nutq rivojlanishining nazariy asoslari

PPTX 20 pages 464.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 464.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation maktabgacha kichik yoshdagi bolalar nutqini oʻstirishning vazifalari, metod va vositalari 01 yosh bolalarda nutqni rivojlantirishning nazariy asoslari va vazifalari 02 nutqni rivojlantirish usullari va vositalari: o'yinlar va mashqlar 03 ota-onalar bilan hamkorlik va rivojlanishni baholash reja: nutq rivojlanishining nazariy asoslari p.p. blonskiyning nazariyasida nutq rivojlanishi sezgi-harakat, obrazli fikrlash va mantiqiy fikrlash bosqichlaridan o'tadi, bu esa 3 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun muhimdir. nutqning rivojlanish nazariyalaridan biri l.s. vygotskiyning sotsiomadaniy nazariyasidir. unga ko'ra, nutq rivojlanishi ijtimoiy o'zaro ta'sir va kattalar bilan muloqot orqali shakllanadi. a.n. leontyevning faoliyat nazariyasi nutqni faoliyat jarayonida rivojlanishini ta'kidlaydi. bolalar o'yin va mashg'ulotlar orqali nutqni o'rganadi, bu esa 1-3 yoshda ayniqsa muhim. yosh guruhining psixologik xususiyatlari 2-3 yoshdagi bolalar uchun asosiy psixologik xususiyatlardan biri - bu nutqning tez rivojlanishi, ular kuniga o'rtacha 5-10 ta yangi so'z o'rganadilar va oddiy gaplar tuzishni boshlaydilar. yosh guruhining diqqat e'tibori beqaror bo'lib, taxminan 5-7 daqiqa davom etadi. shu sababli, o'qituvchilar …

2 / 20

alarda grammatik jihatdan to'g'ri gapirish ko'nikmalarini shakllantirish, ya'ni oddiy 2-3 so'zdan iborat gaplarni tuzish va ularda kelishiklarni to'g'ri qo'llashga o'rgatish asosiy maqsadlardan biridir. nutqni rivojlantirish usullari situatsion-mavzuli suhbat usuli 2-3 yoshdagi bolalarning lug'at boyligini faollashtiradi, kundalik tajribalari asosida 10-15 daqiqa davomida muloqotni rag'batlantiradi. didaktik o'yinlar orqali 'bu nima?', 'kimning ovozi?' kabi mashqlar 3-4 yoshdagi bolalarda 5-7 ta so'zdan iborat oddiy gaplarni shakllantirishga yordam beradi. rasmli hikoyalar usuli 2 yoshdan boshlab qo'llaniladi, bolalarga 3-5 ta rasm asosida qisqa hikoyalar tuzishni o'rgatib, grammatik to'g'ri nutqni rivojlantiradi. nutqni rivojlantirish vositalari o'yinchoqlar, masalan, 10 turdagi hayvon figurasi, bolalarning nutqini rag'batlantirish uchun ajoyib vositadir, ular yangi so'zlarni o'rganish va iboralar tuzishga yordam beradi. nutqni rivojlantirish vositalari orasida rasmli kartochkalar muhim ahamiyatga ega, ulardan 30 tadan ko'prog'i so'z boyligini oshirishga yordam beradi, erta yoshdagi bolalar uchun vizual bog'lanishni ta'minlaydi. bolalar kitoblari, ayniqsa, 5-6 ta oddiy rasmli hikoyalar, nutqni rivojlantirish uchun samarali vosita bo'lib, eshitish va talaffuz …

3 / 20

chun, mayda motorikani rivojlantirish orqali nutq markazlariga ta'sir etadi, bu esa taxminan 50% nutq rivojlanishiga hissa qo'shishi mumkin. barmoq o'yinlari bolalarda 10 dan ortiq asosiy harakatni (siqish, cho'zish, burish) o'zlashtirishga yordam beradi, bu esa 2-3 yoshdagi bolalarning predmetlar bilan manipulyatsiya ko'nikmalarini oshiradi. barmoq o'yinlari qiziqarli hikoyalar bilan uyg'unlashgan holda o'tkazilsa, bolalarda 15-20 daqiqa davomida diqqatni jamlash qobiliyatini shakllantiradi, bu esa so'z boyligini oshirishga yordam beradi. harakatli o'yinlar mashqlar davomida 10-15 daqiqa davomida 'quyonlar', 'ayıqlar', kabi 5-6 xil harakatli o'yinlardan foydalanish bolalarning erta nutqiy ko'nikmalarini mustahkamlashga yordam beradi. harakatli o'yinlar erta yoshdagi bolalarning nutqini rivojlantirishda 2 ta muhim vazifani bajaradi: lug'at boyligini oshirish va 3-4 so'zdan iborat oddiy gaplarni shakllantirishga yordam beradi. harakatli o'yinlar, masalan, 'to'pni uloqtirish' yoki 'pufakchalar', bolalarga 20 tagacha yangi so'zlarni o'rgatadi va ularni 1-2 talabdan iborat ko'rsatmalarga javob berishga o'rgatadi. nutq mashqlari nutq mashqlari 2 yoshdan 3 yoshgacha bo'lgan bolalarda artikulyatsiya apparatini mustahkamlashga qaratilgan. misol uchun, 'mushuk …

4 / 20

a 1-2 oddiy qofiyani o'z ichiga oladi. rasmli kitoblar, 3-4 yoshli bolalarga mo'ljallangan bo'lib, 3-5 ta oddiy syujetli hikoyalar va 8-12 ta asosiy so'zlarni o'z ichiga olgan holda lug'at boyligini 20 foizga oshiradi. individual ish add text add text add text add text add text add text individual ishda 3-4 yoshli bolalarga tovushlarni to'g'ri talaffuz qilishni o'rgatishda maxsus nutq mashqlari va artikulyatsion gimnastika kompleksidan foydalanish tavsiya etiladi. individual ishda har bir bolaning nutqiy qobiliyatini 1:1 formatda aniqlash va ularning rivojlanish darajasiga mos individual reja tuzish muhimdir. bolaning so'z boyligini oshirish uchun 5-7 ta yangi so'zdan iborat shaxsiy lug'at tuzish va ularni turli o'yinlar orqali amaliyotda qo'llash individual ishning samarali usulidir. ota-onalar bilan hamkorlik 01 02 03 ota-onalar bilan hamkorlik, bolaning 2-3 yoshida nutqni rivojlantirish bo'yicha 5-7 daqiqalik qisqa maslahatlar berishni o'z ichiga oladi, bu esa kundalik vaziyatlarda nutqni rag'batlantirishga yordam beradi. ota-onalar uchun 3-4 ta seminar tashkil etish, unda bolaning …

5 / 20

i, bunda 1 dan 2 tagacha nutq terapiyasi mashqlari va o'yinlari orqali nutq kamchiliklarini tuzatish maqsad qilinadi. metodik tavsiyalar har bir mashg‘ulotda 3-5 daqiqa davomida bolalarning diqqatini jamlashga yordam beradigan maxsus nutq mashqlarini qo‘llash tavsiya etiladi, bunda fonetik ritmika usullaridan foydalanish maqsadga muvofiq. 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan adabiyotlarni tanlashda, kitobdagi rasmlarning aniqligi va mazmunning yosh xususiyatlariga mosligi kabi 2 asosiy mezonlarga e'tibor qaratish zarur. 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan adabiyotlarni tanlashda, kitobdagi rasmlarning aniqligi va mazmunning yosh xususiyatlariga mosligi kabi 2 asosiy mezonlarga e'tibor qaratish zarur. kirish ushbu taqdimotda nutqni rivojlantirishning asosiy vazifalari, xususan, lug'at boyligini oshirish, grammatik to'g'ri tuzilishni shakllantirish va bog'lanishli nutq ko'nikmalarini rivojlantirish ko'rib chiqiladi. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini rivojlantirish – bu 3 yoshdan 4 yoshgacha bo'lgan davrda muhim vazifa bo'lib, ularning kelajakdagi ta'lim muvaffaqiyatining asosi hisoblanadi. nutqni rivojlantirishning pedagogik usullari, didaktik o'yinlar, barmoq mashqlari va harakatli o'yinlar kabi vositalar yordamida samarali amalga oshiriladi, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq rivojlanishining nazariy asoslari"

powerpoint presentation maktabgacha kichik yoshdagi bolalar nutqini oʻstirishning vazifalari, metod va vositalari 01 yosh bolalarda nutqni rivojlantirishning nazariy asoslari va vazifalari 02 nutqni rivojlantirish usullari va vositalari: o'yinlar va mashqlar 03 ota-onalar bilan hamkorlik va rivojlanishni baholash reja: nutq rivojlanishining nazariy asoslari p.p. blonskiyning nazariyasida nutq rivojlanishi sezgi-harakat, obrazli fikrlash va mantiqiy fikrlash bosqichlaridan o'tadi, bu esa 3 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun muhimdir. nutqning rivojlanish nazariyalaridan biri l.s. vygotskiyning sotsiomadaniy nazariyasidir. unga ko'ra, nutq rivojlanishi ijtimoiy o'zaro ta'sir va kattalar bilan muloqot orqali shakllanadi. a.n. leontyevning faoliyat nazariyasi nutqni faoliyat jarayonida rivojlanis...

This file contains 20 pages in PPTX format (464.7 KB). To download "nutq rivojlanishining nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq rivojlanishining nazariy a… PPTX 20 pages Free download Telegram