umumiy psixologiya

PPTX 21 pages 159,9 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
umumiy psixalogiya zahiriddin muxammad bobur nomidagi andijon davlat unversiteti tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti 1- bosqich psixologiya yo’nalishi 101- gurux talabasi olimjonova nargizaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi umumiy psixologiya o’qituvchi: yusufjonova iroda talaba: olimjonova nargiza mavzu: shaxsning evolyutsion rivojlanishi. reja: 1.shaxs tushunchasi va uning psixologiyadagi o’rni 2.shaxs va uning rivojlanishida evalyutsion nazariyalar 3.shaxs ontogenezi va filogenezi shaxs “shaxs” tushunchasi psixologiyada eng ko’p qo’llaniladigan tushunchalar sirasiga kiradi.psixologiya o’rganadigan barcha fonomenlar aynan shu tushuncha atrofida qayd etiladi.inson ruhiy olami qinuniyatlari bilan qiziqqan har qanday olim yoki tadqiqotchi ham shaxsning ijtimoiyligi va aynan jamiyat bilan bo’lgan aloqasi masalasini shetlab o’tolmagan.shaxni o’rganish bilan bog’liq masalalarni psixologiya bilan bir qatorda falsafa,siyosatshunoslik,iqtisod,pedagogika va boshqa sohalar o’rganadi. shaxs-bu konkret inson bo’lib,uning axloqiy xatti-xarakatlarini ijtimoiy aloqalar va ijtimoiy munosabatlar belgilab beradi. shaxs shakillanishining dastlabki davrida,unga oila muhiti katta ta’sir ko’rsatadi.insonning jamoadagi (bolalar bog’chasi,maktab,institut,tashkilot va h.k.) faol faoliyati,jamoa azolari bilan o’zaro munosabat shaxsning individual sifatlarning shakllanishini ma’lum …
2 / 21
at motivlari, inson maslagi, dunyoqarashi, iqtidori, har xil shakldagi reaksiyalar, qobiliyatlari va shu kabilar kiradi.inson shaxsi o’z individualligi jihatidan betakrordir. psixolog olimlar shaxs tushunchasiga o’zlarining ta’riflarini berganlar. a.g.kovalyov shaxsni ijtimoiy munosabatlarning ham obyekti ham subyekti deb hisoblaydi .a.n.leont’ev shaxsni faoliyatning subyekti deb bilgan. k.k.platonov jamiyatda o’z rolini anglovchi, jamiyatning ishga layoqatli, yaroqli a’zoni shaxs deb tariflaydi. s.l.rubinshteyning fikriga ko’ra, shaxs – bu tashqi ta’sirlar yo’nalishini o’zgartiruvchi, ichki shart-sharoitlar majmuasidir. s.l.rubinshteyn, a.n.leont’ev va boshqa ko’pgina olimlar insonning shaxs sifatida shakllanishida faoliyatni birinchi o’ringa qo’yadilar.ularning fikriga ko’ra, dastavval o’yin faoliyatida, so’ngra o’qish hamda mehnat faoliyatida insonning bilish jarayonlari, irodasi,xarakteri va qobiliyatlari rivojlanadi, etiqodi va dunyoqarashi shakllanadi. shaxsning evalyutsion rivojlanishi. shaxsning evalyutsin rivojlanishi, ya’ni individning va butun insoniyatning psixologik va ijtimoiy rivojlanishning tarixiy jarayoni, biologik va ijtimoiy omillarni o’z ichiga oladi. shaxsning evolyutsiyasi biologik aspektrlardan boshlangan bo’lib undan keyim ijtimoiy, madaniy va psixologik omillar orqali rivojlanishga o’tgan. shaxsning o’zini anglsh, uning ehtiyojlarini qondirish …
3 / 21
laridan bo’lmish amerikalik psixolog s.xoll psixologik taraqqiyotning bosh qonuni deb “rekapitulasiya qonuni” ni (filogenezni qisqacha takrorlanishini) hisoblaydi. biogenetik nazariyaning namoyondalari amerikalik psixologlar a.gazell va s.xoll taraqqiyotning biologik modeliga asoslanib ish ko’radilar va bu jarayonda muvozanat, integrasiya va yangilanish sikllari o’zaro o’rin almashinib turadi, degan xulosaga keladilar. chet el psixologi k.markning so’zi bilan aytganda, inson shaxsining mohiyati barcha ijtimoiy munosabatlar yig’indisidan iboratligiga e’tiroz bildirib bo’lmaydi. shaxs ijtimoiy mavjudod bo’lish bilan birga, o’zida tabiiy, biologik tuzilish belgilarini saqlab qoladi. sotsiogenetik nazariya – shaxs taraqqiyotini uning atrofidagi ijtimoiy muhitning bevosita ta’siri natijasi deb hisoblaydi. sotsiogenetiklarning fikricha, odam “ijtimoiy muhitning nusxasidir’’. sotsiogenetiklar ham biogenetiklar singari rivojlanayotgan odamning shaxsiy aktivligini inkor qiladilar. odamni faqat atrofdagi muhitga moslashadigan, passiv rol o’ynaydigan mavjudod deb ataydilar. shaxsiy taraqqqiyotning qonuniyatlarini tushunishda biogenetik nazariyaga ham, sotsiogenetik nazariyaga ham ishonib bo’lmaydi. psixologiyada shaxsning shakillanishiga oid nazariyalardan biri – psixogenetik yondashuv bo’lib, u biogenetik va sotsiogenetik omillarni kamsitmagan holda, shaxsning psixik jarayonlari …
4 / 21
naqshni aniqlash, e’tibor, ong, o’rganish, xotira, tushunchalarini shakllantirish, fikrlash, tasavvur, yodlash, til, aql, hissiyot va rivojlanish jarayonlariga qadar, u o’zini tutishining barcha turlariga tegishli. kognitiv psixologiya 1950-yillarning oxiri va 1960-yillarning boshlarida paydo bo’ladi. 1960-yilda jorj miller va jerom bruner kognitiv tadqiqotlar markazini tashkil qiladilar, ularda keng ko’lamli muammolar paydo bo’ldi; til, xotira, idrok jarayonlari va tushunchalarini shakllantirsh, fikrlash va bilish. xix-xx asrlarda psixoanalitik ta’limoti vujudga keldi. uning asoschisi avstriyalik vrach nevropatolog zigmund freyd bo’ldi. psixiatr va psixolog z.freyd (1856-1939) asab kasalliklarini davolashning yangi uslubini taklif qiladi, natijada bu uslub psixoanaliz deb nomlanadi. bu uslub asosida nevrozlarning xirsiy etimologiyasi haqidagi tasavvuri yotadi inson psixikasining ongsizlik qatlami ochilmagan material sifatida talqin qilinadi.inson ongidan siqib chiqarilgan va anglanmagan fikrlarni onglilik sohasiga o’tkazish, bu tadqiqot usullari orqali tushlarni aniqlab, talqin qilish, kasallik sabablarini aniqlash, nutqiy o’xshashliklarning ma’nosini ochish, xato harakatlarni aniqlash, bu uslubning asosiy xizmatidir. uotsonning psixologiya sohasidagi asosiy asari “psixologiya xulq haqidagi fan’’ …
5 / 21
g bir qismi sifatida qaraladi. bu jarayonda odamlar va boshqa tirik organizmlar bir-biriga ta’sir qilgan va ozaro evolyutsiyalashgan. shaxsning psixologik xususoyatlari (masalan, hissiyotlar, motivatsiyalar, ijtimoiy aloqalar) jamiyatning o’zgarishlari va muhitning talablariga qarab shakllangan. ontogenez – bu individning rivojlanish jarayonini, ya’ni shaxsning o’zi qanday qilib rivojlanishini tushuntiradi. ontogenezda shaxsning psixologik va ijtimoiy rivojlanishi bolalikdan boshlab, ulg’ayish davriga qadar davom etadi. bu jarayonda shaxsning psixologik va ijtimoiy xususiyatlari o’zgaradi va shakllanadi. xulosa shaxsning evolyutsion rivojlanishi – bu insonning tug’ilishidan boshlab umrining oxirigacha davom etadigan o’sish va takomillashuv jarayonidir. bu jarayonda biologik o’zgarishlar, psixologik yetilish va ijtimoiy tajribalar bir-biri bilan bog’liq holda shakllanadi. inson o’z hayoti davomida muhit, tarbiya va jamiyat talablari ta’sirida yangi ko’nikmalarni egallaydi, xulq-atvori o’zgaradi va dunyoqarashi kengayadi. shaxs evolyutsiyasi insonning jamiyatda o’z o’rnini topishi, mustaqil fikrlashi va ma’suliyatli mavjudod sifatida shakllanishiga xizmat qiladigan uzluksiz jarayondir. foydalanilgan adabiyotlar: 1.n.islomova, d.abdullayeva “ijtimoiy psixologiya” 2.muxammedova d.g’, mullaboeva n.m, rasulov a.i “umumiy psixalogiya” …
6 / 21
umumiy psixologiya - Page 6

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "umumiy psixologiya"

umumiy psixalogiya zahiriddin muxammad bobur nomidagi andijon davlat unversiteti tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti 1- bosqich psixologiya yo’nalishi 101- gurux talabasi olimjonova nargizaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi umumiy psixologiya o’qituvchi: yusufjonova iroda talaba: olimjonova nargiza mavzu: shaxsning evolyutsion rivojlanishi. reja: 1.shaxs tushunchasi va uning psixologiyadagi o’rni 2.shaxs va uning rivojlanishida evalyutsion nazariyalar 3.shaxs ontogenezi va filogenezi shaxs “shaxs” tushunchasi psixologiyada eng ko’p qo’llaniladigan tushunchalar sirasiga kiradi.psixologiya o’rganadigan barcha fonomenlar aynan shu tushuncha atrofida qayd etiladi.inson ruhiy olami qinuniyatlari bilan qiziqqan har qanday olim yoki tadqiqotchi ham shaxsning ijtimoiyligi va ...

This file contains 21 pages in PPTX format (159,9 KB). To download "umumiy psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya PPTX 21 pages Free download Telegram