdan chiqadigan gazlarni, …

2 / 69

arda 10l gacha) 150ml najas bilan odamning tana massasini 60% ini (erkaklarda – 60, ayollarda-54, chaqaloqlarda – 71, qarilarda – 50 % ni) suv tashkil qiladi. odam tanasidagi xamma to'qimalarning tarkibiga suv kiradi: qonda 81 %, mushaklarda 75, suyaklarda 20%. suv – organik va noorganik birikmalarning universal erituvchisi. suv – organizm ichki muhitini doimiyligini ta'minlovchi asosiy faktorlardan biri (termoregulyatsiya, ter ajralishi, bug'lanish). suv – ko'p metabolik reaktsiyalarni ishtirokchisi, xususan gidrolizda. suv yordamida organizmdan metabolizmning toksik maxsulotlari chiqariladi. suv manbalari va organizmdan suvni chiqarish yo'llari 1 sutkada 2,5 l. suv iste'mol qilinadi, bulardan 1,2 l. suv, choy, ichimliklar ko'rinishida, 1l. i ovqat bilan, organizmda 1,3 l. metabolik yoki endogen suv hosil bo'ladi. organizmda o'rtacha 38-42 l. suv bor. har 10 oy ichida almashinadi. buyrak funktsiyalari: ekskretor 2. suv - tuz balansini boshqarish 3. ichki muhit suyuqliklarini osmotik bosimini doimiyligini boshqarish 4. ichki muhit suyuqliklarini ion tarkibini boshqarish 5. rn ni boshqarish …

3 / 69

uperfitsial nefronlar – 20-30 % intrakortikal nefronlar 60-70 % yukstamedulyar nefronlar 10-15 %, mag'iz qismida yuqori osmotik bosimni yaratadi. nefronning strukturasi buyrak tanachasi proksimal kanalcha genle qovuzlog'i distal kanalcha yig'uvchi naycha distal kanalcha proksimal kanalcha koptokcha genli qovuzlog'i yig'uv nayi kapsula bo'shlig'i kapillyarlar afferent arteriya efferent arteriya siydik hosil bo'lish jarayonlari: filtratsiya 2. reabsorbtsiya 3. sekretsiya filtratsiya filtratsiya – koptokcha kapillyarlaridan shumlyanskiy – boumen kapsulasiga gidrostatik bosim natijasida moddalarni o'tishi. filtratsiya: rfiltr. = rgidr.b – ( ronk. + rkaps.g.b ) 70 – ( 30 + 20 ) = 20 mm.sim.ust. buyrak koptokchasining filtrlovchi membranasi koptokcha kapilyarlarining fenestrli endoteliysi teshikchali bazal membrana shumlyanskiy - boumen kapsulasining ichki qavatining podotsitlari filtrat tarkibini belgilovchi faktorlar: a) qon plazmasining tarkibi b)filtratsion membranani o'tqazuvchanligi v) zarrachalarni o'lchami g) zarrachalarni elektr zaryadi filtrat miqdorini belgilovchi faktorlar: a) filtratsion membranani yuzasi b) filtratsion membranani o'tqazuvchanligi v) filtratsion bosim reabsorbtsiya kanalchalardan interstitsiyga va qonga moddalarni o'tishi, qayta so'rilishi. …

4 / 69

raladi. tarkibida: 25-35 gr siydikchil 1,5 gr kreatinin 0,5-1 gr siydik kislota 1,5-3 gr kaliy 0,4-1,2 gr azot 3-6 gr natriy 0,5 gr aminokislotalar; 1 sutkada 20 gr mineral moddalar, 60 gr organik moddalar; urabilin, uroxrom, uratlar, oksalatlar, gormonlar, ularning metabolitlari, fermentlar, vitaminlar bor. rn 5-7 ga teng solishtirma og'irligi 1.012-1.020 simpatik nervni ta'sirlaganda: koptokchaning v.afferens torayadi keladigan qon xajmini kamaytiradi kapilyarlarda gidrostatik bosimni pasaytiradi filtratsiyani kamaytiradi gumoral boshqarish adg aldosteron natriyuretik gormon paratgormon kaltsitonin adrenalin insulin tiroksin prostaglandinlar somatotropin va androgenlar bradikinin renin-angiotenzin-aldosteron sistema og'riq ta'sirlari natijasida: anuriya gipotalamus va gipofizning aktivatsiyasi adg ishlab chiqishining oshishi simpatik nerv sistemasining tonusini oshishi koptokcha filtratsiyasini kamayishi adg diurezni kamaytiradi suv uchun distal kanalchalar va yig'uvchi naychalarning o'tkazuvchanligini oshiradi suvning reabsorbtsiyasini oshiradi aldosteron buyraklarda qon oqimini pasaytiradi koptokchalarda filtratsiyani kamaytiradi nefronda na+, k+ reabsorbtsiyasini oshiradi renin plazma angiotenzinogenini aktivlaydi a/b ni oshiradi nefronda na+ ni reabsorbtsiyasini kuchaytiradi aldosteron ishlab chiqishini oshiradi metabolik …

5 / 69

eritropoetin trombopoetin kaltsitriol buyrakning a/b ni boshqarishda ishtiroki a) organizmdan chiqaradigan suv miqdorini o'zgartirish yo'li xisobiga a/b ni boshqarish: adg ni ta'siri renin – angiotenzin – aldosteron sistemasining ta'siri buyraklarda qon oqimini o'zgarishini ta'siri simpatik nerv sistemasining ta'siri b) tomir reaktsiyalari xisobiga a/b ni boshqarishda buyraklarning roli qon tomirlarni kengaytiradigan moddalarni ishlab chiqarish yo'li bilan qon tomirlarni toraytiradigan moddalarni ishlab chiqarish yo'li bilan plazma ionlarini tarkibiga ta'sir qilish yo'li bilan (na+, k+, ca++) atriopeptid- natriyuretik gormon o'ng bo'lmacha miotsitlarida xosil bo'ladi qon xajmi oshganda, bo'lmachalar cho'zilganda, qonda natriy va vazopressin miqdori oshganda ajraladi atriopeptidni bo'yrakga ta'siri kanalchalarda suvni va natriyni reabsorbtsiyasini kamaytiradi renin ajralishini kamaytiradi bo'yrak tomirlarini kengaytirib, filtiratsiyani oshiradi, siydik xosil bo'lishi oshadi siydik ajratish qobiliyati furosemiddan 100 marotaba qo'p anuriya oligouriya dizuriya poliuriya glyukozuriya nikturiya enurezis bolalar ayiruv tizimining o'ziga xosligi bola tug'ilganidan keyin yangi nefronlarning hosil bo'lishi 3 hafta davom etadi. buyrakning barcha morfologik strukturalarining etilishi asosan …

6 / 69

liyati cheklangan. ona sutini emadigan bolalarning ajraladigan siydigi gipotonik, sigir sutini emadigan bolalarda gipertonik, 2 yoshda buyrakning kontsentratsion funktsiyasi normallashadi. buyrakning sekretsiyalash qobiliyati ham past. sekretsiya mexanizmlari asta sekin rivojlanadi. buyrakning asosiy ko'rsatkichlari 2 – 3 yoshda normaga etadi. siydik ajralishi: chaqaloqlarda 1 sutkada 20 – 25 marta. go'daklarda 15 marta. 3 yoshdan 13 yoshgacha 7 – 9 marta 1 yoshgacha siydik ajralishi ixtiyorsiz. 1 yoshdan 2 yoshgacha siydik ajralishi ixtiyoriy. bolani 3 – 4 oyligida siydik ajralishiga to'sib o'rgatish kerak. resume: after listening to lectures, students should: - understand the concept of extrarenal paths allocation in organinism of metabolic products. - to learn the basic processes urine production and urinary excretion - know the mechanisms of regulation processes in the kidney urine production

7 / 69

organizmning ekskretor funktsiyalari - Page 7

8 / 69

organizmning ekskretor funktsiyalari - Page 8

9 / 69

organizmning ekskretor funktsiyalari - Page 9

10 / 69

organizmning ekskretor funktsiyalari - Page 10

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning ekskretor funktsiyalari"

powerpoint presentation mavzu: organizmning ekskretor funktsiyalari. reja: organizmda ayirishning ekstrarenal yo'llari. so'lak bezlarining va oshqozon-ichak traktining ayirish funktsiyasi. gomeostazni saqlashda buyrakning fiziologik roli. siydik hosil qilish va ajralish mexanizmlari, ularning boshqarilishi. theme: excretor function of an organism questions of a theme: exrarenal ways of allocation to an organism. secretory function salivary glands and a gastroenteric path. physiological value of a kidney in maintenance of a homeostasis. mechanisms of urine production and urinations, their regulation. ayiruv – organizmni modda almashinuvining oxirgi mahsulotlaridan, yod va ortiqcha oziqa moddalaridan (glyukoza, nacl) qutilishi. ayiruv funktsiyalarni bajaradigan organlar – ayiruv yoki ekskret...

This file contains 69 pages in PPT format (7.4 MB). To download "organizmning ekskretor funktsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning ekskretor funktsiy… PPT 69 pages Free download Telegram